Nghiệp đoàn nghề cá, mới chỉ như Công đoàn

Ngày 25/5, Nghiệp đoàn nghề cá xã Tam Hải (huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam) đã chính thức được khai sinh, đây là Nghiệp đoàn nghề cá thứ hai của tỉnh Quảng Nam (sau Nghiệp đoàn nghề cá xã Tam Quang, Núi Thành). Nghiệp đoàn có 144 ngư dân, chủ yếu đang hoạt động đánh bắt trên các ngư trường truyền thống thuộc vùng biển Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam.

Trả lời chúng tôi chiều 27/5 qua điện thoại, ông Bùi Văn Hoà, Chủ tịch UBND xã Tam Hải cho hay, vì Nghiệp đoàn mới thành lập, nên chưa có hoạt động gì nhiều. Nghiệp đoàn sẽ hoạt động theo điều lệ của Công đoàn.

PV – Thưa ông, Nghiệp đoàn sẽ có những hoạt động gì trong việc giúp ngư dân xa khơi bám biển, chống tàu nước ngoài quấy phá làm ảnh hưởng tới hoạt động đánh bắt, gây thiệt hại tài sản, đẻ dọa tính mạng ngư dân?

Ông Bùi Văn Hòa: Vì mới thành lập nên cũng mới chỉ đặt vấn đề giúp đỡ ngư dân thương yêu đoàn kết giúp đỡ nhau trong khó khăn, hoạn nạn. Chứ chưa đặt vấn đề để chống lại điều gì.
 

PV - Vậy mỗi lần những đoàn viên của Nghiệp đoàn xa khơi sẽ đi theo đoàn để giúp đỡ nhau hay vẫn đi riêng lẻ?

Ông Bùi Văn Hòa: Vẫn đi riêng, chỉ khi tàu nào đó có vấn đề gì hay gặp nạn thì liên lạc với nhau để tới giúp đỡ. Hoặc trong cuộc sống tại gia đình như đau ốm, thì có anh em trợ giúp.

Phần tàu ai người đó đi, sau mỗi chuyến đi thì về tổ chức sinh hoạt, trao đổi kinh nghiệm với nhau. Giờ có máy bộ đàm thì thông qua máy để kêu gọi nhau giúp đỡ khi cần thiết.

Muốn tổ chức thành các đội tàu xa khơi cũng khó, vì mỗi anh có một sở trường riêng, bi quyết riêng, như anh biết ở tọa đọa nào, vùng nào có nhiều cá, định hướng mỗi anh mỗi kiểu, may thì gặp không may thì đành chịu. Thành ra mỗi tàu tự đi riêng theo kinh nghiệm của mình. Ngoài ra còn tùy thuộc vào lao động có khi phải đợi tàu khác về thì mới có lao động để thuê. Nên không tổ chức đi theo đoàn đội được.

Còn bình thường chưa có Nghiệp đoàn thì các ngư dân cũng có liên lạc với nhau, gọi nhau vẫn tới, nhưng giờ mình thành lập thì có trách nhiệm với nhau hơn, dù sao cũng là đoàn viên với nhau, trong cùng tổ chức.

Ngoài ra, với điều kiện của ngư dân hiện này thì chưa đi theo đoàn được. Còn sau này chúng ta có điều kiện, hiện đại hóa tàu, hiện đại hóa cùng một kiểu đánh bắt thì mới đi theo đoàn được. Còn giờ mỗi tàu đánh bắt một kiểu thì có lập đoàn cũng rất khó.

PV - Trong tương lai, Nghiệp đoàn có định hướng tổ chức đánh bắt theo đoàn đội không?

Ông Bùi Văn Hòa: Bình thường trong chủ trương của mình thì vẫn muốn tổ chức ngư dân đoàn kết với nhau, giúp đỡ nhau trên biển.

PV - Nghiệp đoàn sẽ có sự phối hợp như thế nào với các lực lượng khác như: Kiểm ngư, Cảnh sát biển… để đảm bảo an toàn cho ngư dân xa khơi?

Ông Bùi Văn Hòa: Vì Nghiệp đoàn mới thành lập nên chưa hoạt động được, còn đây cũng chỉ như một tổ chức công đoàn. Còn bình thường khi tàu gặp nạn thì ngư dân vẫn báo cho các lực lượng chức năng để kêu trợ giúp, còn để có một quy định phối hợp thì chưa.

PV - Thời gian gần đây nhiều tàu cá bị tàu TQ đe dọa, bắn cháy, bị đâm hư hỏng… ông đánh giá thế nào về mức độ hoạt động của tù cá TQ thời gian gần đây đe dọa ngư dân ta?

Ông Bùi Văn Hòa: Theo đánh giá của bản thân tôi, tôi thấy dấu hiệu của sự đe dọa, và muốn cho ngư dân mình càng ngày càng lùi sâu về phía đất liền chứ không bám biển nữa.

PV - Số vụ việc tàu cá TQ xua đuổi, đe dọa ngư dân ta là ta tăng hay giảm?

Ông Bùi Văn Hòa: Tôi thấy là tăng chứ không hề giảm, xã tôi tháng 4 và tháng 5 mỗi tháng đều có một tàu bị tàu TQ quấy phá, kịp tàu mình, nhưng không bắt.

PV - Những vụ việc đó thường giải quyết thế nào?

Ông Bùi Văn Hòa: Khi nằm bắt vụ việc chúng tôi làm báo cáo gửi Bộ đội biên phòng, lực lượng này sẽ làm báo cáo gửi cấp trên. Nhưng những vụ việc mới chỉ dừng ở đó chứ chưa có hướng xử lý gì.

PV - Ông có đề xuất gì với chính quyền Tỉnh và Chính phủ để giúp ngư dân bám biển và đảm bảo an toàn?

Ông Bùi Văn Hòa: Chúng ta cần nâng cấp tàu, để bám biểm phải có tàu lớn. Giá bán hải sản không được ổn định, như câu mực giá bấp bênh chi phí lại rất lớn, ngư dân đánh bắt về thường bán buôn lại cho các thương lái, không kiểm soát được giá. Nên Chính phủ cần có chính sách đặc thù, ưu tiên nguồn vốn, chẳng hạn khu vực nào đánh bắt xa bờ thì cần có nhà máy chế biến để ổn định giá, thì ngư dân mới có thu nhập để ổn định cuộc sống.

Hiện nay Chính phủ có hỗ trợ vay vốn để đóng mới tàu lớn, nhưng mức hỗ trợ quá nhỏ, nên nhiều ngư dân có nhận vốn nhưng sau đó trả lại vì họ gánh không nổi. Chẳng hạn, tàu lớn đóng mới giờ 4-5 tỷ đồng, nhưng chỉ được hỗ trợ 1 tỷ đồng, còn lại họ phải tự lo thì khoản tiền còn lại thực sự là gánh nặng với ngư dân, không phải ai cũng có thể gánh được.

Ngay như, vấn đề thuê nhân công lao động giờ cũng rất khó, vì giờ nhiều tàu, có người thấy thu nhập đi biển thấp nên chuyển hướng, lớn tuổi thì nghỉ, còn trẻ tuổi thì đi làm công nhân. Con cái họ cũng không muốn cho đi biển, nếu có trình độ thì đi học rồi sau đó đi làm nhà nước. Số còn lại đi biển thì trước đây sinh ra lớn lên là đi biển, nhưng giờ nhiều thanh niên muốn lên bờ, đi làm việc khác để gần gũi với gia đình, vợ con hơn. Chi phí lớn thu nhập lại thấp.

PV - Việc bị tàu nước ngoài đe dọa, xua đuổi có ảnh hưởng gì tới việc người ta muốn chuyển sang nghề khác và không còn đi biển nữa?

Ông Bùi Văn Hòa: Cái đấy thì cũng khó nói, nhưng dù gì thì người ta vẫn thấy bất an chứ. Còn người nào đã lựa chọn đi biển thì xem đó như cái nghiệp rồi, việc thiên tai, dịch họa thì là chuyện hằng ngày rồi, nên việc bị xua đuổi cũng không phải vấn đề lớn.

Còn mình kêu gọi ngư dân đoàn kết là chính, không chỉ trên biển, mà còn trên bờ, chia sẻ giúp đỡ nhau về mặt kinh tế.

PV - Xin cảm ơn ông!