Thông tư 86: Nới lỏng điều kiện cho doanh nghiệp thủy sản được ưu tiên

Từ ngày 10/8/2013, Thông tư số 86/2013/TT-BTC (TT86) của Bộ Tài chính quy định về áp dụng chế độ ưu tiên trong lĩnh vực quản lý nhà nước về hải quan đối với DN đủ điều kiện bắt đầu có hiệu lực thi hành.

Thông tư 86 có những điểm mới về điều kiện để trở thành DN ưu tiên (AEO), trong đó mở thêm nhiều cơ hội cho các DN XK thủy sản. Nhiều quy định tại thông tư này đã nới lỏng các điều kiện cho DN XK theo kiến nghị của VASEP, một số hiệp hội khác và DN tại cuộc họp bàn về phương thức quản lý định mức sử dụng, định mức tiêu hao, tỷ lệ hao hụt nguyên liệu, phụ liệu, vật tư đối với loại hình NK nguyên liệu để gia công hàng hóa với Tổng cục Hải quan hồi tháng 4/2013 và về một số điều của Thông tư số 63/2011/TT-BTC (TT63) ngày 13/5/2011 của Bộ Tài chính quy định về việc áp dụng thí điểm chế độ ưu tiên trong lĩnh vực quản lý nhà nước về hải quan đối với doanh nghiệp đủ điều kiện.

Sáng ngày 20/8/2013, Tổng cục Hải quan đã tổ chức hội nghị phổ biến các quy định tại TT86 với sự có mặt của đại diện nhiều hiệp hội và hơn 40 DN.

Theo bà Lê Thu - Phó cục trưởng Cục Kiểm tra sau thông quan (Tổng cục Hải quan), TT86 đưa điều kiện về tuân thủ pháp luật là điều kiện đầu tiên và quan trọng để DN được xét chế độ ưu tiên. Theo đó, thời hạn đánh giá quá trình tuân thủ pháp luật của DN được rút ngắn là 24 tháng (2 năm) trở về trước thay vì 36 tháng (3 năm) như TT63 quy định. Các cơ quan quản lý nhà nước đánh giá việc tuân thủ này cũng chỉ còn 2 cơ quan là: cơ quan hải quan và cơ quan thuế. Thời hạn DN được hưởng chế độ ưu tiên lần đầu là 36 tháng. Sau thời hạn này, Tổng cục Hải quan sẽ xem xét đánh giá lại, nếu DN vẫn đáp ứng đủ điều kiện, căn cứ vào mức độ tuân thủ pháp luật, sẽ tiếp tục được gia hạn từ 36 đến 60 tháng…

Trong thời hạn 2 năm, DN không vi phạm pháp luật về thuế, hải quan tới mức bị xử lý về hành vi: XK, NK hàng hóa thuộc danh mục hàng hóa cấm XK, NK, bị xử lý về hành vi trốn thuế, buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, DN không có quá 3 lần bị cơ quan hải quan, cơ quan thuế xử lý hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp, tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn với mức xử phạt vi phạm hành chính bằng tiền mỗi lần vượt quá 50 triệu đồng và không bị cơ quan hải quan xử lý hành chính về hành vi không chấp hành yêu cầu của cơ quan hải quan trong kiểm tra hải quan, cung cấp thông tin, hồ sơ DN.

Cơ quan hải quan xác định độ tin cậy về sự tuân thủ pháp luật trong tương lai của DN căn cứ vào các tiêu chí về bộ máy kiểm soát nội bộ của DN, cơ chế kiểm soát tài chính, việc hợp tác của DN với cơ quan hải quan, cơ quan quản lý thuế (theo bộ tiêu chí đánh giá của Tổng cục Hải quan).

Nhằm nới lỏng và tạo thêm cơ hội cho DN XK được tham gia vào AEO, mức kim ngạch về XNK đã được điều chỉnh giảm đáng kể. Trước đây, TT63 và Thông tư số 105/2011/TT-BTC (TT105) của Bộ Tài Chính ban hành ngày 12/07/2011 thay thế TT63  quy định mức kim ngạch là 350 triệu USD/năm đối với AEO loại 1 và 70 triệu USD/năm đối với AEO loại 2, nay TT86 quy định mức kim ngạch đối với AEO loại 1 tối thiểu là 200 triệu USD/năm; AEO loại 2 tối thiểu là 50 triệu USD/năm; không xét kim ngạch đối với AEO loại 3 (DN công nghệ cao).

Theo bà Thu, với mức kim ngạch đã được điều chỉnh này, dự kiến đến năm 2020 có gần 100 DN có thể được công nhận AEO. Số lượng này phù hợp với các điều kiện của cơ quan hải quan. Bên cạnh đó vẫn đáp ứng được yêu cầu là khuyến khích các DN vừa và nhỏ của Việt Nam, nhất là các DN XK nông, thủy sản, dệt may, da giày. Ngoài ra còn có thêm một số điều kiện về thanh toán, kế toán tài chính, thực hiện thủ tục hải quan, thuế điện tử.

DN tự đối chiếu với các điều kiện quy định tại TT86, nếu đáp ứng đủ yêu cầu, có hồ sơ gửi Cục Kiểm tra sau thông quan (Tổng cục Hải quan) để được thẩm định và công nhận là AEO.

Với các quy định thông thoáng hơn tại TT86, nhiều DN XK thủy sản có bộ máy kiểm soát nội bộ, cơ chế kiểm soát tài chính tốt, không nợ đọng thuế, có độ tin cậy cao đối với cơ quan thuế và hải quan sẽ có nhiều cơ hội được ưu tiên, nhất là các DN XK đang theo các vụ kiện về thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp nhờ bộ máy kiểm soát công khai, minh bạch và hiệu quả.