Ngành nuôi lươn tại Việt Nam: Hiện trạng, thách thức và định hướng phát triển kỹ thuật

Ngành nuôi lươn đồng (Monopterus albus) tại Việt Nam, với vai trò là một phân khúc nuôi trồng thủy sản nước ngọt quan trọng, đang cho thấy tiềm năng phát triển đáng kể dựa trên giá trị kinh tế cao và nhu cầu thị trường ổn định. Tuy nhiên, để tối ưu hóa hiệu quả và đảm bảo tính bền vững, việc phân tích toàn diện hiện trạng kỹ thuật, các cơ hội, thách thức và định hướng phát triển chiến lược là yêu cầu cấp thiết. Bài viết này sẽ đi sâu vào các khía cạnh trên, nhằm cung cấp một cái nhìn tổng quan và hệ thống về ngành.

Nuôi lươn
Mô hình nuôi lươn hiệu quả tại Vĩnh Long Ảnh: Việt Linh

Phân tích cơ hội và lợi thế kỹ thuật

Nhu cầu thị trường đối với lươn thương phẩm, cả ở thị trường nội địa và các thị trường xuất khẩu mục tiêu, được duy trì ở mức cao ổn định, tạo ra một tiềm năng lợi nhuận hấp dẫn đó là động lực chính thúc đẩy sự phát triển của ngành.

Về mặt kỹ thuật, tiềm năng này được củng cố bởi những lợi thế quan trọng từ chính đối tượng nuôi. Đặc tính sinh học của loài cho phép chúng thích ứng tốt với các điều kiện môi trường khắc nghiệt, bao gồm cả môi trường nước có hàm lượng oxy hòa tan thấp, giúp việc vận hành kỹ thuật trở nên linh hoạt và phù hợp với các mô hình nuôi có quy mô diện tích nhỏ. Hơn nữa, sự phát triển của các phương pháp nuôi tiên tiến như nuôi lươn không bùn trong hệ thống tuần hoàn (RAS) hoặc mô hình đa canh (lươn - lúa) không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp bền vững, giảm thiểu tác động đến môi trường.

 Kĩ thuật nuôi lươn không bùnKĩ thuật nuôi lươn không bùn Ảnh: Tạp chí điện tử Thương hiệu và Sản phẩm

Những khó khăn còn hiện hữu của ngành

Mặc dù có nhiều cơ hội, ngành nuôi lươn vẫn đối mặt với các thách thức kỹ thuật và rủi ro vận hành đáng kể. Trong đó, thách thức lớn nhất là sự phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nguồn giống khai thác từ tự nhiên, dẫn đến chất lượng không đồng đều, tiềm ẩn nguy cơ mầm bệnh và ảnh hưởng đến tính bền vững của sản xuất. 

Bên cạnh vấn đề con giống, kỹ thuật vận hành cũng đặt ra những yêu cầu khắt khe, đòi hỏi người nuôi phải có chuyên môn cao để quản lý chất lượng nước và kiểm soát hiệu quả các dịch bệnh, đặc biệt trong các mô hình nuôi thâm canh mật độ cao. 

Cuối cùng, rào cản về tài chính là một trở ngại không nhỏ, khi cả chi phí đầu tư ban đầu cho hạ tầng và chi phí vận hành cho thức ăn công nghiệp đều chiếm một tỷ trọng lớn, gây khó khăn cho các hộ nuôi quy mô nhỏ lẻ.

Kiểm soát dịch bệnh trên lươnKiểm soát dịch bệnh trên lươn yêu cầu nhiều kinh nghiệm và kỹ thuật Ảnh: Hoá Chất Nhà Nông

Tiềm năng và định hướng phát triển chiến lược

Tiềm năng phát triển của ngành nuôi lươn trong tương lai là rất lớn, đặc biệt khi các vấn đề kỹ thuật được giải quyết. Hướng đi chiến lược cần tập trung vào việc chủ động công nghệ sản xuất giống nhân tạo để giảm phụ thuộc vào tự nhiên và đảm bảo chất lượng con giống. Việc tăng cường ứng dụng công nghệ cao trong nuôi thương phẩm, đặc biệt là hệ thống nuôi tuần hoàn (RAS), sẽ giúp sản xuất lươn sạch, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường xuất khẩu. 

Song song đó, cần xây dựng chuỗi giá trị sản phẩm hoàn chỉnh, từ khâu sản xuất, chế biến đến xúc tiến thương mại tại các thị trường mục tiêu. Các chương trình hỗ trợ kỹ thuật và vốn từ nhà nước sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy quá trình chuyển đổi này, giúp ngành nuôi lươn phát triển một cách bền vững và hiệu quả.

Tương lai chuyển mình của ngành nuôi lươn

Ngành nuôi lươn tại Việt Nam đã khẳng định được tiềm năng trở thành một ngành hàng có giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, các rào cản kỹ thuật cốt lõi, đặc biệt là sự phụ thuộc vào nguồn giống tự nhiên và yêu cầu quản lý vận hành khắt khe, vẫn đang hạn chế sự phát triển ở quy mô công nghiệp. Do đó, tương lai của ngành phụ thuộc trực tiếp vào khả năng làm chủ công nghệ sản xuất giống nhân tạo và việc nhân rộng các mô hình nuôi tiên tiến, an toàn sinh học. Quá trình chuyển dịch từ một ngành sản xuất nhỏ lẻ, phụ thuộc tự nhiên sang một ngành hàng công nghiệp hóa, có giá trị gia tăng cao và bền vững là định hướng chiến lược bắt buộc.

Đăng ngày 30/07/2025
Dũng @dung
Nuôi trồng

FLOCponics: Sự tích hợp hoàn hảo của công nghệ biofloc và cây thủy canh

FLOCponics là một loại Aquaponics thay thế tích hợp công nghệ biofloc (BFT) với sản xuất cây trồng không sử dụng đất.

flocponics
• 15:51 07/03/2022

Mô hình nuôi ba ba lãi 300 triệu đồng/năm

Mô hình nuôi ba ba của ông Lương Thành Kỷ, ở thị trấn Búng Tàu, huyện Phụng Hiệp. Qua 14 năm phát triển, đến nay đàn ba ba sinh sản của ông Kỷ đã phát triển hơn 1.500 con, mỗi năm xuất bán ra thị trường từ 8.000-10.000 con giống, trừ hết các khoản chi phí, lợi nhuận gần 300 triệu đồng/năm.

Ba ba.
• 09:38 14/06/2021

Kinh tế ổn định nhờ nuôi ba ba sinh sản

Hơn 20 năm nuôi ba ba sinh sản, anh Nguyễn Đức Lợi, ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng có cuộc sống khấm khá. Gắn bó lâu năm với con ba ba một phần cũng vì sự yêu thích loài vật này, ba ba lại dễ nuôi, nhẹ công chăm sóc, thị trường tiêu thụ tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh.

• 15:40 03/03/2021

Thu trăm triệu đồng mỗi năm từ nuôi ba ba

Nuôi ba ba gai là một công việc đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn và kỹ thuật cao. Nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự đam mê tận tụy với công việc cùng với áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật mà ông Phạm Tất Đạt ở xã Yên Bình, thành phố Tam Điệp đã thành công, vươn lên trở thành triệu phú.

kỹ thuật sản xuất giống baba
• 10:00 30/05/2017

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 14:30 16/02/2026

Nguyên nhân nước ao biến động mạnh sau khi thả giống

Một trong những thách thức lớn nhất trong nuôi tôm là hiện tượng nước ao biến động mạnh ngay sau khi thả giống. Đây là giai đoạn nhạy cảm, khi hệ đệm yếu, độ kiềm thấp và nguồn nước chưa xử lý triệt để dễ khiến môi trường mất ổn định, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tỷ lệ sống của tôm.

ao tôm
• 12:00 14/02/2026

Đầu tư công nghệ nuôi tôm: Bắt đầu từ đâu khi vốn còn hạn hẹp?

Trong bối cảnh chi phí đầu vào ngày càng tăng, dịch bệnh phức tạp và yêu cầu truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe, công nghệ được xem là chìa khóa để nâng cao hiệu quả nuôi tôm. Tuy nhiên, với nhiều hộ nuôi quy mô vừa và nhỏ, câu hỏi lớn nhất vẫn là: nên bắt đầu từ đâu khi nguồn vốn còn hạn chế?

Ao nuôi tôm
• 00:00 13/02/2026

Vì sao nhiều ao nuôi không thành công trong tháng đầu?

Không ít vụ nuôi tôm phải kết thúc sớm chỉ sau vài tuần vì tôm ăn kém, chết rải rác hoặc môi trường nước mất ổn định. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân không nằm ở con giống mà xuất phát từ khâu chuẩn bị ao và xây dựng nền môi trường ban đầu chưa đạt yêu cầu.

Ao nuôi tôm
• 12:53 12/02/2026

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 04:59 19/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 04:59 19/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 04:59 19/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 04:59 19/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 04:59 19/02/2026
Some text some message..