Phát triển thủy sản Cu Ba đến năm 2020: Cân nhắc sự tham gia của lĩnh vực tư nhân và định hướng thị trường trong chiến lược phát triển
Lĩnh vực thuỷ sản của Cu Ba do Tập đoàn Doanh nghiệp Công nghiệp thực phẩm (GEIA) trực thuộc Bộ Công nghiệp Thực phẩm (MINAL) trực tiếp quản lý (bao gồm tổng số 94 doanh nghiệp thành viên, trong đó có 23 doanh nghiệp thủy sản).
Hiện nay, tập đoàn GEIA đang có một số thay đổi về cơ cấu tổ chức theo hướng cân nhắc đến sự tham gia nhiều hơn của lĩnh vực tư nhân và liên doanh với nước ngoài. Nếu trước đây chỉ có 94 công ty quốc doanh thì hiện nay đã có thêm 2 công ty liên doanh với nước ngoài và sắp tới sẽ có thể có thêm 15 công ty liên doanh nữa. Các công ty liên doanh này là những công ty có vốn đầu tư nước ngoài.
Tập đoàn cũng có thêm các Ban mới, trong đó có Ban Nông nghiệp thực phẩm, Ban Thủy sản (bao gồm các công ty cá nước ngọt và cá biển). Sự thay đổi này giúp cho việc quản lý trong tập đoàn được tốt hơn và tùy thuộc vào tình hình thực tế có thể tiếp tục thay đổi, cải cách trong tương lai. Thời điểm này theo các bạn Cu Ba rất thuận lợi để xây dựng và thực hiện quy hoạch tổng thể ngành thủy sản của CuBa với những tư tưởng và định hướng phát triển mới. Quy hoạch có thể tập trung vào những định hướng mới như cho phép sự tham gia nhiều hơn nữa của lĩnh vực tư nhân vào sản xuất thuỷ sản.
Trong bản dự thảo quy hoạch, chuyên gia của hai bên đã xây dựng hai phương án quy hoạch, trong đó phía Cu Ba thống nhất cao với việc lựa chọn phương án thứ hai do có nhiều đặc điểm phù hợp với tình hình chuyển dịch đang diễn ra tại Cu Ba hiện nay và trong thời gian tới. Theo phương án này, thuỷ sản Cu Ba sẽ được phát triển dựa trên cơ sở hệ thống kế hoạch hóa nhưng có chú trọng nhiều hơn đến khu vực ngoài quốc doanh (đúng như định hướng trong Nghị quyết ĐH Đảng VI của Cu Ba). Trong đó, các doanh nghiệp quốc doanh vẫn giữ vai trò chủ đạo trong tất cả các khâu từ dịch vụ hậu cần (con giống, thức ăn, ngư lưới cụ, chế biến sản phẩm) đến sản xuất (hoạt động nuôi trồng, khai thác). Lĩnh vực ngoài quốc doanh chỉ đầu tư một phần cho phát triển thuỷ sản trên cơ sở mặt nước và đất được nhà nước cho thuê theo quy định hiện hành (thời gian qua Cu Ba đã giao khoảng gần 2 triệu hectare đất cho các hộ cá thể sản xuất nông nghiệp, trong đó có thuỷ sản), hoặc tự đầu tư cho tàu thuyền khai thác theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, để phát triển thuỷ sản Cu Ba theo phương án này nhằm đạt được mục tiêu như đề cập trong Nghị quyết ĐH Đảng VI thì nhà nước cần thực hiện đa dạng hóa các nguồn vốn đầu tư cho phát triển thuỷ sản (nuôi trồng, khai thác, chế biến tiêu thụ thuỷ sản, dịch vụ hậu cần) thay vì chỉ bó hẹp từ nguồn ngân sách nhà nước như hiện nay. Chính vì vậy cần khuyến khích các thành phần kinh tế tư nhân và liên doanh liên kết cả trong và ngoài nước về đầu tư cho sản xuất thuỷ sản với các chính sách ưu đãi thích hợp. Trong phương án trên, dự kiến lĩnh vực ngoài quốc doanh chỉ đầu tư khoảng 10% trong tổng nhu cầu vốn đầu tư cho phát triển thuỷ sản trong giai đoạn tới năm 2020.
Nguồn: Viện Kinh Tế và Quy Hoạch Thủy Sản, 09/01/2014