Nuôi hàu trên dòng Nhật Lệ

Đoạn sông Nhật Lệ chảy qua thị trấn Quán Hàu, xã Lương Ninh và Võ Ninh (Quảng Ninh) có chiều dài khoảng 3km, được ví như một mỏ hàu khổng lồ trời cho. Hàu có ở nhiều nơi, nhưng có lẽ không đâu ngon bằng con hàu sống ở đoạn sông Nhật Lệ này. Thế nhưng, thứ đặc sản quý này đang ngày càng bị cạn kiệt bởi khai thác quá mức, cho đến khi một số hộ nông dân nơi đây nghĩ ra cách nuôi chúng.

Hàu nuôi.
Việc khai thác quá mức đã làm cho đặc sản "hàu" nơi đây dần cạn kiệt, đến nổi người dân phải nghĩ cách nuôi chúng.

“Đặc sản” dần cạn kiệt

Nhiều du khách đến Quảng Bình, khi được thưởng thức món cháo hàu đều có chung một nhận xét: “Không có hàu ở nơi nào có vị ngon đặc trưng như con hàu ở sông Nhật Lệ”.

Theo lý giải của các nhà địa chất, hàu sống thường bám vào các bãi đá giàn hoặc đá cuội rời ra. Trong khi đó, đáy sông Nhật Lệ đoạn chảy qua thị trấn Quán Hàu có một vùng địa chất rộng lớn chủ yếu là đá giàn tổ ong, cuội latirit… vững chãi. Nơi đây là nơi giao thoa của 2 dòng nước ngọt mặn, tạo ra ngồn phù du phong phú. Nhờ những yếu tố đặc biệt về địa lý, địa chất tự nhiên và nguồn thức ăn dồi dào mà hàng trăm năm qua, con hàu ở đây cứ thế mà sinh sôi nảy nở và có vị ngon đặc biệt không nơi nào sánh được.

Theo những người “sành ăn”, hàu chế biến được rất nhiều món ăn, mà món nào cũng ngon, cũng bổ dưỡng. Khi khai thác về, người ta cạy vỏ ra, lấy thân hàu cùng một ít nước sau khi được chắt lọc sạch, phi hành mỡ xào hàu với cây chua me, cà chua… ăn chung với bánh tráng.

Phổ biến nhất vẫn là món cháo hàu mà nhiều thực khách sau khi đến đây được thưởng thức đều muốn quay trở lại. Khi nấu cháo chỉ cần ướp hàu với gia vị trước, tốt nhất dùng ít nước xương ninh cháo, rồi đổ hàu vào, hoặc xào hàu chín tới rồi cho vào. Hàu xào còn có thể làm bún hàu, phở hàu… 


Người dân thị trấn Quán Hàu cạy hàu để bán cho các nhà hàng, quán ăn đặc sản.

Ngoài ra, còn có rất nhiều cách ăn hàu thú vị khác, như: Dùng than củi nướng đến khi chín, miệng hàu mở ra thì cho muối tiêu vào rồi lấy thìa múc ăn. Còn có một cách thưởng thức đặc biệt hơn nữa là cạy hàu mới khai thác về đang tươi nguyên, cho muối tiêu, chanh, bồ tạt, rau thơm vào ăn ngay…

Không chỉ nổi tiếng ở Quảng Bình, năm 2005, lần đầu tiên món cháo hàu dù được chế biến rất đơn sơ, đã vượt qua nhiều của ngon, vật lạ trong cả nước đạt huy chương vàng tại Hội chợ ẩm thực do Hội Nông dân Việt Nam tổ chức tại Thủ đô Hà Nội.

Năm 2010, tại lễ hội kỷ niệm 310 năm ngày mất của Lễ Thành Hầu Thượng Đẳng Thần Nguyễn Hữu Cảnh được tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh, con hàu đánh bắt ở sông Nhật Lệ đã vượt hơn nghìn cây số dự “Lễ hội ẩm thực Quảng Bình giữa lòng phương Nam” và đã được du khách trong và ngoài nước biết đến… Cứ thế, con hàu được đánh bắt ở sông Nhật Lệ đã trở thành một thương hiệu trứ danh và ngày một vang xa.

Cũng vì con hàu ở sông Nhật Lệ ngon nổi tiếng mà ngày càng trở nên khan hiếm. Ngày trước, vào mỗi vụ hàu (mùa xuân), người dân làm nghề khai thác hàu ở thị trấn Quán Hàu, xã Võ Ninh… (Quảng Ninh) chỉ cần dùng một chiếc cào sắt cán dài rồi dùng sức máy thuyền để cào. Với cách này, mỗi ngày người làm nghề cào hàu trên sông Nhật Lệ cũng kiếm được tiền triệu. Nhưng cũng với cách khai thác này, hàu to hàu nhỏ đều bị cào lên hết. Dần dà với tốc độ khai thác nhiều và cách khai thác tận diệt như thế, nguồn hàu trên sông Nhật Lệ ngày càng khan hiếm, nghề cào máy không thể tồn tại được. Bây giờ, để bắt được con hàu, những người khai thác hàu đều phải chuyển sang nghề lặn…

Nuôi hàu thương phẩm

Vợ chồng anh Nguyễn Văn Toán và chị Trần Thị Hiệp ở tổ dân phố Bình Minh, thị trấn Quán Hàu (Quảng Ninh) được biết đến như một trong những người đầu tiên đưa con hàu vào nuôi thương phẩm trên sông Nhật Lệ.

Theo anh Toán, ý tưởng nuôi hàu thương phẩm được anh nhen nhóm từ khá lâu, khi anh (vốn là một người có thâm niên làm nghề khai thác hàu) nhìn thấy con hàu tự nhiên trên sông Nhật Lệ ngày càng cạn kiệt, do bị khai thác quá mức. Đặc biệt, năm 2015, trong một chuyến về thăm quê vợ ở huyện Vân Đồn (tỉnh Quảng Ninh), nhận thấy người dân ở huyện đảo này nuôi hàu rất thành công, anh Toán càng quyết tâm biến ý tưởng này thành hiện thực.

Sau nhiều lần “ra vào” Vân Đồn để học cách nuôi hàu, năm 2020, vợ chồng anh Toán, chị Hiệp đã thả nuôi thử nghiệm lứa hàu đầu tiên trên sông Nhật Lệ với khoảng 350 dây hàu giống. Theo tính toán của anh Toán, trung bình mỗi dây hàu anh nuôi thử nghiệm ở trên sông Nhật Lệ đạt khoảng 10kg hàu vỏ và 2kg hàu thịt, đạt năng suất so với con hàu nuôi ở Vân Đồn.

Từ thành công của mô hình thử nghiệm, vợ chồng anh Toán đã lập dự án, thuê diện tích mặt nước trên sông Nhật Lệ (đoạn qua thị trấn Quán Hàu) để nuôi hàu thương phẩm với quy mô lớn. Hiện tại, vợ chồng anh Hiệp đã đầu tư hệ thống lồng bè trên rộng 500m2, đang thả nuôi hơn 6.000 dây hàu giống. Đến thời điểm này, 6.000 dây hàu của vợ chồng anh Toán đang phát triển tốt.


Con hàu nuôi của gia đình anh Nguyễn Văn Toán phát triển tốt, dự kiến cho năng suất cao.

Theo anh Toán, con hàu rất dễ nuôi, sống chủ yếu nhờ nguồn tảo có sẵn trong nước nên không phải tốn chi phí thức ăn. Nguồn tiêu thụ cũng ổn định, chủ yếu bán cho các nhà hàng, quán ăn đặc sản… Điều kiện tự nhiên, mực nước thủy triều lên xuống ở đoạn sông Nhật Lệ này cũng rất lý tưởng nên con hàu phát triển, tăng trưởng nhanh. Nếu gặp thời tiết tốt, mỗi năm có thể nuôi được 2 vụ hàu (mỗi vụ có thời gian nuôi khoảng 5 đến 6 tháng).  Đặc biệt, con hàu nuôi ở trên sông Nhật Lệ cũng được đánh giá có độ ngon không hề thua kém con hàu được đánh bắt tự nhiên ở đây.

“Bè nuôi hàu đầu tư một lần có thể nuôi được hơn 3 năm, vì thế từ năm thứ 2, người nuôi chỉ mất tiền mua giống, không cần làm bè nữa. Nuôi hàu vừa tốn ít chi phí, ít công chăm sóc vì hàu sử dụng thức ăn tự nhiên có sẵn trong nguồn nước, chỉ thỉnh thoảng kiểm tra và vệ sinh rong rêu bám vào bè và dây giống. Vì vậy, trong khi nuôi hàu, tôi cũng có thể làm thêm được nhiều công việc khác nữa (2 vợ chồng anh Toán chạy xe tải chở hàng) để có thêm thu nhập. Với 6.000 dây hàu của gia đình, ở vụ nuôi này, sau khi trừ chi phí có thể thu lãi gần 60 triệu đồng và số lãi chắc chắn sẽ tăng lên ở các vụ nuôi sau”, anh Toán chia sẻ.  

Ông Phùng Văn Nhiên, Phó Chủ tịch UBND thị trấn Quán Hàu cho biết, với việc khai thác quá mức, nguồn hàu tự nhiên ở trên sông Nhật Lệ đang ngày càng cạn kiệt và không thể đáp ứng được nhu cầu thị trường. Chính vì vậy, những năm qua, huyện Quảng Ninh và thị trấn Quán Hàu đã có chính sách hỗ trợ và khuyến khích các hộ dân có năng lực và kinh nghiệm trên địa bàn đầu tư nuôi hàu thương phẩm. Đến thời điểm này, trên địa bàn thị trấn Quán Hàu có 2 hộ gia đình là anh Nguyễn Văn Toán và ông Nguyễn Văn Tòng, cùng Hợp tác xã Minh Thành Phú đang thuê mặt nước đầu tư nuôi hàu thương phẩm.

Hy vọng rằng, cùng với hàu đánh bắt tự nhiên (mỗi năm khoảng 25 đến 30 tấn hàu thịt), sản lượng hàu nuôi ở thị trấn Quán Hàu sẽ ngày càng đáp ứng nhu cầu thị trường, tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân, góp phần đưa thương hiệu hàu Quán Hàu ngày càng vươn xa.

Báo Quảng Bình
Đăng ngày 08/06/2021
Phan Phương
Nuôi trồng

Làm giàu từ nuôi ốc nhồi thương phẩm

Tận dụng khuôn viên lò gạch thủ công đã đóng cửa, ông Cao Tất Thái (thôn Quý Tân, xã Ia Trok, huyện Ia Pa, tỉnh Gia Lai) xây dựng bể nuôi ốc nhồi thương phẩm. Mô hình bước đầu đem lại hiệu quả.

Nuôi ốc nhồi thương phẩm.
• 09:48 14/06/2021

Khai thác nghêu ổn định sau đợt nắng nóng

Sau đợt nắng nóng kéo dài hơn 1 tháng từ đầu tháng 3 đến trung tuần tháng 04/2021 đã gây thiệt hại hơn 70 tấn nghêu, trị giá hơn 1 tỷ đồng tại Hợp tác xã (HTX) thủy sản Rạng Đông, xã Thới Thuận, huyện Bình Đại. Nhờ công tác chăm sóc, bảo vệ, quản lý và khắc phục tốt thiệt hại, không lâu sau đó, HTX đã bắt đầu tổ chức khai thác ổn định trở lại.

Nghêu.
• 10:45 07/06/2021

Nuôi ngao vùng bãi triều: Phát triển nghề nuôi ngao theo hướng bền vững

Thiên nhiên ưu đãi vùng ven biển Kim Sơn bằng việc mỗi năm ban cho vùng đất này hàng trăm ha đất lấn biển, lượng phù sa màu mỡ bồi đắp tạo thành những cồn bãi nuôi ngao lý tưởng.

Nuôi ngao.
• 09:45 26/04/2021

Thị trường hai mảnh vỏ trên thế giới bị ảnh hưởng nặng nề bởi COVID-19

Nhuyễn thể hai mảnh vỏ chủ yếu được bán trên thị trường ở dạng tươi sống. Với các vấn đề là hệ quả của dịch bệnh COVID-19 và các biện pháp kiểm soát dịch bệnh, phong tỏa biên giới đã làm cản trở nhóm sản phẩm này tham gia thương mại quốc tế. So với các loại thủy sản khác thì mức cắt giảm thương mại của nhuyễn thể hai mảnh vỏ là cao nhất. Do nhu cầu thấp hơn nên năm ngoái giá đã giảm, trong khi thông thường nhuyễn thể hai mảnh vỏ là đối tượng thủy sản có giá khá ổn định.

Nhuyễn thể hai mãnh vỏ.
• 10:11 09/04/2021

Ương cá nâu giống

Mật độ cũng là một tác nhân ảnh hưởng đến quá trình ương cá nâu giống trong ao đất. Mật độ 20 con/m2 là một lựa chọn làm tăng tỉ lệ sống và tăng trưởng tốt nhất cho cá. Ứng dụng mật độ 20con/m2 trong ương nuôi cá nâu giống đem lại nguồn giống ổn định cho nuôi thương phẩm ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Cá nâu
• 10:22 23/02/2024

Lưu ý xâm nhập mặn sớm cho ao nuôi khu vực miền Tây

Dự báo khu vực miền Tây Việt Nam đang đối mặt với dự báo xâm nhập mặn sớm. Dự kiến mức độ xâm nhập này sẽ cao hơn so với trung bình của nhiều năm trước đây, tăng nguy cơ gây ảnh hưởng nặng nề đến cả sản xuất nông nghiệp và đời sống của cộng đồng dân cư. Cùng Tép Bạc phân tích hiện tượng xâm nhập mặn sớm để triển khai các giải pháp để thích ứng với hạn - mặn này.

Xâm nhập mặn
• 11:23 21/02/2024

Các động vật trung gian trong hệ sinh thái ao tôm mà bạn cần biết

Trong ngành nuôi tôm, việc hiểu rõ và quản lý các thành phần của môi trường ao là yếu tố quyết định sự thành công của quá trình chăm sóc và phát triển của tôm. Ngoài việc việc chăm sóc trực tiếp tới tôm, thì chúng ta còn cần phải quan tâm đến các động vật khác sống trong ao, vì chúng có vai trò vừa có lợi vừa có hại trong việc phát triển của tôm.

Sinh vật phù du
• 09:59 21/02/2024

Có nên để tảo phát triển trong ao tôm không?

Tảo xuất hiện phổ biến trong ao nuôi tôm, đặc biệt với môi trường thuận lợi. Chúng sẽ phát triển và sinh trưởng với mật độ dày, điều này có ảnh hưởng gì đến tôm hay không? Cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé!

Tảo
• 09:38 21/02/2024

VietShrimp 2024 - Đến hẹn lại lên!

Theo chủ trương mới nhất, Hội chợ Triển lãm Quốc tế công nghệ ngành tôm Việt Nam (VietShrimp) sẽ diễn ra thường niên, vẫn lấy ĐBSCL làm “trụ sở”. Năm nay, Hội chợ sẽ được tổ chức tại Cà Mau, tỉnh dẫn đầu cả nước về sản lượng cũng như diện tích nuôi tôm.

VietShrimp 2024
• 17:38 23/02/2024

Giá thủy sản sau những ngày tết tăng nhẹ nhưng vẫn hút người mua

Nhu cầu tiêu thụ hải sản sau dịp tết nguyên đán 2024 vẫn còn tăng cao, kéo theo đó là giá hải sản vẫn chưa hạ nhiệt. Đặc biệt, tại các khu chợ thủy sản truyền thống, sức mua của người tiêu dùng ghi nhận tăng từ 20 - 30% so với năm ngoái.

Bán hải sản
• 17:38 23/02/2024

Ương cá nâu giống

Mật độ cũng là một tác nhân ảnh hưởng đến quá trình ương cá nâu giống trong ao đất. Mật độ 20 con/m2 là một lựa chọn làm tăng tỉ lệ sống và tăng trưởng tốt nhất cho cá. Ứng dụng mật độ 20con/m2 trong ương nuôi cá nâu giống đem lại nguồn giống ổn định cho nuôi thương phẩm ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Cá nâu
• 17:38 23/02/2024

Vài nét về ao nuôi tôm lót bạt đáy và lưới đáy

Công nghệ gia hóa tôm bố mẹ và sản xuất giống tôm thẻ chân trắng thế hệ mới phát triển đã đưa đến nhiều thay đổi trong ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật nuôi cho hiệu quả cao, điển hình là áo lót bạt đáy và ao lưới đáy.

Ao nuôi tôm lót bạt
• 17:38 23/02/2024

Cá nhà táng bị thương dạt vào biển Quy Nhơn.

Sáng ngày 22.02 tại khu vực biển Xuân Diệu, TP Quy Nhơn (đoạn cuối đường Lê Lợi) xuất hiện một con cá lớn mình đầy thương tích dạt vào bờ .

Cá nhà táng
• 17:38 23/02/2024