Nuôi tôm thời biến đổi khí hậu: Chiến lược quản lý chi phí cho một vụ nuôi bền vững

Ngành nuôi tôm Việt Nam đang đối mặt với những biến động chưa từng có khi biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt. Hạn mặn, nhiệt độ tăng cao, mưa bão cực đoan cùng sự xuất hiện của nhiều dịch bệnh mới đang làm gia tăng rủi ro trong sản xuất. Song song đó, chi phí đầu vào từ con giống, thức ăn, điện năng cho đến lao động đều leo thang, tạo áp lực trực tiếp lên lợi nhuận của người nuôi. Trong bối cảnh này, quản lý chi phí không chỉ còn là một bài toán kinh tế đơn thuần, mà đã trở thành yếu tố sống còn, quyết định khả năng tồn tại và phát triển bền vững của cả ngành tôm Việt Nam.

Ngành nuôi tôm đối mặt với biến đổi khí hậu
Ngành nuôi tôm Việt đang đối mặt với những biến động chưa từng có khi biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt. Ảnh: Tép Bạc

Đầu tư con giống chất lượng – giảm rủi ro dài hạn

Con giống yếu kém, không rõ nguồn gốc là nguyên nhân chính dẫn đến tôm chậm lớn, dịch bệnh bùng phát và tỷ lệ hao hụt cao. Việc chọn giống sạch bệnh (SPF), được kiểm định chất lượng và thích nghi tốt với điều kiện môi trường sẽ giúp người nuôi giảm đáng kể chi phí phát sinh cho thuốc men và quản lý. Đây không chỉ là khoản chi phí ban đầu, mà là một khoản đầu tư chiến lược cho cả vụ nuôi.

Người nuôi cần ưu tiên lựa chọn từ các cơ sở uy tín, có nguồn gốc bố mẹ rõ ràng, đồng thời kiểm tra kỹ lưỡng đặc điểm hình thái, sức khỏe và kết quả xét nghiệm bệnh trước khi thả. Một đàn giống khỏe mạnh, đồng đều ngay từ đầu chính là nền tảng vững chắc để giảm rủi ro dài hạn và tối ưu hiệu quả sản xuất.

Ưu tiên lựa chọn giống tôm chất lượngNgười nuôi cần ưu tiên lựa chọn giống tôm từ các cơ sở uy tín. Ảnh: Tép Bạc

Kiểm soát và tối ưu hóa thức ăn

Thức ăn chiếm tới 50–60% tổng chi phí nuôi tôm, vì vậy quản lý tốt khâu này có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả kinh tế. Người nuôi cần cho ăn theo nhu cầu thực tế của đàn, tránh tình trạng dư thừa gây lãng phí và ô nhiễm đáy ao. Việc ứng dụng công nghệ cho ăn tự động cũng là giải pháp hữu ích để kiểm soát khẩu phần, đồng thời giảm chi phí nhân công.

Ngoài ra, bổ sung men tiêu hóa và enzyme trong khẩu phần sẽ giúp tăng khả năng hấp thụ dinh dưỡng, rút ngắn thời gian nuôi và cải thiện sức khỏe tổng thể của đàn. Khi kết hợp đồng bộ các biện pháp này, người nuôi vừa tiết kiệm được chi phí vừa hạn chế được nguy cơ bùng phát dịch bệnh do môi trường ô nhiễm.

Ứng dụng chế phẩm sinh học thay thế hóa chất

Trong điều kiện môi trường ao nuôi dễ biến động, việc sử dụng chế phẩm sinh học trở thành giải pháp quan trọng nhằm xây dựng hệ vi sinh cân bằng. Các chủng vi khuẩn có lợi như Bacillus hay Nitrosomonas/Nitrobacter giúp phân hủy chất thải hữu cơ, kiểm soát khí độc và ức chế vi khuẩn gây bệnh như Vibrio.

Mặc dù chi phí ban đầu của chế phẩm sinh học có thể cao hơn so với hóa chất, nhưng về lâu dài lại giúp tiết kiệm đáng kể cho xử lý sự cố, giảm rủi ro dịch bệnh và bảo vệ hệ sinh thái ao nuôi. Đây là minh chứng rõ rệt cho nguyên tắc “phòng bệnh hơn chữa bệnh” – một chiến lược bền vững để kiểm soát chi phí và gia tăng lợi nhuận.

Tối ưu hóa vận hành và sử dụng năng lượng

Điện năng cho quạt nước, sục khí thường chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí vận hành. Do đó, lựa chọn thiết bị tiết kiệm điện, ứng dụng năng lượng tái tạo như điện mặt trời và thiết kế ao nuôi hợp lý để giảm số lượng máy móc là những giải pháp thiết thực. Quản lý tốt hệ thống sục khí không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn duy trì nồng độ oxy tối thiểu 4 ppm, đảm bảo sức khỏe và tăng trưởng của tôm.

Song song đó, hoạt động xi-phông đáy ao định kỳ giúp giữ nền đáy sạch, giảm khí độc và tạo môi trường thuận lợi cho hệ vi sinh phát triển. Việc ghi chép và phân tích dữ liệu vận hành cũng hỗ trợ người nuôi kiểm soát chặt chẽ các khoản chi, tránh thất thoát và đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu thực tiễn thay vì cảm tính.

Quản lý tốt hệ thống sục khíQuản lý tốt hệ thống sục khí không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn đảm bảo sức khỏe và tăng trưởng của tôm. Ảnh: Tép Bạc

Tư duy chiến lược và hành động khoa học

Quản lý chi phí trong nuôi tôm thời biến đổi khí hậu không chỉ là giải pháp tình thế, mà phải được xây dựng thành một chiến lược dài hạn. Người nuôi cần ứng dụng công nghệ số trong quản lý ao và chi phí, đồng thời tăng cường liên kết thông qua hợp tác xã hoặc tổ hợp tác để mua chung vật tư, giảm giá thành đầu vào.

Hơn nữa, việc xây dựng quy trình chuẩn dựa trên dữ liệu thực tiễn, thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền thống, sẽ giúp kiểm soát rủi ro tốt hơn và tạo ra hiệu quả ổn định. Khi người nuôi kết hợp tư duy chiến lược với hành động khoa học, họ sẽ nâng cao khả năng thích ứng trước biến động và bảo đảm lợi nhuận bền vững.

Quản lý tốt chi phí trong nuôi tômQuản lý chi phí trong nuôi tôm thời biến đổi khí hậu không chỉ là giải pháp tình thế. Ảnh: ST

Vì ngành tôm Việt Nam trong tương lai 

Quản lý chi phí hiệu quả chính là chìa khóa để ngành tôm Việt Nam vừa đối phó với biến đổi khí hậu, vừa duy trì sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Từ việc đầu tư con giống chất lượng, kiểm soát thức ăn, sử dụng chế phẩm sinh học cho đến tối ưu hóa vận hành – mỗi quyết định đều góp phần giảm thiểu rủi ro và nâng cao lợi nhuận.

Khi tiếp cận sản xuất bằng tư duy chiến lược và hành động khoa học, người nuôi không chỉ bảo vệ lợi ích kinh tế trước mắt, mà còn tạo dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài và bền vững của ngành tôm Việt Nam trong tương lai.

Đăng ngày 22/09/2025
NTS @nts
Nuôi trồng

FLOCponics: Sự tích hợp hoàn hảo của công nghệ biofloc và cây thủy canh

FLOCponics là một loại Aquaponics thay thế tích hợp công nghệ biofloc (BFT) với sản xuất cây trồng không sử dụng đất.

flocponics
• 15:51 07/03/2022

Mô hình nuôi ba ba lãi 300 triệu đồng/năm

Mô hình nuôi ba ba của ông Lương Thành Kỷ, ở thị trấn Búng Tàu, huyện Phụng Hiệp. Qua 14 năm phát triển, đến nay đàn ba ba sinh sản của ông Kỷ đã phát triển hơn 1.500 con, mỗi năm xuất bán ra thị trường từ 8.000-10.000 con giống, trừ hết các khoản chi phí, lợi nhuận gần 300 triệu đồng/năm.

Ba ba.
• 09:38 14/06/2021

Kinh tế ổn định nhờ nuôi ba ba sinh sản

Hơn 20 năm nuôi ba ba sinh sản, anh Nguyễn Đức Lợi, ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng có cuộc sống khấm khá. Gắn bó lâu năm với con ba ba một phần cũng vì sự yêu thích loài vật này, ba ba lại dễ nuôi, nhẹ công chăm sóc, thị trường tiêu thụ tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh.

• 15:40 03/03/2021

Thu trăm triệu đồng mỗi năm từ nuôi ba ba

Nuôi ba ba gai là một công việc đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn và kỹ thuật cao. Nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự đam mê tận tụy với công việc cùng với áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật mà ông Phạm Tất Đạt ở xã Yên Bình, thành phố Tam Điệp đã thành công, vươn lên trở thành triệu phú.

kỹ thuật sản xuất giống baba
• 10:00 30/05/2017

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 14:30 16/02/2026

Nguyên nhân nước ao biến động mạnh sau khi thả giống

Một trong những thách thức lớn nhất trong nuôi tôm là hiện tượng nước ao biến động mạnh ngay sau khi thả giống. Đây là giai đoạn nhạy cảm, khi hệ đệm yếu, độ kiềm thấp và nguồn nước chưa xử lý triệt để dễ khiến môi trường mất ổn định, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tỷ lệ sống của tôm.

ao tôm
• 12:00 14/02/2026

Đầu tư công nghệ nuôi tôm: Bắt đầu từ đâu khi vốn còn hạn hẹp?

Trong bối cảnh chi phí đầu vào ngày càng tăng, dịch bệnh phức tạp và yêu cầu truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe, công nghệ được xem là chìa khóa để nâng cao hiệu quả nuôi tôm. Tuy nhiên, với nhiều hộ nuôi quy mô vừa và nhỏ, câu hỏi lớn nhất vẫn là: nên bắt đầu từ đâu khi nguồn vốn còn hạn chế?

Ao nuôi tôm
• 00:00 13/02/2026

Vì sao nhiều ao nuôi không thành công trong tháng đầu?

Không ít vụ nuôi tôm phải kết thúc sớm chỉ sau vài tuần vì tôm ăn kém, chết rải rác hoặc môi trường nước mất ổn định. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân không nằm ở con giống mà xuất phát từ khâu chuẩn bị ao và xây dựng nền môi trường ban đầu chưa đạt yêu cầu.

Ao nuôi tôm
• 12:53 12/02/2026

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 16:06 20/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 16:06 20/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 16:06 20/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 16:06 20/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 16:06 20/02/2026
Some text some message..