Thức ăn viên tổng hợp trong nuôi vỗ tôm thẻ bố mẹ

Để nâng cao hiệu quả trong sản xuất giống tôm, nuôi vỗ thành thục tôm bố mẹ có tính chất quyết định, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của tôm. Trong khâu nuôi vỗ tôm thành thục, thức ăn tươi sống như hồng trùng, mực, hầu, vẹm, ốc ký cư… được sử dụng như khẩu phần thức ăn không thể thiếu để đảm bảo tôm bố mẹ thành thục và chất lượng sinh sản tối ưu.

Tuy nhiên, thức ăn tươi sống có nhiều mặt hạn chế như giá cao, nguồn cung cấp không ổn định về số lượng, chất lượng dinh dưỡng, khó bổ sung thêm các dưỡng chất cần thiết, rủi ro về lây truyền dịch bệnh sang tôm bố mẹ cao. Vì vậy, cần nghiên cứu phát triển thức ăn viên tổng hợp để thay thế một phần hoặc toàn phần thức ăn tươi sống nhằm giảm thiểu những hạn chế của thức ăn sống. Hơn nữa việc sử dụng thức ăn tổng hợp còn giúp cho việc bổ sung vitamin, khoáng và các dưỡng chất cần thiết vào khẩu phần ăn của tôm bố mẹ được dễ dàng hơn.

Bố trí thí nghiệm

Tôm thí nghiệm là tôm chân trắng bố mẹ (Liptopenaeus vannamei) có khối lượng trung bình 30,1 ± 1,2 g/con (tôm cái) và 29,1 ± 1,1 g/con (tôm đực). Thức ăn được sản xuất với cỡ 3 mm bởi hệ thống máy sản xuất thức ăn viên, sử dụng nồi hơi. Sau khi đùn viên, thức ăn được sấy ở nhiệt độ 35^oC trong vòng 3 giờ, đảm bảo độ ẩm trên 15%.

Thành phần dinh dưỡng quy về khối lượng khô của thức ăn viên tổng hợp trong thí nghiệm là 56,2 % protein, 13,4% lipid. Nguyên liệu và kết quả phân tích dinh dưỡng của thức ăn thể hiện ở bảng bên dưới:

Thí nghiệm được bố trí gồm 3 công thức như sau: 

Công thức 1: 100% thức ăn tươi sống (mực và hồng trùng, tỉ lệ 1:1). 

Công thức 2: 75% thức ăn tươi sống (hồng trùng và mực tươi, tỉ lệ 1: 1) và 25% thức ăn tổng hợp.

Công thức 3: 50% thức ăn tươi sống (hồng trùng và mực tươi, tỉ lệ 1:1) + 50% thức ăn tổng hợp.

Tôm cái được nuôi riêng trong ba bể với mật độ 3,75 con/m² (30 con/bể). Tôm đực được nuôi chung một bể với mật độ 8 con/m² (64 con).

Chọn ngẫu nhiên mỗi bể tôm cái để cho ăn theo công thức 1, công thức 2 hoặc công thức 3. Tôm đực được cho ăn hoàn toàn thức ăn tươi sống (công thức 1). Cho tôm ăn ngày 4 lần: 7h, 11h, 17h và 22h hàng ngày, thay nước 100 - 150%/ngày trong các bể nuôi vỗ. Sau hai tuần nuôi vỗ, tiến hành cắt mắt tôm mẹ để kích thích sự phát triển buồng trứng.

Kết quả

Đối với chỉ tiêu tăng trưởng: trong quá trình nuôi vỗ tôm chân trắng bố mẹ tiếp tục tăng trưởng ngay cả trong quá trình sinh sản. Nghiên cứu này cũng cho thấy tôm cái sau 48 ngày thí nghiệm trọng lượng tăng lên đáng kể ở tất cả các công thức thí nghiệm, tuy nhiên không có sự khác biệt về tăng trưởng ở các công thức. Việc sử dụng thức ăn tươi và thức ăn tổng hợp có hàm lượng protein cao trong quá trình nuôi vỗ đã góp phần thúc đẩy sự sinh trưởng và phát triển của tôm.

Đối với chỉ tiêu sinh sản: Kết quả thí nghiệm này cho thấy một số chỉ tiêu sinh sản của lô thí nghiệm thay thế 25% thức ăn viên tổng hợp cao hơn lô sử dụng 100% thức ăn tươi sống như: tổng số Zoa1, tỉ lệ tôm giao vỹ đẻ trứng, số lần đẻ/ số tôm tham gia đẻ trứng. Tuy nhiên, khi thay thế 50% khẩu phần thức ăn sống bằng thức ăn công nghiệp đã làm giảm đáng kể (xấp xỉ 3 lần) tỉ lệ thành thục, số lần tham gia sinh sản, khả năng tái phát dục và tổng số Zoa1 được sản xuất ra so với tôm mẹ sử dụng 100% thức ăn sống. Cụ thể kết quả sinh sản của tôm bố mẹ ở các công thức thí nghiệm như sau:

Như vậy, thức ăn viên tổng hợp có hàm lượng dinh dưỡng cao trong nghiên cứu này có khả năng thay thế 25% khẩu phần thức ăn tươi sống (mực và hồng trùng) để nuôi vỗ tôm bố chân trắng mẹ mà không ảnh hưởng đến chất lượng sinh sản của chúng. Thí nghiệm này cũng cho thấy tôm bố mẹ chấp nhận sử dụng thức ăn viên tổng hợp. Đây là dấu hiệu thuận lợi để mở ra khả năng cải tiến thức ăn viên tổng hợp về chất lượng dinh dưỡng của thức ăn tổng hợp nhằm cải tiến chất lượng sinh sản ở tôm nuôi.

Theo Nguyễn Quang Huy, Nguyễn Phương Toàn và Vũ Văn In.