Trung Quốc: Xuất khẩu cá rô phi sang Mỹ chững lại

Theo báo cáo của Hiệp hội Chế biến và Quảng bá thủy sản Trung Quốc (CAPPMA), khối lượng xuất khẩu cá rô phi đông lạnh trong 9 tháng đầu năm 2013 của nước này đạt 270.000 tấn, trị giá 930 triệu USD (tăng 6,7% về khối lượng và 16% về giá trị so với cùng kỳ năm 2012). Tính đến hết năm 2013, khối lượng xuất khẩu cá rô phi của Trung Quốc có thể đạt 370.000 tấn, trị giá 1,3 tỷ USD. Báo cáo cũng lưu ý rằng, mặc dù sản lượng và giá trị xuất khẩu cá rô phi của Trung Quốc tăng liên tục trong thập kỷ qua, song sẽ ngừng tăng trưởng trong tương lai. Năm 2013, Mỹ chiếm 42% thị phần nhập khẩu cá rô phi của Trung Quốc, giảm 6% so với cùng kỳ năm 2012. Hai khối thị trường Nga và EU vẫn ổn định về lượng nhập khẩu. Trong khi đó, Mexico đã tăng lượng nhập khẩu từ 10% lên 14%. Tại các thị trường còn lại, lượng nhập khẩu cá rô phi của Trung Quốc cũng tăng từ 29% lên 31%.

Mỹ là thị trường tiêu thụ tới 60% khối lượng cá phi lê đông lạnh - mặt hàng chiếm gần 50% tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Trung Quốc. Trong năm 2012, xuất khẩu cá rô phi của Trung Quốc cũng tăng ở các thị trường cũ như Nga, Ukraina và thị trường mới như Iran (tăng 241%) và Kazakistan (tăng 124%).

Tiêu thụ cá phi lê đông lạnh tại thị trường Mỹ tăng mạnh, song 80% khối lượng mặt hàng này được nhập khẩu từ 03 quốc gia Nam Mỹ là Costa Rica, Ecuador và Honduras. Trong khi khối lượng nhập khẩu cá tra phi lê đông lạnh từ Việt Nam vào Mỹ tăng 6% (đạt 78.000 tấn trong 8 tháng đầu năm 2013) thì khối lượng nhập khẩu cá rô phi từ Trung Quốc lại giảm 6,5% (chỉ đạt 113.000 tấn trong 9 tháng đầu năm 2013).

Theo ông Cui He - Chủ tịch CAPPMA dự đoán, bên cạnh yếu tố suy giảm sức tiêu thụ thủy sản của Mỹ (giảm 4% trong năm 2013), nguồn cung cá tuyết giá rẻ cũng là nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu tiêu thụ cá rô phi của Trung Quốc. Cũng theo báo cáo của CAPPMA, mặc dù nhiều quốc gia như Ai Cập, Indonesia, Philippines, Thái Lan và Brazil đều tăng sản lượng cá rô phi nuôi, song chỉ có Brazil và Indonesia là hai quốc gia có phát triển mạnh ngành nuôi và chế biến cá rô phi quy mô lớn. Indonesia đã tuyên bố sẽ tăng sản lượng cá rô phi nuôi từ 567.078 tấn (năm 2011) lên 1,1 triệu tấn vào năm 2013.

Năm 2012 là một năm thất bại đối với nghề nuôi cá rô phi ở Trung Quốc do diễn biến thời tiết xấu, dịch bệnh và giá thấp, do vậy, nhiều nông dân nuôi cá rô phi đã phải chuyển nghề. Thiệt hại diễn ra nghiêm trọng nhất ở đảo Hải Nam. Tại các địa phương khác như Phúc Kiến, Quảng Đông, Quảng Tây và Vân Nam, khối lượng cá rô phi nuôi vẫn tương đối ổn định. Tuy nhiên, điều này cũng sẽ khiến giá cá rô phi tăng lên. Trong tuần đầu của năm 2013, giá cá rô phi đã tăng từ 4 NDT lên 5,2 NDT/500g. Chi phí nhân công tăng cao là một gánh nặng cho các nhà xuất khẩu cá rô phi của Trung Quốc.

Trong năm 2013, Bộ Lao động và An sinh xã hội Trung Quốc,đã dự thảo kế hoạch tăng lương tối thiểu tại 22 tỉnh của Trung Quốc thêm 18,4% Trong chiến lược phát triển do CAPPMA đề ra, phát triển thị trường nội địa chiếm vị trí hàng đầu trong 5 mục tiêu trọng điểm. Các mục tiêu khác bao gồm cải thiện chất lượng và truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và đa dạng hóa sản phẩm. Ngoài ra, tăng cường hợp tác quốc tế  cũng là mục tiêu được đề ra trong chiến lược.