Người nuôi cá tra lại gặp cơn bĩ cực

Tiếp tục rớt giá

Đầu tháng 9/2012, giá cá tra bỗng nhiên rớt giá, mỗi kí cá giảm từ 500-  700 đồng; giá cá bán tại đìa từ mức 22.000 - 23.000 đồng/kg xuống còn 21.500 - 22.500 đồng/kg. Đã vậy, đến đầu tháng 10 giá cá tra lại tiếp tục giảm 1.000 - 2.000 đồng/kg. Cụ thể, với cá tra đạt tiêu chuẩn XK, thịt trắng, trọng lượng 0,8 - 0,9 kg/con có giá 21.500 - 22.500 đồng/kg; với cá có chất lượng thịt xấu hơn thì mức giá khoảng chừng 19.500 - 20.500 đồng/kg.

Gia đình ông Nguyễn Văn Năm nuôi 5 ha cá tra ở xã Vĩnh Thạnh Trung huyện Châu Phú (An Giang), cho biết: “Bây giờ dưới ao của tôi còn đến 800 tấn cá chuẩn bị bán, nhưng DN chê lên chê xuống không chịu mua. Đầu tháng 9, giá chỉ còn 23.000 đồng/kg, tưởng đâu đã xuống tới tận đáy, ai ngờ càng ngày càng giảm thảm hại hơn. Trong khi đó, phân nửa sản lượng cá tra trong ao của tôi đã quá lứa. Tình trạng này càng kéo dài càng khiến giá vừa rẻ, vừa khó bán hơn. Chẳng lẽ với lượng cá tra đã quá lứa như vậy mà đem ra chợ bán nhỏ, bán lẻ thì sao thu lại được nguồn vốn?”.

Cũng theo ông Năm, nếu nông dân bán cá lấy tiền chậm thì mới được 22.000 đồng/kg; còn bán lấy tiền liền thì giá chỉ còn 19.000 - 20.000 đồng/kg (loại cá đúng chuẩn 0,8 kg/con).

Ông Trương Đình Hoè, Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho hay: “Hiện chúng tôi đang đi thực tế để ghi nhận nguyên nhân vì sao giá cá nguyên liệu lại đột ngột giảm như vậy”.

Tuy nhiên, nhiều đại diện DN chế biến cho rằng, khi DN không có tiền mua cá của dân thì giá cá sẽ giảm là điều hiển nhiên. Ngoài ra, tình trạng tác động xấu đến giá nguyên liệu trong nước còn do một số DN đang cố chạy bán rẻ cho nước ngoài để tranh thủ vớt vát phần nào hay phần ấy về cho DN của mình.

Ông Dương Nghĩa Quốc, Giám đốc Sở NN-PTNT Đồng Tháp, cho biết: "Trong toàn bộ diện tích thả nuôi ở tỉnh thì diện tích của các DN chiếm tới 70%; chỉ có gần 30% còn lại là hộ nông dân có vốn lớn để đầu tư và hộ nuôi nhỏ lẻ. Trong đó, hộ nuôi nhỏ, lẻ gần như không còn như trước. Họ đang co cụm và từ từ biến mất vì không kham nổi".

Thực tế này cho thấy, qua vụ nuôi đầu tiên bị lỗ nặng, nhiều hộ nuôi nhỏ lẻ đã chuyển qua nuôi gia công cho DN. Nông dân Nguyễn Văn Hùng ở huyện Châu Phú (An Giang), thừa nhận: "Những người nuôi nhỏ lẻ như tôi phải chuyển qua nuôi gia công hoặc phải treo ao để chuyển sang làm nghề khác".

Giá thức ăn tăng

Có một nghịch lý làm các hộ nuôi cá tra đau đầu là khi khi giá bán cá mỗi ngày một giảm, mà giá thành SX ngày lại một tăng. Một trong yếu tố làm giá thành tăng cao chính là thức ăn, bình quân mỗi loại thức ăn trong quý III tăng từ 4 - 5%.

Vừa qua, Cty Thức ăn chăn nuôi CP tăng giá thức ăn cho thủy sản và cả gia cầm gia súc lên 200 - 300 đồng/kg các loại. Ông Trần Văn Hạt, Giám đốc Cty CP, cho biết: “Giá các loại cám heo từ heo đang tập ăn đến heo xuất chuồng đã tăng thêm 75 ngàn đồng/bao (25 kg). Như vậy tính từ đầu năm đến nay, giá thức ăn chăn nuôi sau 3 - 4 lần tăng đã tăng tổng cộng khoảng 1.000 đồng/kg các loại”.

Ông Dương Ngọc Minh, Chủ tịch Ủy ban Cá nước ngọt, VASEP, dự báo, giá thức ăn nuôi cá sẽ tiếp tục tăng từ nay đến cuối năm. Giá bán thức ăn nuôi cá tra hiện đã ở mức 12.000 -1 4.500 đ/kg (tùy theo loại, khu vực và phương thức thanh toán), tăng gần 40% trong vòng 3 tháng qua và được dự báo sẽ tiêp tục tăng trong thời gian tới do giá nguyên liệu đầu vào từ nguồn NK tiếp tục tăng. Còn ông Nguyễn Văn Ký, Tổng Giám đốc Agifish - An Giang, lí giải vì sao ngành thức ăn kêu cứu, đòi tăng giá là bởi có đến trên 80% nguyên liệu SX ra thức ăn thành phẩm là phải NK.

Người nuôi cá đang mong đợi là giá cá sẽ lên trong nay mai. Theo VASEP, những tháng đầu năm nay, XK cá tra của các DN gặp nhiều khó khăn; nhưng từ nay đến cuối năm là thời điểm các nhà NK sẽ tăng cường nhập cá tra để phục vụ dịp Noel và đón năm mới 2013. Giá trị XK cá tra trong quý IV dự báo sẽ cao nhất so với các tháng trong năm. Ước giá trị XK cá tra trong quý III/2012 tiếp tục tăng so với quý II, đạt khoảng 480 triệu USD, tăng khoảng 12% so với quý II và chiếm 26,3% tổng giá trị XK thủy sản ước đạt trong quý III.