Nông nghiệp, thủy sản Cà Mau: nhìn từ thực tế

NỖ LỰC TỪ RẤT SỚM

     Ngay từ những tháng đầu năm 2013, các cấp Bộ, ngành từ Trung ương đến địa phương đã có nhiều nỗ lực trong việc đồng hành cùng nông dân.

    Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) cho biết, Bộ NN&PTNT vừa cấp 55 tấn hóa chất Chlorine thuộc hàng dự trữ quốc gia để hỗ trợ tỉnh phòng, chống dịch bệnh trên tôm nuôi. Từ đầu năm đến nay, có trên 4.350ha tôm nuôi công nghiệp, quảng canh truyền thống, quảng canh cải tiến bị bệnh. Trong đó, diện tích nuôi thâm canh có tôm bị bệnh tăng gấp 2,5 lần so với cùng kỳ năm trước và diện tích bị thiệt hại chiếm 17% diện tích đang thả nuôi. Riêng diện tích nuôi tôm quảng canh truyền thống, quảng canh cải tiến bị bệnh, mức độ thiệt hại từ 10 - 55% năng suất. Tôm bị đỏ thân, đốm trắng, nguyên nhân gây bệnh chủ yếu do tác động của môi trường nước.

    Cũng nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nuôi trồng thủy sản Cà Mau, trong quý II-2013, Hội Thủy sản tỉnh thành lập ít nhất 7 chi hội cơ sở với khoảng 400 hội viên. Các chi hội này sẽ tiến hành vận động người nuôi tôm: Tăng cường công tác bảo vệ môi trường, phòng chống dịch bệnh lây lan, vận động người nuôi tôm không sử dụng các loại thuốc không rõ nguồn gốc, thực hiện tốt các quy định khi có dịch bệnh xảy ra; phối hợp với các địa phương vùng ngọt chủ động tái tạo ao đầm, bảo vệ con giống cho mùa vụ mới và tháo gỡ khó khăn đầu ra.

     Mới đây, anh Phạm Hoàng Phương ở Khóm 3, thị trấn Cái Đôi Vàm, huyện Phú Tân, lại có một vụ thành công với tổng thu hoạch gần 1 tỷ đồng từ quy trình nuôi tôm theo công nghệ Nano do Công ty TNHH Công nghệ Tin học Minh Khôi cung cấp. Từ đó cho thấy người nuôi tôm Cà Mau dần có niềm tin với mô hình này. Anh Phương cho biết, qua gần 10 năm gắn bó với nghề nuôi tôm công nghiệp, đây là lần đầu anh “trúng đậm” với con thẻ chân trắng thông qua quy trình công nghệ Nano. Với 2 ao nuôi có diện tích 6.000m2, anh Phương thả 200.000 con giống, tỷ lệ sống sót chỉ hơn 43%. Sau 67 ngày tuân thủ nghiêm ngặt quy trình nuôi theo công nghệ Nano thì năng suất 2 ao này là hơn 3 tấn tôm thành phẩm. Giá dao động hơn 155.000 đồng/kg đối với cỡ tôm khoảng 39 - 44 con/kg, anh Phương thu hoạch gần 1 tỷ đồng từ vụ tôm này. Trong lúc tình hình tôm nuôi đang “nhộn” như hiện nay thì mô hình mà anh Phương triển khai rất đáng để ngành chức năng tỉnh quan tâm nghiên cứu.

 Về cây lúa, phát huy hiệu quả của mô hình Cánh đồng mẫu lớn tại huyện Thới Bình và Trần Văn Thời, năm 2013, huyện U Minh phối hợp với Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư tỉnh xây dựng 2 mô hình Cánh đồng mẫu lớn nằm trên địa bàn xã Nguyễn Phích và xã Khánh Lâm. Mỗi cánh đồng có diện tích 100ha, bao gồm vùng sản xuất lúa - tôm thuộc xã Nguyễn Phích, vùng quy hoạch ngọt thuộc xã Khánh Lâm. Hiện nay, các ngành chuyên môn của huyện U Minh đang phối hợp với chính quyền các xã tiến hành khảo sát, chọn địa điểm phù hợp, phát động nhằm nâng cao ý thức triển khai thực hiện mô hình. Trong những năm qua, U Minh luôn coi trọng việc quy hoạch vùng, tiểu vùng, đầu tư hệ thống thủy lợi, thủy nông nội đồng, từng bước hoàn thiện, nhất là ở những vùng được quy hoạch ngọt.

    Hiện nay, nông dân vùng ngọt hóa trên địa bàn tỉnh đã khẩn trương cải tạo đất, chuẩn bị điều kiện để gieo sạ vụ lúa hè thu. Theo kế hoạch, vụ hè thu năm nay toàn tỉnh gieo sạ trên 35.000ha ở các huyện vùng ngọt: Trần Văn Thời, Thới Bình, U Minh và TP. Cà Mau. Tuy nhiên, theo bà con nông dân, do hiện nay giá lúa giống và phân bón cũng như các vật tư nông nghiệp khác tăng từ 10 - 15%, khiến nông dân gặp không ít khó khăn. Bên cạnh đó, theo nhận định của Trung tâm Khí tượng thủy văn Cà Mau, mùa mưa năm nay diễn biến khá phức tạp, lượng mưa phân bổ không đồng đều theo thời gian, xen kẽ những đợt mưa là những đợt nắng hạn cục bộ kéo dài từ 5 - 7 ngày, thời tiết nắng nóng, oi bức sẽ gây khó khăn không ít cho sản xuất hè thu.

NÊN CHĂNG...

    Vừa qua, tỉnh Bạc Liêu tổng kết mô hình liên kết “4 nhà” (nhà nước, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp và nhà nông) - Quản lý đồng ruộng theo hướng hiệu quả bền vững ở ấp Vĩnh Phú A, xã Viễn Phú Đông, huyện Phước Long. Mô hình được thực hiện trên diện tích 50,4ha, năng suất ước đạt từ 7 - 8 tấn/ha. Trong quá trình sản xuất, Công ty Bảo vệ Thực vật An Giang (AGPPS) đầu tư từ khâu kỹ thuật, giống, phân bón cho nông dân; cử nhân viên FF (Farmer's Friend) thuộc chương trình “Cùng nông dân ra đồng” theo sát đồng ruộng với nông dân, từ đó xử lý kịp thời những trường hợp diễn biến bất thường của dịch bệnh. Khi tham gia mô hình này, nông dân được Công ty bao tiêu sản phẩm. Mục đích chính của mô hình này là giúp nông dân có được những biện pháp phòng trừ dịch hại và tiết kiệm chi phí sản xuất.

    Mô hình “Ruộng lúa, bờ hoa” được thực hiện trên Cánh đồng mẫu liên kết với “4 nhà”. Lực lượng FF tiến hành phát quang bụi rậm và trồng các loại hoa: Cúc, hướng dương, mè… có tác dụng thu hút, nhân rộng các loài côn trùng có ích, nhất là loài ong ký sinh. Vì theo các chuyên gia nông nghiệp, trồng hoa trên bờ ruộng lúa sẽ giúp các loài ong ký sinh đến hút mật, lấy phấn hoa. Sau đó chúng bay lại ruộng lúa tìm sâu hại để đẻ trứng; hơn nữa việc làm cỏ quanh bờ để trồng hoa sẽ làm giảm không gian lưu trú của các loài dịch hại: Sâu cuốn lá lúa, sâu đục thân, nhện gié… Tuy trên diện tích ruộng lúa này sâu rầy vẫn còn, nhưng các loài thiên địch sẽ nhiều hơn, giúp tiêu diệt sâu rầy và làm giảm thiệt hại, quy trình sản xuất lúa được bảo vệ, đồng thời tạo một cảnh quan sạch đẹp. Chính vì thế, sự cân bằng sinh học trên đồng lúa được đảm bảo, giảm lượng thuốc phun; từ đó kéo theo giảm hàm lượng tồn dư thuốc bảo vệ thực vật trên hạt gạo thành phẩm. Mục tiêu chính mà chương trình này hướng đến là tăng hệ thực vật có hoa trên bờ ruộng và ngừng sử dụng thuốc trừ sâu ở giai đoạn đầu của cây lúa. Từ đó, sức đề kháng của hệ sinh thái đồng lúa được tăng cường, giảm một phần lớn chi phí trong quá trình canh tác.

     Anh Phạm Phùng Tiến, Trưởng vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Công ty Cổ phần Bảo vệ Thực vật An Giang, cho biết: Về phía Công ty, cũng đã nhận thấy Cà Mau là một trong những đối tác quan trọng, là thị trường cây lúa tiềm năng chưa được đánh thức vì chưa có sự đầu tư theo một quy trình nhất định. Hiện nay, công ty đã đầu tư tại tỉnh Cà Mau 40 điểm “Cùng nông dân ra đồng” tại các xã có diện tích trồng lúa lớn: Khánh Bình, Khánh Hải, Khánh Lộc, Khánh Bình Đông, Khánh Hưng (huyện Trần Văn Thời)… Trong thời gian tới, Công ty AGPPS sẽ tiến hành triển khai mô hình liên kết “4 nhà” - Quản lý đồng ruộng theo hướng hiệu quả bền vững tại các xã được chọn thí điểm mô hình Cánh đồng mẫu lớn của tỉnh Cà Mau. Vụ hè thu năm nay, xã Khánh Bình của huyện Trần Văn Thời là địa phương được Công ty có hướng chọn thí điểm mô hình này tại tỉnh Cà Mau.

    Vấn đề nuôi tôm theo công nghệ Nano rất được các tỉnh bạn: Bạc Liêu, Sóc Trăng, Bến Tre và đặc biệt là Trà Vinh quan tâm... Tỉnh Trà Vinh đã giao cho Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh này làm chủ dự án phối hợp với Công ty Minh Khôi thực hiện Đề tài “Quy hoạch nuôi tôm thẻ chân trắng theo công nghệ Nano”. Với 6 ao dự án, 18.000m2 và 8 ao nuôi thêm. Trong quá trình nuôi, các chi phí: Giống, thức ăn, thuốc, người nuôi sẽ được Sở Khoa học và Công nghệ hỗ trợ 30%. Nếu mô hình thất bại, người dân chịu chi phí 70% và Sở này sẽ chịu 30% chi phí; nếu mô hình thành công, Sở Khoa học và Công nghệ Trà Vinh sẽ thu lãi 30%, phần còn lại người dân hưởng.

   Nên chăng, tỉnh Cà Mau nên có những mô hình kinh tế tương tự như thế này. Nếu làm được như thế, thì những cụm nuôi tôm công nghiệp thẳng tắp, những cánh đồng lúa vàng bao quanh là những bờ hoa đa sắc màu, sẽ tạo thêm một diện mạo mới cho những vùng quê Việt Nam theo chuẩn nông thôn mới với những nông dân có kinh tế khá giả - sẽ là tổng quan bức tranh kinh tế của Cà Mau trong những năm tiếp theo.