Nuôi tôm và vườn tượng truyện Kiều

Trên vùng cồn cát hoang, lưa thưa những cây phi lao trồng nhiều năm mà vẫn còi cọc ở huyện Nghi Xuân (Hà Tĩnh), ít ai tin rằng nó sẽ trở thành một vùng nuôi tôm theo công nghệ cao cho thu hoạch hàng chục tỉ đồng mỗi vụ như bây giờ. Người làm nên kỳ tích đó là ông Bùi Tùng Phong - một cán bộ đã nghỉ hưu nhưng vẫn đau đáu với khát vọng “cho người dân quê mình bớt nghèo, bớt khổ...”.

vườn cồn cát
Vùng cồn cát hoang được ông Bùi Tùng Phong cải tạo thành trại nuôi tôm tại xã Xuân Đan.

Lận đận chốn quan trường

Lâu ngày gặp lại, trông thần thái ông Bùi Tùng Phong tươi tắn, trẻ hơn tuổi ngoại lục tuần, hình như trong người ông không còn bệnh tật. Tốt nghiệp Đại học Nông nghiệp loại giỏi, ông Phong được chọn ở lại trường làm giảng viên. Bảy năm đứng trên giảng đường đại học, truyền kiến thức cho học trò, cuối cùng ông xin về Nghệ Tĩnh, mong đem kiến thức học được về góp phần đưa quê hương sớm thoát đói nghèo. Từ chuyên viên Phòng Nông nghiệp huyện, ít năm sau ông được đề bạt trưởng phòng rồi làm Phó Chủ tịch UBND, sau đó giữ chức Chủ tịch UBND huyện Nghi Xuân.

Những năm tháng giữ chức vụ cán bộ lãnh đạo chủ chốt của huyện, ông đã luôn trăn trở với mục tiêu xây dựng quê hương Nghi Xuân trở thành một huyện có phong trào phát triển toàn diện của tỉnh. Những năm 90 thế kỷ trước, ông ủng hộ mạnh mẽ chủ trương khuyến khích và tạo điều kiện hỗ trợ cho người dân đi xuất khẩu lao động. Nhờ đó xã Cương Gián (huyện Nghi Xuân) đã trở thành “làng Hồng Kông xứ Nghệ”, xã điển hình về xuất khẩu lao động lớn nhất cả nước. Bãi biển Xuân Thành hoang sơ, đìu hiu xưa, giờ trở thành điểm du lịch đầy tiềm năng xuất phát từ ý tưởng của ông Phong...

Đang say sưa với bao dự định xây dựng Nghi Xuân - vùng quê nghèo - sớm giàu, đẹp, bỗng dưng “họa vô đơn chí”, ông bị một cú “ngã ngựa” mà có lẽ suốt cuộc đời ông không bao giờ quên được. Một số người kéo bè cánh tố cáo ông có nhiều sai phạm trong quản lý điều hành. Nỗi oan khiên do người ta ghen ghét, đố kỵ đã đưa sự nghiệp ông rẽ sang lối khác. Nhiều tháng ròng, các cơ quan chức năng từ tỉnh đến trung ương về thanh tra, kiểm tra mà vẫn không tìm ra sai phạm, khuyết điểm của “đồng chí Bùi Tùng Phong”. Giải được nỗi oan, ông được quyết định điều chuyển về tỉnh giữ chức vụ Giám đốc Sở Thủy sản cho đến ngày nghỉ hưu.

Từ cồn cát hoang được “5 trong 1”

Năm 2011, ông được nghỉ hưu theo chế độ, với bản tính là con người của hành động, nên mới rời ghế giám đốc được mấy tháng, ông Phong không chịu ngồi yên. Đêm đọc tài liệu, ngày đi khảo sát thực địa vùng cồn cát ven biển rộng hàng chục hécta bỏ hoang bao đời nay với quyết tâm phải biến hoang hóa thành “vàng” mà lâu nay đã ấp ủ. Và ông quyết định chọn vùng cồn cát lưa thưa những cây phi lao trồng đã lâu mà vẫn còi cọc ở xã Xuân Đan để thực hiện ý tưởng. Ban đầu, nhìn thấy vùng đất này ít ai tin nó sẽ trở thành một vùng nuôi tôm cho thu hoạch hàng chục tỉ đồng mỗi vụ như bây giờ. Được giao khu đất 6ha, ông Phong khoanh vùng, cải tạo để nuôi tôm. Theo ông, vùng đất xấu này ít bị người ta tranh giành, dòm ngó, mà ông đã từng trải và rất sợ người ta lại vu oan, kiện cáo...

hệ thống xử lý nước thải
Ông Phong giới thiệu hệ thống xử lý nước thải (ảnh phải).

Những năm ngồi ghế giám đốc Sở Thủy sản Hà Tĩnh, ông Phong không bỏ phí thời gian vừa làm công tác quản lý, chỉ đạo vừa tranh thủ tìm hiểu việc phát triển ngành thủy sản, đặc biệt vùng ven biển, một trong những lợi thế của Hà Tĩnh. Bây giờ, cởi áo “quan” trở về làm dân, ông trực tiếp dành công sức thời gian áp dụng công nghệ cao cho việc nuôi tôm trên cát mà ông đã từng học hỏi. Mới đầu phải lo vốn, chỉ đạo san lấp mặt bằng, lắp đặt hệ thống máy móc, đường ống dẫn nước, xây dựng trạm điện, ngăn ao đầm, trải nylon, bạt... Một mình vừa chỉ đạo chung vừa kiêm đủ việc: Ông chủ kiêm kế hoạch, tài vụ, lái xe...

Ông cho biết, riêng hệ thống đường điện cao thế và trạm biến áp 180kVA phục vụ trại đã phải chi 1,2 tỉ đồng; xúc đổ hai núi cát, biến nó thành 10 hồ, cũng mất hơn tỉ đồng. Đầu tư vào 4ha mặt nước, không dưới 2 tỉ đồng. Tổng vốn chi phí đầu tư khoảng 4 tỉ đồng, chủ yếu vay từ bạn bè, ngân hàng. “Vạn sự khởi đầu nan”, năm 2011, hai vụ tôm đầu cho năng suất 10 tấn/ha đã tạo thêm niềm tin trong ông. Qua mấy vụ nuôi tôm trên cát, ông Phong khiêm tốn cho biết, trong tổng số 4ha nuôi tôm của ông cho năng suất bình quân 10 tấn/ha/vụ. Tổng doanh thu 10 tỉ đồng, trừ chi phí còn lãi khoảng 4 tỉ đồng/vụ tôm.

Trong quá trình cải tạo vùng đất cát hoang, ông Phong đúc kết, việc đầu tư cải tạo cồn cát hoang ở vùng quê nghèo này sẽ giải quyết được 5 trong 1: Khẳng định được mô hình chuyển đổi tư duy làm ăn mới, hiệu quả kinh tế cao; cải tạo vùng đất cát hoang, vùng quê nghèo, tạo thế mạnh của một vùng ven biển; tạo mô hình chăn nuôi khoa học tân tiến từ áp dụng công nghệ, kỹ thuật cao đến việc xử lý nước thải...; giải quyết được việc làm cho người lao động; và từ nơi đây tạo cho con người có điều kiện giao lưu học hỏi kinh nghiệm làm ăn với nhau, đặc biệt tiếp xúc với môi trường thiên nhiên trong lành.

Thực tế từ mô hình trại nuôi tôm của ông đã giải quyết việc làm thường xuyên cho hàng chục lao động người địa phương, chưa kể một số lao động làm theo thời vụ. Để cải tạo môi trường vùng cát trắng này, ông đã xây dựng mô hình một khu trang trại xanh, sạch đẹp với những loại cây trồng phù hợp. Hệ thống ao nước thải được xử lý trở thành ao nuôi cá rô phi...

Ước mơ về một vườn tượng

Từ mô hình của ông Bùi Tùng Phong, huyện Nghị Xuân đã “học tập” và đến nay đã hoàn thành lập quy hoạch vùng nuôi tôm trên cát và được UBND tỉnh Hà Tĩnh phê duyệt. Theo đó, các mạnh thường quân cũng đã cùng người dân Nghi Xuân đầu tư cải tạo những bãi cát hoang và đang hình thành một vùng nuôi tôm theo công nghệ cao tập trung.

Chuyện nuôi tôm của ông vui và hay vậy, nhưng hôm gặp tôi ở khu trại nuôi tôm, trong ly rượu mời, ông lại say sưa nói về những ý tưởng nghệ thuật mà ông chưa thực hiện được là xây dựng một vườn tượng, vườn hoa trong khu lưu niệm đại thi hào Nguyễn Du, để biến nơi đây thành một “vườn sinh học nghệ thuật”, một vườn tượng đủ màu sắc, đủ cá tính của những nhân vật trong Truyện Kiều.

Đó là một bến sông Giang Đình có lầu Ngưng Bích, vừa là nơi nghỉ ngơi, vừa là nơi thưởng thức, tổ chức các sinh hoạt văn hóa như lẩy Kiều, hát ca trù, dân ca và một số loại hình nghệ thuật khác. Khu lưu niệm cụ Nguyễn Tiên Điền sau khi tôn tạo còn là nơi nghiên cứu, sinh hoạt của các bộ môn nghệ thuật, nhất là nghiên cứu về "Truyện Kiều"... Rồi cả những điều mà ông còn trăn trở lâu nay về việc bảo tồn, nâng cấp, cải tạo chưa phù hợp tại khu di tích, lưu niệm Nguyễn Công Trứ và cả về bảo tồn, phát triển ca trù ở Nghi Xuân...

Bây giờ đã có trong tay những đầm tôm cho thu nhập tiền tỉ, với nhiều người thì vậy đã là quá đủ cho một con người đã đến tuổi xế chiều. Nhưng với ông, thành quả của ngày hôm nay vẫn là một niềm vui chưa trọn vẹn. Lúc nào cũng thấy ông nhăn mày nhăn trán, than vắn thở dài bởi ông là người nghĩ nhiều, việc gì cũng tham, cũng muốn làm nhưng sức thì có hạn... Tôi muốn nói với ông, thời buổi bây giờ, khoan nói chuyện làm được gì, chỉ cần biết nghĩ, biết đau đáu cho sự khổ cực, đói nghèo của dân, của quê hương như ông thì cũng là một nhân cách đáng quý lắm rồi...

Lời bình:

Tôi gặp và quen Bùi Tùng Phong thời ông còn là Chủ tịch huyện Nghi Xuân - Hà Tĩnh. Hồi đó, người ta đồn ông thuộc diện quy hoạch làm "quan đầu tỉnh", nhưng tôi nói, kiểu người sắc sảo như anh nhiều người ghét lắm. Sau này, khi hay tin ông “ngã ngựa”, tôi không chút bất ngờ. Tác giả của phóng sự, cũng như tôi, rõ là rất phục ông Phong. Chỉ hơi tiếc là đằng sau câu chuyện với tiết tấu nhanh đến “ngộp thở” như chính người mê nuôi tôm này vẫn thiếu đi sự thâm trầm và lãng mạn, thậm chí là “sống chậm” - một “gương mặt khác” tinh tế và giàu xúc cảm của Bùi Tùng Phong. Lâm Chí Công

Báo Lao Động, 04/06/2014
Đăng ngày 05/06/2014
La Minh
Nuôi trồng

FLOCponics: Sự tích hợp hoàn hảo của công nghệ biofloc và cây thủy canh

FLOCponics là một loại Aquaponics thay thế tích hợp công nghệ biofloc (BFT) với sản xuất cây trồng không sử dụng đất.

flocponics
• 15:51 07/03/2022

Mô hình nuôi ba ba lãi 300 triệu đồng/năm

Mô hình nuôi ba ba của ông Lương Thành Kỷ, ở thị trấn Búng Tàu, huyện Phụng Hiệp. Qua 14 năm phát triển, đến nay đàn ba ba sinh sản của ông Kỷ đã phát triển hơn 1.500 con, mỗi năm xuất bán ra thị trường từ 8.000-10.000 con giống, trừ hết các khoản chi phí, lợi nhuận gần 300 triệu đồng/năm.

Ba ba.
• 09:38 14/06/2021

Kinh tế ổn định nhờ nuôi ba ba sinh sản

Hơn 20 năm nuôi ba ba sinh sản, anh Nguyễn Đức Lợi, ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng có cuộc sống khấm khá. Gắn bó lâu năm với con ba ba một phần cũng vì sự yêu thích loài vật này, ba ba lại dễ nuôi, nhẹ công chăm sóc, thị trường tiêu thụ tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh.

• 15:40 03/03/2021

Thu trăm triệu đồng mỗi năm từ nuôi ba ba

Nuôi ba ba gai là một công việc đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn và kỹ thuật cao. Nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự đam mê tận tụy với công việc cùng với áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật mà ông Phạm Tất Đạt ở xã Yên Bình, thành phố Tam Điệp đã thành công, vươn lên trở thành triệu phú.

kỹ thuật sản xuất giống baba
• 10:00 30/05/2017

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 14:30 16/02/2026

Nguyên nhân nước ao biến động mạnh sau khi thả giống

Một trong những thách thức lớn nhất trong nuôi tôm là hiện tượng nước ao biến động mạnh ngay sau khi thả giống. Đây là giai đoạn nhạy cảm, khi hệ đệm yếu, độ kiềm thấp và nguồn nước chưa xử lý triệt để dễ khiến môi trường mất ổn định, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tỷ lệ sống của tôm.

ao tôm
• 12:00 14/02/2026

Đầu tư công nghệ nuôi tôm: Bắt đầu từ đâu khi vốn còn hạn hẹp?

Trong bối cảnh chi phí đầu vào ngày càng tăng, dịch bệnh phức tạp và yêu cầu truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe, công nghệ được xem là chìa khóa để nâng cao hiệu quả nuôi tôm. Tuy nhiên, với nhiều hộ nuôi quy mô vừa và nhỏ, câu hỏi lớn nhất vẫn là: nên bắt đầu từ đâu khi nguồn vốn còn hạn chế?

Ao nuôi tôm
• 00:00 13/02/2026

Vì sao nhiều ao nuôi không thành công trong tháng đầu?

Không ít vụ nuôi tôm phải kết thúc sớm chỉ sau vài tuần vì tôm ăn kém, chết rải rác hoặc môi trường nước mất ổn định. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân không nằm ở con giống mà xuất phát từ khâu chuẩn bị ao và xây dựng nền môi trường ban đầu chưa đạt yêu cầu.

Ao nuôi tôm
• 12:53 12/02/2026

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 05:18 19/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 05:18 19/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 05:18 19/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 05:18 19/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 05:18 19/02/2026
Some text some message..