Người tiêu dùng nội địa ăn cá nhiễm kháng sinh

Xuất khẩu không được, bán nội địa:

Biết tôi đang tìm hiểu vấn đề cá bị nhiễm kháng sinh, hóa chất cấm nhưng ngư dân vẫn mang ra chợ bán, chị Nguyễn Thị Mai, 3 đời bán cá ở chợ Châu Đốc, nói: “Tháng 8-2007, ông N.T.D ở Châu Phú kêu bán hầm cá 50 tấn với phương thức bán trả chậm trong vòng 2 tuần. Size cá lúc này khoảng 1 kg/con. Giá bán thấp hơn giá các công ty chế biến xuất khẩu mua là 500 đồng/kg. Thấy mua lô cá này có lãi, tôi nhanh chóng liên kết với một số bạn hàng ở chợ lân cận để mua rồi phân phối đến các chợ trong vùng tiêu thụ. Bán xong lô cá, tôi mới biết, cá bị nhiễm kháng sinh và hóa chất cấm, các nhà máy không mua, ông “tuồn” số cá này vào thị trường nội địa để gỡ vốn”.

Thực tế, không chỉ có ông D. mà phần lớn ngư dân nuôi cá xuất khẩu đều có cách xử lý như vậy. Ông Hoàng Anh Dũng, một ngư dân nuôi cá ở xã Nhơn Mỹ (Chợ Mới), nói: “Cá nuôi 6 tháng, nhà máy kiểm kháng sinh, vi sinh và các loại hóa chất cấm, nếu lỡ bị nhiễm, nhà máy không mua, vậy không lẽ mình mang đi tiêu hủy hoặc thả ra sông? Phải tìm mọi cách tiêu thụ để “gỡ vốn” hoặc lời chút ít. Trường hợp cá bị nhiễm nhiều thì bán nội địa, còn bị nhiễm ít thì phải chờ một thời gian xử lý rồi mang mẫu đi thử lại. Thử đến khi nào mẫu hết nhiễm thì bán”. Còn chị Trần Thị Lài, tâm sự: “Chuyện cá bị nhiễm chất cấm có gì lạ đâu? Nếu đợt nào cá bị bệnh nhiều, sử dụng kháng sinh và hóa chất nhiều, nhà máy không mua thì bán cho bạn hàng chở đi tiêu thụ ở TP. Hồ Chí Minh hoặc các chợ nội tỉnh. Không bán cá chợ thì bán cho cơ sở sản xuất khô”.

Đâu là giải pháp:

Ngày nay, không chỉ có cá tra mà các loại cá nuôi để đưa đi tiêu thụ ở thị trường nội địa như cá điêu hồng, cá lóc, mè vinh, tôm càng xanh… cũng vậy. Khi cá bị nhiễm, tất cả đều “tuồn” vào thị trường nội địa để bán “gỡ vốn”. Ngày nay, khi ngành cá gặp khó khăn, việc sử dụng các loại kháng sinh, hóa chất bị cấm trong nuôi trồng thủy sản là việc dễ hiểu. Mục đích là nhằm hạ giá thành sản xuất để tồn tại.

Cụ thể, với cá điêu hồng, để điều trị bệnh ký sinh ở mang (khi cá đang ăn thì giựt mình chạy hoặc rong bè), thay vì ngư dân dùng các loại thuốc thú y thủy sản mà cơ quan chức năng khuyến cáo sử dụng, đằng này ngư dân vùng thuốc bảo vệ thực vật treo ở đầu bè. Mục đích là để điều trị hiệu quả, rẻ tiền. Song, khi người tiêu dùng ăn phải những con cá này thì hậu quả khôn lường, vì đây là thuốc trừ sâu.

Một cán bộ ở Chi cục Nông lâm sản và Thủy sản tỉnh cho biết, năm 2013, Chi cục đã mở 12 đợt kiểm soát trên 3 đối tượng là cá tra, tôm càng xanh và cá lóc, khi phát hiện mẫu bị nhiễm các chất cấm thì cơ quan này đưa ra thông báo, khuyến cáo và hướng dẫn cách xử lý. Năm 2014, dự kiến sẽ đưa đối tượng cá điêu hồng, cá sặc rằn vào kiểm soát.

Để lập lại trật tự trên lĩnh vực này, thiết nghĩ, ngành Nông nghiệp cần đẩy mạnh công tác khuyến ngư, tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát vùng nuôi cá - tiêu thụ nội địa. Cần tăng cường, hướng dẫn ngư dân sử dụng các loại thuốc được cho phép - trong điều trị bệnh cho cá. Hướng dẫn ngư dân sử dụng dược liệu trong điều trị bệnh cho các đối tượng thủy sản nuôi như dây giác, cỏ mực… đối với các bệnh ngoài da. Xử lý nghiêm các hộ nuôi sử dụng các loại kháng sinh, hóa chất cấm để điều trị bệnh cho cá. Bên cạnh đó, cần bố trí những cán bộ có đủ đức, đủ tài để làm nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát.

PGS.TS Trần Văn Thuấn, Phó Giám đốc Bệnh viện K, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phòng chống ung thư, cho biết: Mỗi năm tại Việt Nam, số bệnh ung thư mắc mới là 150.000 người và có 75.000 người tử vong. Số bệnh đã mắc, tính đến thời điểm hiện tại, cả nước có 240.000 – 250.000 người mắc bệnh. Các loại ung thư phổ biến là phổi, dạ dày, đại trực tràng… Nguyên nhân thì nhiều nhưng trong đó có việc ăn phải những hóa chất độc hại.