Tiềm năng từ dầu hạt lanh giúp giảm áp lực cho ngành thủy sản

Thay thế dầu cá bằng dầu hạt lanh - đang nổi lên như một chiến lược dinh dưỡng khả thi đối với cá hồi chấm hồng, cá hồi Brook và các giống lai tương hỗ của chúng. Một thử nghiệm thức ăn chăn nuôi mới đã chứng minh rằng dầu hạt lanh có thể thay thế dầu cá trong thức ăn cá hồi mà không ảnh hưởng đến hiệu suất tăng trưởng hoặc sử dụng thức ăn cũng hàm lượng chất béo hoặc lipid cơ của chúng.

Dầu hạt lanh
Dầu hạt lanh. Ảnh: Formnutrition.com

Ngành công nghiệp cá hồi của Canada và áp lực đối với dầu cá 

Mặc dù sản lượng sản xuất nhỏ, cá hồi đang nổi lên như một đối thủ cạnh tranh mạnh mẽ về nuôi trồng thủy sản nước ngọt ở Bắc Mỹ và Châu Âu. Ngành cá hồi chấm hồng của Canada - bắt đầu sản xuất cá từ giữa những năm 1980 - đang sẵn sàng mở rộng từ khối lượng sản xuất hiện tại (7.000 tấn) mỗi năm. Phân khúc này đang nhắm đến các thị trường có giá trị cao và hy vọng sẽ nổi bật so với các sản phẩm chào bán cá hồi nuôi khác.  

Nhu cầu dầu cá đang tăng lên nhưng nguồn cung từ thủy sản đang đình trệ. Sự mất cân đối này sẽ dẫn đến tăng giá và có thể làm suy yếu tỷ suất lợi nhuận của ngành. Giá dầu cá leo thang cũng đang thúc đẩy việc tìm kiếm các nguồn lipid thay thế và bền vững với môi trường cho ngành công nghiệp này. 

Ngành công nghiệp cá hồi ở Canada
Nhu cầu dầu cá đang tăng lên nhưng nguồn cung từ thủy sản đang đình trệ. Ảnh: Pinterest

So sánh dầu hạt lanh và dầu cá 

Dầu hạt lanh rất giàu tiền chất axit béo và được sử dụng rộng rãi như một chất bổ sung chế độ ăn uống cho con người. Các nhà nghiên cứu đang tìm hiểu xem liệu nó có thể thay thế dầu cá trong thức ăn thủy sản hay không. 

Các nhà nghiên cứu muốn so sánh hiệu suất tăng trưởng, khả năng sử dụng thức ăn và cấu hình axit béo trong cơ của cá hồi Bắc Cực, cá Brook và con lai của chúng khi chúng được nuôi với các chế độ ăn khác nhau. Chế độ ăn đầu tiên sử dụng dầu hạt lanh làm chất dự phòng cho dầu cá và chế độ ăn đối chứng là thức ăn thủy sản tiêu chuẩn với dầu cá. Các nhà nghiên cứu cũng muốn xác định cách các tiền chất axit béo trong dầu hạt lanh được cá chuyển hóa - và liệu chúng có được chuyển hóa thành các axit ARA, EPA và DHA phức tạp mà cá cần để phát triển hay không. 

Dầu hạt lanh và dầu cá
Liệu dầu hạt lanh có thể thay thế dầu cá trong tương lai. Ảnh: tassajaravalleyoliveoil và thailandmedical

Ngoài ra, các nhà nghiên cứu cũng tiến hành phân tích thành phần dinh dưỡng trên mỗi lô thức ăn thủy sản được sử dụng cho thí nghiệm và theo dõi tốc độ tăng trưởng cụ thể của cá, lượng thức ăn và tỷ lệ chuyển đổi thức ăn trong 133 ngày. Vào cuối thử nghiệm, 10 con cá trong mỗi bể được lấy mẫu ngẫu nhiên để phân tích mô chuyên sâu nhằm đo mức độ lipid và quá trình oxy hóa. 

Điều gì xảy ra khi sử dụng dầu hạt lanh thay vì dầu cá? 

Kết quả ban đầu từ thử nghiệm này cho thấy có thể sử dụng hạt lanh thay cho dầu cá trong chế độ ăn kiêng. Phân tích cuối cùng đã chứng minh rằng việc hoán đổi dầu hạt lanh cho dầu cá không ảnh hưởng đến trọng lượng cuối cùng, tốc độ tăng trưởng của cá ở các nghiệm thức khác nhau.  

Hoán đổi một - một có khả thi không? 

Trong quá trình phân tích mô, các nhà nghiên cứu lưu ý rằng một số hạt trong nhóm dầu hạt lanh có hàm lượng axit béo EPA và DHA thấp hơn. Sự khác biệt đáng chú ý - mức EPA thấp hơn 35% so với đối chứng đối với một số loài cá và mức DHA giảm tới 30%.  Mức giảm EPA và DHA quan sát được cần phải nghiên cứu thêm. Kết quả thí nghiệm có thể chỉ ra rằng việc hoán đổi 1: 1 giữa dầu cá: dầu hạt lanh là không thể thực hiện được trong môi trường thương mại. 

Hướng đề xuất tương lai 

Nghiên cứu bổ sung nên tập trung vào quá trình chuyển hóa cụ thể là tác động của việc thay thế dầu cá đối với hoạt động của gan ở cá và con lai của chúng. Có loại dữ liệu trao đổi chất này sẽ cho phép các nhà sản xuất cá có thể xác định loại cá hoặc cá lai nào sẽ hoạt động tốt trong môi trường trang trại. Nghiên cứu này cũng có thể mang lại thông tin có giá trị về tổng hợp axit béo và cho phép các chuyên gia dinh dưỡng nuôi trồng thủy sản nhắm mục tiêu mức độ bao gồm tối ưu cho dầu hạt lanh. Điều này sẽ làm cho việc thay thế dầu cá cho dầu lanh khả thi hơn, đảm bảo rằng cá không bị thâm hụt axit béo trong quá trình sản xuất và cũng sẽ đảm bảo rằng những người nuôi trồng có thể duy trì lợi thế dinh dưỡng của cá cho người tiêu dùng. 

Đăng ngày 23/09/2022
Nhất Linh @nhat-linh
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Công nghệ Camera dưới nước

Trong nuôi tôm thâm canh, môi trường nước đục khiến người nuôi khó quan sát thực tế đáy ao. Suốt thời gian dài, các quyết định quản lý quan trọng đều phải dựa vào kinh nghiệm hoặc canh nhá thủ công, dẫn đến độ trễ lớn và thiếu tính chính xác.

Ao tôm
• 12:07 29/01/2026

Mắt tôm tít: Cảm hứng chế tạo camera phát hiện ung thư

Không chỉ sở hữu cú đấm trứ danh, loài tôm tít còn mang trên mình hệ thống thị giác phức tạp nhất hành tinh. Chính khả năng nhìn thấy những tín hiệu ánh sáng vô hình của chúng đã gợi mở cho các nhà khoa học chế tạo loại camera phẫu thuật siêu nhỏ, giúp phát hiện tế bào ung thư với độ chính xác cao.

Tôm tít
• 11:22 27/01/2026

Công nghệ giám sát chất lượng thủy sản bán lẻ

Năm 2026, các hệ thống bán lẻ hiện đại thực hiện vai trò giám sát kỹ thuật trực tiếp thông qua việc tích hợp dữ liệu thời gian thực. Sự kết hợp giữa IoT, Blockchain và công nghệ cảm biến đã thiết lập nên các hàng rào kiểm soát khắt khe nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và khẳng định vị thế của nhà cung cấp trong chuỗi giá trị thủy sản.

Thuỷ sản
• 10:52 26/01/2026

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 19:15 23/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 19:15 23/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 19:15 23/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 19:15 23/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 19:15 23/02/2026
Some text some message..