Tôm càng đột biến tự nhân bản xâm chiếm châu Âu

Tai nạn ở bể thủy cung Đức khiến một loài tôm xâm hại tự nhân bản lan khắp châu Âu và châu Phi, phá hủy nhiều hệ sinh thái.

Tôm càng đột biến tự nhân bản xâm chiếm châu Âu
Tôm càng đột biến tự nhân bản xâm chiếm châu Âu

Loài tôm xâm hại mang tên "tôm càng cẩm thạch" hay "Marmokrebs", là loài giáp xác duy nhất được biết đến có khả năng sinh sản vô tính, International Business Times hôm 6/2 đưa tin. Năm 1995, một cửa hàng thú cảnh mua vài con tôm càng từ Texas và đột biến ở một trong số những con tôm đó đã tạo ra một loài hoàn toàn mới có thể tự nhân bản.

Đột biến này khiến tất cả tôm ra đời đều là con cái, mỗi con có thể sản sinh những bản sao chính xác của nó và tạo dựng cả quần thể. Sau khi trốn thoát vào tự nhiên, tôm càng cẩm thạch nhanh chóng xâm chiếm những vùng sông hồ ở Đức, từ đó phân bố khắp châu Âu và thậm chí vươn đến châu Phi trong 25 năm. "Chúng ăn bất cứ thứ gì, lá mục, ốc sên, trứng cá, cá nhỏ, côn trùng nhỏ", Frank Lyko, nhà di truyền học phân tử ở Trung tâm Nghiên cứu Ung thư Đức tại Heidelberg, cho biết.

tôm càng, tôm càng đột biến, tôm càng cẩm thạch, tôm, sinh học, sinh vật xâm lấn

Ảnh: Scientific American Blog Network

Nhiều người Đức tỏ ra thích thú trước kích thước lớn của tôm càng cẩm thạch và số lượng trứng lên tới hàng trăm quả mỗi lần đẻ. Vấn đề duy nhất là trứng chỉ cho ra đời con cái. Tôm càng cẩm thạch không bao giờ ghép đôi. Mọi cá thể trưởng thành sẵn sàng đẻ trứng và có bộ gene giống nhau hoàn toàn.

Lúc đầu, tôm càng cẩm thạch xuất hiện trong những lạch nước và đường dẫn nước, đôi khi di chuyển hàng trăm mét để định cư ở vùng nước mới. Chúng nhanh chóng tràn đến Croatia, Cộng hòa Czech, Hungary và Ukraine. Chúng thậm chí được tìm thấy ở Nhật Bản và Madagascar sau đó. Các nhà nghiên cứu phát hiện tại Madagascar, nơi có khí hậu tương tự Florida, số lượng tôm càng tăng gấp 100 lần trong vòng 10 năm, lấn át quần thể tôm càng bản xứ.

Các nhà khoa học mất 15 năm để sắp trình tự bộ gene của tôm càng cẩm thạch. Họ nhận thấy loài vật này tiến hóa từ loài tôm đầm lầy Procambarus fallax trên sông Satilla ở Florida và Georgia, Mỹ.

Đột biến là kết quả từ sự ghép đôi của hai con tôm đầm lầy, một con trong số đó có bất thường ở tế bào sinh dục. Tế bào sinh dục bình thường chỉ có một nhiễm sắc thể, nhưng con tôm này có hai chuỗi. Tế bào sinh dục tạo ra một con tôm càng cái hoàn chỉnh không có bất kỳ bất thường hay dị dạng nào và sau này sinh ra ba con non có cùng nhiễm sắc thể. Chúng trưởng thành, phát triển khả năng đẻ trứng và thụ tinh cùng lúc.

Nhóm tôm càng cẩm thạch đầu tiên không thể ghép đôi với tôm đầm lầy bởi chúng không cùng loài. Chúng tự sinh sản với tốc độ chóng mặt. Ngay cả khi tôm đầm lầy đực ghép đôi với tôm càng cẩm thạch cái, chúng cũng không phải là bố của con non. Trứng được chính con cái thụ tinh và trở thành bản sao hoàn hảo của nó. "Chúng có thể sống sót 100.000 năm", tiến sĩ Lyko nói.

VnExpress
Đăng ngày 08/02/2018
Phương Hoa
Sinh học

Nuôi trồng thủy sản thân thiện với môi trường

Thủy sản được coi là nguồn thực phẩm quan trọng cho tương lai do sự gia tăng dân số toàn cầu và diện tích đất cho nông nghiệp ngày càng hạn chế.

nuôi cá bớp
• 10:24 10/02/2022

50 tấn cá chẽm chết cóng

Hàng trăm ngàn con cá chẽm nuôi tại một trại cá ở Hy Lạp chết vì lạnh, sau trận bão tuyết lớn làm tê liệt toàn quốc gia này trong tuần.

cá chết hàng loạt
• 19:47 28/01/2022

Chất diệt khuẩn an toàn thân thiện với môi trường đến 95%

Người ta nói nuôi thủy sản là nuôi nước. Môi trường nước có sạch thì thủy sản nuôi ở dưới mới sống tốt và lớn lên được. Vậy mới nói khâu diệt khuẩn khử trùng ao là rất quan trọng.

chất diệt khuẩn
• 10:01 10/11/2021

Giải cứu cá voi nặng 3 tấn mắc cạn ở Huế

Người dân ở cửa biển Tư Hiền, xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế vừa giải cứu thành công một con cá voi nặng 3 tấn, dài hơn 5m mắc cạn do sóng biển đánh dạt bờ trong lúc triều cường dâng cao, biển động mạnh.

Cá voi mắc cạn
• 16:16 21/10/2021

Vì sao tôm có thể sống gần miệng núi lửa 450°C nhưng lại chết khi bị nấu ở 50°C?

Nghe có vẻ nghịch lý: một số loài tôm biển sâu được phát hiện sống gần miệng núi lửa dưới đáy đại dương – nơi nhiệt độ dòng phun có thể lên tới 450°C. Thế nhưng, nếu thả chúng vào nồi nước 50°C, chúng vẫn chết như bất kỳ loài tôm nào khác. Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

tôm không mắt
• 00:06 12/02/2026

"Nuôi" cá, tôm trong lò phản ứng sinh học - cơ hội cho startup Việt

Không cần ao hồ, không cần đánh bắt, những miếng cá ngừ đỏ au hay con tôm tươi rói giờ đây có thể được "nuôi" ngay trong các lò phản ứng sinh học khổng lồ giữa lòng thành phố.

Lò phản ứng sinh học
• 14:08 22/01/2026

Phương pháp xử lý tảo bằng Enzyme sinh học

Sử dụng enzyme sinh học để kiểm soát tảo đang trở thành xu hướng tất yếu trong nuôi tôm an toàn sinh học, giúp hạn chế rủi ro sốc môi trường và bảo vệ sức khỏe đàn tôm. Phương pháp này được xem là lời giải thay thế cho các biện pháp cắt tảo hóa học vốn tiềm ẩn nhiều hệ lụy dài hạn.

Tảo ao tôm
• 12:20 12/01/2026

Quorum sensing là gì? Khi vi khuẩn phối hợp gây bệnh

Liệu vi khuẩn có khả năng “giao tiếp” và phối hợp hành động để hạ gục tôm chỉ sau một đêm? Hãy cùng khám phá cơ chế Quorum Sensing để giải hiện tượng này.

Tôm
• 11:18 16/12/2025

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 22:28 21/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 22:28 21/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 22:28 21/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 22:28 21/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 22:28 21/02/2026
Some text some message..