Nuôi trồng thủy sản: Quy hoạch bị phá vỡ, sản xuất tụt hậu

 Một vùng nuôi tôm trọng điểm, người dân đang lao đao vì thủy sản bị dịch bệnh liên tục, ô nhiễm môi trường vùng nuôi, thủy lợi bị phá vỡ… Bức tranh phát triển nuôi trồng thủy sản của thành phố ngày càng ảm đạm. Nguyên nhân đều do quy hoạch vùng nuôi bị phá vỡ.

Vừa làm vừa lo

Công ty CP nuôi trồng thủy sản Thuận Thiện Phát có 50 ha nuôi tôm công nghiệp cho hiệu quả kinh tế cao tại Đình Vũ, năng suất tôm he chân trắng đạt hơn 30 tấn/ ha, cao nhất miền Bắc. Tuy nhiên, hiện toàn bộ diện tích nuôi tôm công nghiệp của DN bị đe dọa bởi 6 dự án lớn vào lấy đất. Từ đầu năm đến nay, DN nhận được thông báo sẽ lấy 45 ha đất của các dự án như đường Tân Vũ- Lạch Huyện, đường cao tốc Hà Nội- Hải Phòng, dự án của Công ty Hapaco (lấy 24 ha), dự án ga xe lửa của thành phố (8,9 ha), dự án Hóa dầu, dự án đường nội bộ thành phố, KCN Đình Vũ mở rộng giai đoạn 2…

Ông Trần Đức Hòa, Giám đốc Công ty CP nuôi trồng thủy sản Thuận Thiện Phát bày tỏ lo lắng: “9 năm đầu tư nuôi tôm công nghiệp ở đây, tôi đã chi phí xây dựng cơ sở hạ tầng vùng nuôi 137 tỷ đồng, nay các dự án vào lấy đất, kinh phí hỗ trợ đền bù giải phóng mặt bằng chỉ bằng 70% tổng kinh phí mà DN đầu tư. Đáng nói, toàn bộ hệ thống điện, thiết bị phục vụ nuôi tôm công nghiệp, bạt phủ, đầu tư hơn 24 tỷ đồng bây giờ chẳng biết để làm gì. Do cuối năm mới đến thời hạn giao đất cho một số dự án nên chúng tôi sản xuất cầm chừng, được tháng nào hay tháng ấy, dù biết sẽ phải di chuyển cơ sở hạ tầng  NTTS sang khu vực khác. Hơn 1 năm qua, bỏ công sức đi tìm khu mới để đầu tư NTTS mà chưa đạt kết quả. Tôi đã thử đi tìm vùng nuôi thủy sản phù hợp tại 5 điểm thuộc các huyện Tiên Lãng, Cát Hải, Dương Kinh, Đồ Sơn nhưng hỏi đâu cũng vướng quy hoạch hay có thông tin là sẽ có dự án vào. Tuy nhiên, đây đều là các quy hoạch chưa được thông báo rõ ràng, rất khó cho người đầu tư NTTS. Hiện, bên tỉnh Quảng Ninh đang có thư mời Công ty CP nuôi trồng thủy sản Thuận Thiện Phát sang nuôi tôm he chân trắng theo phương pháp công nghiệp nhưng DN còn lưỡng lự vì chúng tôi muốn đầu tư nuôi ở ngay Hải Phòng, thành phố quê hương mình, góp phần phát triển ngành thủy sản Hải Phòng. Kẹt một nỗi, chưa tìm được khu vực ổn định để đầu tư nuôi mới”.

Đi cũng dở, ở không xong

Ông Phạm Văn Đê, Chủ tịch UBND phường Hải Thành (quận Dương Kinh) cho biết: “Năm 2001, thực hiện dự án phát triển NTTS của huyện Kiến Thụy, địa phương chuyển 80 ha cấy lúa năng suất thấp sang nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, từ năm 2006 đến nay, một số dự án vào lấy đất để phát triển đô thị, thương mại, công nghiệp nên diện tích NTTS ở Hải Thành giảm chỉ còn hơn 55 ha, trong đó, có 21 ha bỏ hoang không thể sản xuất, 34,6 ha nuôi thủy sản cầm chừng”. Nhiều diện tích nằm xen kẹt giữa các dự án không thể sản xuất. Khi phát triển dự án NTTS, khu vực này nằm trong quy hoạch vùng nuôi tôm công nghiệp của thành phố nhưng đến nay, quy hoạch này đã bị phá vỡ. Diện tích còn lại người dân đầu tư nuôi cầm chừng vì lo quy hoạch. Mong mỏi của chính quyền địa phương và người dân ở đây là quy hoạch rõ ràng, bền vững. Nếu khu vực này không phù hợp nuôi thủy sản và được quy hoạch phát triển đô thị, công nghiệp, thương mại, thành phố thông báo rõ và sớm để người dân chủ động chuyển đổi sản xuất cho phù hợp.

Cần sớm điều chỉnh quy hoạch

Ông Đào Bá Điện, Tổng thư ký Hội nghề cá Hải Phòng cho rằng: “Quy hoạch trong phát triển NTTS rất quan trọng, bởi chỉ khi có sự ổn định về diện tích, địa điểm, người dân mới yên tâm đầu tư chiều sâu. Ổn định về quy hoạch NTTS mới tạo điều kiện để tổ chức tín dụng cho người dân, DN vay vốn để phát triển sản xuất. Nhìn lại quy hoạch nuôi thủy sản của Hải Phòng, đặc biệt là các vùng nuôi nước lợ, cho thấy quy hoạch đã lạc hậu, diện tích nuôi biến động liên tục khiến người dân không dám đầu tư phát triển. Do không nắm được quy hoạch thủy sản sẽ được điều chỉnh như thế nào, trong khi đó, các vùng nuôi thủy sản trọng điểm của thành phố gần như đã bị quy hoạch của các dự án phát triển công nghiệp, đô thị chồng lấn, nên người dân và các DN đang đầu tư nuôi thủy sản đều lúng túng, loay hoay tìm hướng đi. Hàng loạt dự án nuôi thủy sản theo hướng công nghiệp dở dang, gây lãng phí lớn”.

Vùng nuôi thủy sản của người dân phường Hải Thành (quận Dương Kinh) đang bị ô nhiễm do xen kẹt giữa các dự án.

Ông Đào Viết Thuận, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp- PTNT cho biết: “Nhận thấy những bất cập đang đặt ra trong phát triển nuôi thủy sản do không có quy hoạch phù hợp, sát thực tế, đi trước một bước, tháng 9- 2010, UBND thành phố quyết định xây dựng quy hoạch phát triển thủy sản, phê duyệt đề cương xây dựng quy hoạch phát triển thủy sản Hải Phòng giai đoạn 2015- 2020. Hiện, Sở Nông nghiệp- PTNT phối hợp cơ quan chuyên môn tiến hành thu thập tài liệu, hiện trạng thực tế, làm cơ sở xây dựng quy hoạch mới. Những vùng không còn phù hợp nuôi thủy sản sẽ không đưa vào quy hoạch.

Sở Nông nghiệp-PTNT đề nghị thành phố và các địa phương thông báo dừng quy hoạch thủy sản tại những khu vực này, từng bước hướng dẫn người dân, các DN chuyển nghề, không nên tiếp tục đầu tư hay nuôi cầm chừng ở những vùng thủy lợi và cơ sở hạ tầng nuôi thủy sản đã bị phá vỡ bởi các dự án, tránh lãng phí lớn. Những khu vực sau khi khảo sát vẫn phù hợp nuôi thủy sản thì có thể tác động kỹ thuật đến các vùng nuôi tập trung để xây dựng vùng nuôi an toàn dịch bệnh, an toàn môi trường và có hiệu quả kinh tế cao. Từ đó, giúp hình thành những vùng nuôi công nghiệp tập trung có khối lượng sản phẩm hàng hoá lớn, áp dụng công nghệ tiên tiến, nâng cao năng suất, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, bảo vệ môi trường và là nguồn cung cấp nguyên liệu chủ yếu cho xuất khẩu…