Tôm nhiễm cùng lúc vi bào tử trùng và Vibrio parahaemolyticus sẽ như thế nào?

Một nghiên cứu mới đây cho thấy ảnh hưởng của việc đơn nhiễm Enterocytozoon hepatopenaei và đồng nhiễm với Vibrio parahaemolyticus trên tôm thẻ chân trắng.

tôm sú
Bệnh EHP xảy ra ở nhiều ao tôm, gây thiệt hại kinh tế cho người nuôi. Tôm tăng trưởng chậm, phân đàn và nhiễm nhiều bệnh khác. Ảnh Tepbac

Trong số các Microsporidia, Enterocytozoon hepatopenaei (EHP) là mầm bệnh mới nổi và được coi là một mối đe dọa lớn đối với các trang trại nuôi tôm ở nhiều quốc gia. EHP lây nhiễm vào gan tụy của các loài tôm khác nhau bao gồm tôm he Nhật Bản (Penaeus japonicas), tôm sú (Penaeus monodon) và tôm thẻ chân trắng (Penaeus vannamei). Bệnh làm tôm phát triển còi cọc, mềm vỏ, lờ đờ. Nhiễm EHP ở tôm nuôi không gây chết hàng loạt nhưng gây thiệt hại kinh tế đáng kể do tôm chậm tăng trưởng và giảm tiêu thụ thức ăn. Ở các nước châu Á như Ấn Độ, Thái Lan và Trung Quốc, EHP gây ra thiệt hại kinh tế đáng kể do làm giảm 10% –20% sản lượng tôm hàng năm.

Dịch bệnh do vi khuẩn như bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND) cũng đang ảnh hưởng nặng nề đến kinh tế và sự bền vững của của ngành nuôi tôm trong những năm qua. Tác nhân chính của bệnh AHPND được cho là Vibrio parahaemolyticus chứa các gen độc lực. Vi khuẩn này phát triển trong đường tiêu hóa của tôm, tạo ra độc tố làm mất chức năng và phá hủy mô của các cơ quan tiêu hóa như gan tụy. Trong những báo cáo gần đây, 4 vi khuẩn Vibrio spp gây AHPND khác được phân lập từ các quần thể tôm bệnh bao gồm: Vibrio harveyi, Vibrio owensii, Vibrio campbellii Vibrio punensis. Các chủng vi khuẩn Vibrio spp gây bệnh AHPND bởi các gen độc lực nằm trong một plasmid có thể chuyển ngang giữa các loài vi khuẩn.

tôm thẻ chân trắng
Tôm thẻ chân trắng có gan tụy nhợt nhạt, ruột rỗng. Ảnh Lệ Thủy

Enterocytozoon hepatopenaeiVibrio parahaemolyticus là những mầm bệnh chính ảnh hưởng đến ngành công nghiệp nuôi tôm thẻ chân trắng. Nghiên cứu mới đây của Bo Zhu và cộng sự 2021 đã cho thấy ảnh hưởng của việc nhiễm vi bào tử trùng E. hepatopenaei hoặc đồng nhiễm cả vi bào tử trùng và V. parahaemolyticus đến của tôm thẻ chân trắng (P. vannamei). Các mẫu gan tụy của tôm bệnh được kiểm tra mô bệnh học bằng kính hiển vi điện tử và phân tích định lượng biểu hiện gen.

Các mẫu được chia thành ba nhóm:

A. Nhiễm vi bào tử trùng E. hepatopenaei nồng độ thấp (Nhóm A), 

B. Nhiễm E. hepatopenaei nồng độ cao đồng nhiễm với V. parahaemolyticus (nhóm B).

C. Nhiễm E. Hepatopenaei nồng độ cao (nhóm C), 

Kết quả của nghiên cứu mô bệnh học cho thấy tổn thương mô, ống gan teo và biến dạng ở nhóm nhiễm E. hepatopenaei nồng độ cao. Ở nhóm đồng nhiễm, quan sát thấy sự biến dạng của ống gan và xuất hiện không bào trong tế bào chất. Có thể quan sát thấy vi bào tử trùng E. hepatopenaei dài 0,8-1,2 μm bằng kính hiển vi điện tử. 

Khi tiến hành giải trình tự ARN và so sánh theo cặp các bản phiên mã, 374 gen biểu hiện khác biệt (DEG) đã thu được trong nhóm B vs C và 413 biểu hiện khác biệt thu được ở nhóm A vs C. Hầu hết các gen biểu hiện khác biệt trong nhóm A và C được chú thích cho lysosome, sinh tổng hợp các axit amin, chuyển hóa glycine, serine và threonine. Trong nhóm B và C, các gen biểu hiện khác biệt được chú thích với sự bài tiết của tuyến tụy, sự thực bào và đường tín hiệu Rap1. 

Kết quả nghiên cứu cho thấy vi bào tử trùng E. hepatopenaei điều chỉnh các gen thủy phân đường. Vi khuẩn Vibrio Parahemolyticus điều chỉnh các gen tiết tuyến tụy của tôm thẻ chân trắng. Đơn nhiễm vi bào tử trùng ảnh hưởng đến các gen liên quan tăng trưởng, nhưng việc đồng nhiễm với Vibrio Parahemolyticus gây ảnh hưởng lớn hơn đối với gen liên quan đến hệ thống miễn dịch.

Nguồn: Effects of Enterocytozoon hepatopenaei single-infection or co-infection with Vibrio parahaemolyticus on the hepatopancreas of Penaeus vannamei, ScienceDirect, Aquaculture, 22/02/2021.

Đăng ngày 02/12/2021
Lệ Thủy @le-thuy
Dịch bệnh

Ghẹ vuông chắc thịt không thua ghẹ biển!

Nếu có dịp về Năm Căn, Ngọc Hiển, Ðầm Dơi, ngoài tôm, cua, cá, sò…. thì đừng quên thưởng thức đặc sản ghẹ vuông. Ghẹ vuông chắc thịt, ngon nên được nhiều người dân địa phương, du khách cũng như thị trường tiêu thụ ưa chuộng.

Ghẹ vuông
• 11:58 07/06/2021

Ảnh đẹp thủy sản: Món ăn mang đậm nét đồng quê Việt

Ảnh đẹp thủy sản hôm nay lại mang chúng ta đến gần hơn với những món ăn gắn liền của tuổi thơ qua các nhìn ảnh vô cùng đẹp đẽ, những món ăn mà đã gắn liền với biết bao thế hệ.

Cua đồng.
• 19:49 28/05/2021

Ảnh đẹp: Loài hoa của miền sông nước

Miền Tây không chỉ có sông nước mênh mông mà cảnh sắc lại hữu tình. Kết hợp từ những loài hoa tím hồng rực rỡ hòa quyện tạo nên màu sắc của đồng bằng. Đi đâu chúng ta cũng có thể bắt gặp dễ dàng các loài hoa ấy.

Hoa sen.
• 12:13 24/05/2021

Nhật ký về quê

Quê hương là chùm khế ngọt, dù bạn có đi xa bao lâu thì quê hương cũng luôn mở vòng tay chào đón bạn quay trở về, nếu có một ngày bản thân cảm thấy mệt mỏi ở chốn sài gòn nhộn nhịp thì hãy tạm gác mọi chuyện về quê một chuyến nhé!

Tôm càng xanh.
• 13:44 20/05/2021

Ba việc người nuôi cần làm để cứu đàn cá rô phi khỏi bệnh TiLV

Virus TiLV là nỗi ám ảnh lớn nhất của nghề nuôi cá rô phi với tỷ lệ tử vong lên tới 90%. Do chưa có thuốc đặc trị, sự sống còn của đàn cá phụ thuộc hoàn toàn vào chiến lược phòng thủ chủ động. Dưới đây là ba hành động cấp bách và những nguyên tắc bất di bất dịch để bảo vệ đàn cá trước loại virus nguy hiểm này.

Cá rô phi
• 12:11 29/01/2026

Cách xử lý khi tôm bị đóng rong và bám bẩn đuôi trong ao nuôi cũ

Trong những cái ao đã nuôi qua nhiều năm, lớp bùn thải tích tụ dưới đáy chính là nguyên nhân chính khiến tôm dễ bị đóng rong hoặc bám bẩn ở phần đuôi.

Tôm
• 13:36 15/01/2026

Biện pháp phòng và trị một số bệnh thường gặp trên cá rô phi

Cá rô phi là đối tượng nuôi chủ lực mang lại thu nhập ổn định cho nông dân. Tuy nhiên, việc nuôi thâm canh mật độ cao và ô nhiễm nguồn nước đang khiến dịch bệnh bùng phát mạnh. Nắm vững kiến thức về các bệnh thường gặp là yêu cầu bắt buộc đối với người nuôi chuyên nghiệp.

Cá rô phi
• 09:00 14/01/2026

Người nuôi cần làm gì để kiểm soát bệnh EHP hiệu quả?

Bệnh vi bào tử trùng (EHP) không phải là dịch bệnh gây chết hàng loạt như đốm trắng, nhưng nó là một "kẻ cắp thầm lặng" đang gây thiệt hại kinh tế nặng nề cho người nuôi tôm. Nó không giết tôm, nhưng nó "đánh cắp" sự tăng trưởng, khiến tôm còi cọc và làm giảm giá trị thương phẩm.

Tôm bệnh
• 09:00 26/12/2025

Tại sao ao nuôi nên dùng đèn UV thay vì thuốc tím hoặc Chlorine?

Xử lý nước là bước bắt buộc trong nuôi tôm. Từ trước đến nay, Chlorine và thuốc tím (KMnO₄) là lựa chọn phổ biến vì giá rẻ và tác dụng nhanh. Tuy nhiên, khi mật độ nuôi ngày càng cao và yêu cầu an toàn sinh học khắt khe hơn, việc phụ thuộc vào hóa chất đang bộc lộ nhiều rủi ro.

ao nuôi
• 00:24 01/03/2026

Chính thức mở cổng đăng ký trước Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 kết nối toàn bộ ngành thủy sản

Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang đứng trước những cơ hội mới về thị trường, công nghệ và phát triển bền vững, nhu cầu tìm kiếm giải pháp toàn diện, từ con giống, dinh dưỡng, công nghệ nuôi, chế biến đến xuất khẩu,trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nhằm tạo ra một nền tảng kết nối chiến lược cho cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và người nuôi, VietShrimp Asia 2026 lần đầu tiên tổ chức cùng Aquaculture Vietnam 2026 tạo nên kỳ triển lãm với quy mô mở rộng, toàn diện, quốc tế hơn bao giờ hết.

Vietshrimp
• 00:24 01/03/2026

Ngành nuôi tôm Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Trong nhiều năm, nuôi tôm được xem là một trong những ngành nông nghiệp có tốc độ tăng trưởng nhanh và đóng góp lớn cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, bối cảnh khí hậu hiện nay đang đặt ngành này trước một thực tế khác: rủi ro không còn mang tính mùa vụ, mà đang chuyển thành rủi ro cấu trúc.

tôm
• 00:24 01/03/2026

Sai lầm thường gặp khi phơi đáy ao

Trong nuôi trồng thủy sản, công đoạn phơi đáy ao sau mỗi vụ nuôi được xem là bước làm mới môi trường, giúp loại bỏ mầm bệnh và tạo nền tảng cho vụ nuôi tiếp theo. Tuy nhiên, nhiều hộ nuôi vẫn mắc phải những sai lầm cơ bản, khiến hiệu quả xử lý giảm sút, thậm chí gây thiệt hại lớn.

đáy ao nuôi
• 00:24 01/03/2026

Vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp: Khác nhau ở đâu và vì sao không nên dùng lẫn?

Vôi là vật tư quen thuộc trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, nhưng việc nhầm lẫn giữa vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp vẫn diễn ra phổ biến. Sử dụng sai loại không chỉ làm giảm hiệu quả cải tạo môi trường mà còn tiềm ẩn rủi ro cho cây trồng, vật nuôi.

vôi nuôi tôm
• 00:24 01/03/2026
Some text some message..