Nuôi trai lấy ngọc, dễ làm kiếm khá

Trong giai đoạn 2017 - 2021, Dự án ’Phát triển nghề nuôi trai cấy ngọc tại Tonga và Việt Nam’ giúp cải thiện phương pháp nuôi, hướng tới phát triển nghề trai ngọc bền vững.

Nuôi trai
Thí nghiệm về ương giống trai ngoài biển được thực hiện tại hộ của ông Lê Văn Năm và Nguyễn Văn Tâm tại Hòn Giữa, thôn Ngọc Diêm, xã Ninh Ích, Ninh Hòa, Khánh Hòa. Ảnh: Linh Linh

Tiềm năng nuôi cấy trai ngọc bán cầu còn bỏ ngỏ

Dự án do ThS Phùng Bảy, Trưởng phòng Sinh học thực nghiệm, Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản 3 phụ trách triển khai dưới sự tài trợ của Trung tâm Nghiên cứu Nông nghiệp Quốc tế Australia (ACIAR).

Dự án này hỗ trợ phát triển các mô hình nuôi trai cấy ngọc dựa vào cộng đồng ở Tonga và thử nghiệm mô hình tương tự ở Việt Nam.

Tonga vốn có nghề nuôi cấy ngọc trai bán cầu (hay còn gọi là ngọc trai mabé) từ loài trai ngọc nữ. Ngọc trai bán cầu tuy có giá trị thấp hơn so với ngọc trai tròn, những một con trai có thể tạo ra được nhiều ngọc bán cầu, điều này không xảy ra với ngọc trai tròn. Ngoài ra, người dân chỉ cần 8- 10 tháng là có thể thu được ngọc trai bán cầu, trong khi phải mất 2 năm mới thu được ngọc trai tròn.

Ở Việt Nam cũng có trai ngọc nữ nhưng người dân chưa biết cách tận dụng nguồn trai để nuôi lấy ngọc hay sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ. Ngoài ra, người dân cần sự hỗ trợ kỹ thuật để phát triển nghề nuôi trai lấy ngọc dựa vào cộng đồng.

Dự án “Phát triển ngành nuôi trai lấy ngọc tại Tonga và Việt Nam” giúp cải thiện các phương pháp nuôi để hỗ trợ tăng sản lượng trai nhằm phát triển ngành một cách bền vững, đánh giá tiềm năng nuôi cấy ngọc trai bán cầu ở Việt Nam và đánh giá khía cạnh kinh tế, xã hội của nghề nuôi ngọc trai bán cầu ở Tonga và Việt Nam.

Ngọc traiKhách trong nước chủ yếu có nhu cầu chọn ngọc có kích thước nhỏ, nhiều hình dáng như trái tim, giọt nước, ovan. Ảnh: Linh Linh

Sau 5 năm thực hiện, dự án đã đem về một số kết quả như xây dựng thành công quy trình khép kín vòng đời nuôi trai cấy ngọc từ cho đẻ, ương nuôi, cấy ngọc, chế tác và phát triển thị trường; tạo sinh kế mới, thu hút cộng đồng người dân ven biển Khánh Hòa và quảng bá sản phẩm ngọc trai ra các vùng miền trên cả nước và du khách nước ngoài.

Trai dễ nuôi, cho ngọc quý

Chia sẻ về quy mô nuôi trai lấy ngọc tại Hòn Giữa, thôn Ngọc Diêm, xã Ninh Ích, Ninh Hòa, Khánh Hòa, ông Phùng Bảy cho biết, trên diện tích khoảng 5.000 m2 với 5 bè nuôi thả khoảng 700 con trai, mỗi con được cấy 3 hoặc 5 viên. Với tỷ lệ cấy ngọc thành công đạt khoảng 60%, mỗi năm sản lượng ngọc trai đạt khoảng 1.200 - 2.000 viên. 

Qua quá trình nuôi có thể nhận thấy việc nuôi trai lấy ngọc đem tới nhiều lợi ích cho người dân. Về mặt nuôi trồng, sự chuyển đổi từ các đối tượng thủy sản quen thuộc như hàu, vẹm... sang đối tượng giá rẻ và dễ nuôi như trai mang lại hiệu quả tốt hơn. Trong khi đó về mặt kinh tế, một con trai chỉ có giá khoảng 50.000 - 100.000 đồng và sau khi nuôi khoảng 10 tháng đến 1 năm, nông dân có thể kiếm được khoảng 600 - 800 triệu sau khi trừ đi các chi phí về lồng bè, nhân công...

Nhân ngọcNhân ngọc đều được nhập khẩu từ nước ngoài, có xuất xứ, chủng loại rõ ràng. Có 6 loại nhân ngọc với 7 - 8 kích cỡ để cấy vào trai, tạo nhiều hình thù ngọc trai theo nhu cầu của khách. Ảnh: Linh Linh

Về mặt xã hội, ông Bảy cho biết, trai là đối tượng mang tính chất cộng đồng, dễ làm, dễ thao tác, phù hợp cho mọi đối tượng nông dân nuôi trồng. Trong khi đó, cán bộ kỹ thuật cũng có thể truyền đạt kỹ thuật nuôi cấy cho người dân bằng cách đơn giản nhất.

Liên quan đến đảm bảo đầu ra của sản phẩm, dự án có nội dung điều tra khảo sát thị trường và tạo đầu ra. Theo đó, khách trong nước chủ yếu có nhu cầu chọn ngọc có kích thước nhỏ, nhiều hình dáng như trái tim, giọt nước, ovan và khách nước ngoài thích ngọc to, có tính thẩm mỹ cao, ông Bảy chia sẻ.

Cấy nhân ngọcQuá trình cấy nhân ngọc vào trai diễn ra tỉ mỉ và chính xác. Ảnh: Linh Linh

“Đa số ngọc trai sản xuất hiện nay phục vụ nhu cầu trong nước, có 6 loại nhân ngọc với 7 - 8 kích cỡ để cấy vào trai, tạo nhiều hình thù ngọc trai theo nhu cầu của khách Việt Nam. Bên cạnh đó, qua khảo sát cũng thấy các nước châu Âu, Thái Bình Dương cũng là những khách hàng tiềm năng mà dự án hướng tới”, đại diện Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản 3 cho biết.

Hiện nay, nghề nuôi trai lấy ngọc vẫn là nghề mới, quy mô nhỏ lẻ với giá trị sản phẩm hạn chế và vùng nuôi chưa chính thức. Tuy nhiên, khi cải thiện được vùng nuôi và nâng cao giá trị sản phẩm, ông Bảy cho rằng có thể đề nghị chính quyền quy hoạch vùng nuôi để phát triển ở quy mô lớn và bền vững hơn.

Quy trình nuôi cấy ngọc trai diễn ra khá tỉ mỉ, đòi hỏi sự chính xác đến từng chi tiết để khi cấy nhân ngọc được đưa vào đúng vị trí và để con trai có thể tiếp nhận nhân ngọc. Kỹ thuật cấy ngọc trai được thực hiện rất cẩn thận, trai phải được rửa sạch sẽ và không bị nhiễm khuẩn, điều này sẽ giúp tỷ lệ trai ngậm nhân cao. Quá trình cắt ghép ngọc diễn ra trong 6 tháng.

Mô hình nuôi traiÔng Lê Văn Năm nhận thấy tiềm năng kinh tế và môi trường từ mô hình nuôi trai lấy ngọc sau 4 năm tham gia dự án. Ảnh: Linh Linh.

Ông Bảy cho biết, con giống trai sẽ được đưa vào ương tại chỗ, khi con giống đạt khoảng 15cm có thể bắt đầu cấy 3 hoặc 5 viên ngọc. Sau khi cấy ngọc phải tiếp tục nuôi trong 10 tháng. Sau 10 - 12 tháng có thể thu hoạch, chế tác và đem ra thị trường.

Hiện tại, năng lực nuôi cấy của người dân đạt khoảng 60 - 70%, song trong quá trình nuôi cấy có vấn đề, chính nông dân cũng có thể phản hồi và chia sẻ lại kinh nghiệm của họ với cán bộ kỹ thuật.

Ông Lê Văn Năm, chủ bè nơi triển khai dự án, với hơn 10 năm làm nghề nuôi trồng thủy sản và 4 năm nuôi cấy trai lấy ngọc nhận ra sự khác biệt về những lợi ích kinh tế và môi trường mà con trai đem lại.

“Nguồn thức ăn chính của trai là tảo. Nơi đây là địa điểm tảo phát triển, cung cấp nguồn thức ăn dồi dào cho trai. Bên cạnh đó, nuôi trai rất sạch, không mất nhiều công nuôi trong khi chỉ cần bỏ tiền đầu tư giống một lần và sau đó có thể quay vòng giống",  ông Năm chia sẻ.

Nông Nghiệp Việt Nam
Đăng ngày 29/05/2023
Linh Linh - Thanh Thủy
Kinh tế

Xuất khẩu cá ngừ sang thị trường Nga

Sau một giai đoạn trì trệ do ảnh hưởng của cuộc xung đội Nga – Ukraine, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Nga đã phục hồi và có xu hướng ngày càng tăng. Kim ngạch xuất khẩu cá ngừ sang thị trường này đã tăng gấp đôi chỉ sau 3 năm.

Cá ngừ
• 10:00 24/05/2024

Mỹ có còn là thị trường xuất khẩu thủy sản hàng đầu Việt Nam?

Ngành thủy sản Việt Nam từ lâu đã khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế, đóng góp to lớn vào nền kinh tế đất nước. Trong số các thị trường xuất khẩu, Mỹ luôn được xem là điểm đến tiềm năng và mang lại lợi nhuận cao cho các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Hiện nay, thị trường xuất khẩu thủy sản sang Mỹ đang tăng trở lại, riêng quý I/2024 xuất khẩu nhóm hàng này sang Mỹ đạt gần 324 triệu USD, tăng 14,3% so với cùng kỳ. Con số này cho thấy, Mỹ vẫn tiếp tục giữ vị trí là thị trường xuất khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam.

Chế biến thủy sản xuất khẩu
• 10:15 23/05/2024

Tại sao tôm Việt Nam lại thất thế cạnh tranh hơn tôm Ecuador

Trên thị trường thế giới, ngành công nghiệp tôm đang trải qua một cuộc cạnh tranh đầy khốc liệt, và trong số đó, tôm Việt Nam đang phải đối mặt với một thách thức mới từ đối thủ mạnh mẽ: tôm Ecuador. Trong những năm gần đây, tôm Ecuador đã nổi lên như một hiện tượng, thu hút sự chú ý của các nhà nhập khẩu và người tiêu dùng trên toàn cầu.

Tôm thẻ chân trắng
• 09:35 14/05/2024

Cơ hội và tiềm năng phục hồi cho thủy sản Việt Nam

Trong bối cảnh đầy thách thức của thị trường thế giới, ngành thuỷ sản Việt Nam đang đối diện với những cơ hội và tiềm năng phục hồi đáng kể. Từ những thách thức về môi trường kinh doanh đến áp lực từ các yêu cầu xuất khẩu quốc tế, ngành này đang tìm kiếm những lối đi mới để phát triển một cách bền vững và hiệu quả.

Thu hoạch tôm
• 10:34 13/05/2024

Làm sao để kích thích tính thèm ăn ở tôm

Kể từ khi bắt đầu một vụ nuôi, việc tìm ra cách kích thích tôm ăn nhiều hơn không chỉ là một thách thức mà còn là chìa khóa quan trọng để đạt được năng suất cao trong ngành nuôi trồng thủy sản.

Tôm thẻ
• 09:27 26/05/2024

Hiện trạng cơ sở chế biến tôm cả nước

Ngày 22/5/2024, tại thành phố Cần Thơ, Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch giới thiệu báo cáo điều tra hiện trạng chế biến 2 sản phẩm chủ lực quốc gia là tôm nước lợ và cá tra. Sau đây là hiện trạng cơ sở chế biến tôm nước lợ.

Chế biến tôm
• 09:27 26/05/2024

Điểm khó của nuôi biển

Nuôi biển hiện nay gặp nhiều rào cản cho sự phát triển, bao gồm các yếu tố nội tại mỗi cá nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã về sự dám làm, dám chinh phục mặt nước biển để nuôi trồng thủy sản đến các rào cản từ thiên nhiên khắc nghiệt, rào cản từ chính sách, pháp luật.

Nuôi biển
• 09:27 26/05/2024

Ưu và nhược điểm các loại nước nuôi tôm

Nuôi tôm là ngành nghề đã dần phổ biến cho người dân tại Việt Nam. Tuy nhiên, tại mỗi khu vực sẽ có chất lượng nước ao nuôi khác nhau. Mặc dù loại nước nào cũng có thể nuôi tôm nếu biết kiểm soát tốt các yếu tố môi trường, nhưng để làm rõ hơn về ưu và nhược điểm từng loại qua bài viết dưới đây cho mọi người cùng tham khảo!

Tôm thẻ chân trắng
• 09:27 26/05/2024

Xuất khẩu cá ngừ sang thị trường Nga

Sau một giai đoạn trì trệ do ảnh hưởng của cuộc xung đội Nga – Ukraine, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Nga đã phục hồi và có xu hướng ngày càng tăng. Kim ngạch xuất khẩu cá ngừ sang thị trường này đã tăng gấp đôi chỉ sau 3 năm.

Cá ngừ
• 09:27 26/05/2024