Một buổi khai thác trùn chỉ ở xã Tân Thạnh của người dân.
Từ lòng sông đến tiệm cá cảnh
Trùn chỉ là sinh vật sống dưới lớp bùn đáy sông, thường được sử dụng làm thức ăn cho cá cảnh và cá giống, giúp cá non phát triển nhanh. Ở Cần Thơ, nghề khai thác trùn chỉ trở thành sinh kế của nhiều người. Dù nguồn trùn tự nhiên ngày càng giảm và thu nhập phụ thuộc con nước, nhưng nghề này vẫn tồn tại nhờ nhu cầu ổn định từ các cửa hàng cá cảnh và cơ sở ương dưỡng thủy sản.
Trên một số tuyến sông, kênh rạch ở TP Cần Thơ, khi con nước bắt đầu rút cũng là lúc những người làm nghề khai thác trùn chỉ chuẩn bị dụng cụ xuống nước. Vợt lưới, thau nhựa và kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm là “tài sản” giúp họ tự tin hành nghề.
Ông Trần Văn Lợi ở ấp 1, xã Tân Thạnh, người có nhiều năm gắn bó, cho biết: “Tìm được nơi có nhiều trùn chỉ không đơn giản. Người làm nghề phải quan sát màu nước, độ mềm của lớp bùn và quy luật thủy triều để xác định vị trí phù hợp. Khi chọn được điểm khai thác thì đưa vợt xuống đáy và dùng tay gom bùn vô rồi liên tục sàng lọc bùn để giữ lại phần trùn chỉ lẫn trong đó”.
Sản lượng trùn phụ thuộc vào con nước, thời tiết và mật độ trùn tự nhiên. Trung bình một lao động có thể thu được từ 2-3kg trùn chỉ sau nhiều giờ làm việc. Nguồn hàng sau khi thu gom, được thương lái hoặc các cửa hàng cá cảnh thu mua. Với giá bán dao động khoảng 120.000-140.000 đồng/kg, người làm nghề có thu nhập từ 300.000-500.000 đồng/ngày. Những hôm gặp luồng trùn dày, sản lượng có thể tăng lên, nhưng cũng có ngày... thất thu.
Ông Trần Tuấn Dũng, chủ một cửa hàng cá cảnh trên đường Lê Hồng Phong, phường Phú Lợi, cho biết: “Trùn chỉ là nguồn thức ăn được nhiều khách hàng lựa chọn cho cá bột và cá giống. Loại thức ăn này có hàm lượng dinh dưỡng cao, giúp cá phát triển nhanh trong giai đoạn đầu. Mỗi ngày, cửa hàng tiêu thụ khoảng 2-3kg trùn chỉ để phục vụ người nuôi cá cảnh và các cơ sở ương dưỡng cá giống”.
Tuy nhiên, những người gắn bó với nghề cho rằng sản lượng trùn chỉ tự nhiên hiện nay đã giảm đáng kể so với trước đây. Nếu như nhiều năm trước, chỉ cần một buổi làm việc là có thể thu được lượng lớn trùn thì nay người làm nghề phải di chuyển qua nhiều tuyến sông, kênh rạch mới đạt sản lượng tương đương. Việc khai thác kéo dài cùng những thay đổi của môi trường được cho là nguyên nhân khiến nguồn trùn ngày càng khan hiếm.
Sụt giảm nguồn lợi này khiến công việc vốn đã vất vả càng thêm khó khăn. Dù vậy, nhiều người vẫn bám nghề vì đây là nguồn thu nhập của gia đình và nhu cầu sử dụng trùn chỉ của nghề cá cảnh cũng như sản xuất giống thủy sản.
Nguồn: Báo Cần Thơ
