Theo số liệu từ Hải quan Việt Nam, lũy kế 11 tháng năm 2025, xuất khẩu cá ngừ sang Canada đạt xấp xỉ 38 triệu USD. Thị trường Bắc Mỹ này vẫn được đánh giá còn dư địa tăng trưởng, trong bối cảnh nhu cầu thủy sản tại nhiều khu vực khác có dấu hiệu chững lại.
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, thịt/loin cá ngừ đông lạnh và cá ngừ đóng hộp hiện là hai nhóm sản phẩm chủ lực, chiếm lần lượt 70% và 26% tổng kim ngạch. Cả hai phân khúc này đều ghi nhận mức tăng trưởng khoảng 15%, phản ánh lợi thế cạnh tranh của cá ngừ Việt Nam về chủng loại và giá bán.
Tuy nhiên, diễn biến xuất khẩu theo từng tháng lại cho thấy sự thiếu ổn định. Kim ngạch tăng – giảm đan xen, đặc biệt vào cuối năm khi các nhà nhập khẩu Canada điều chỉnh tồn kho trước biến động kinh tế. Điều này cho thấy tăng trưởng hiện tại vẫn phụ thuộc nhiều vào chu kỳ đặt hàng ngắn hạn, chưa thực sự bền vững.
Canada là thị trường nhập khẩu cá ngừ lớn, với quy mô khoảng 214 triệu USD mỗi năm, từ hơn 43 quốc gia. Việt Nam hiện nằm trong nhóm ba nhà cung cấp lớn nhất cùng Thái Lan và Italy. Tuy vậy, quy mô thị trường lớn cũng đồng nghĩa với mức độ cạnh tranh cao, khi người mua có nhiều lựa chọn và quyền thương lượng ngày càng lớn.
Việt Nam hiện nằm trong nhóm ba nhà cung cấp lớn nhất cùng Thái Lan và Italy. Ảnh: VietQ
Trong bối cảnh đó, các đối tác Canada không chỉ quan tâm đến giá, mà ngày càng chú trọng tính ổn định của chuỗi cung ứng, khả năng giao hàng đúng hạn và mức độ tuân thủ tiêu chuẩn. Doanh nghiệp Việt Nam vì vậy buộc phải nâng cao năng lực đáp ứng, thay vì cạnh tranh đơn thuần bằng giá rẻ.
Một xu hướng nổi bật tại Canada là sự dịch chuyển sang tiêu dùng bền vững. Theo Hội đồng Quản lý Biển (MSC), các sản phẩm cá ngừ mang nhãn MSC đã trở thành lựa chọn phổ biến. Đáng chú ý, 99,5% lượng cá ngừ có chứng nhận MSC tại Canada được tiêu thụ dưới dạng đóng hộp. Giai đoạn 2023–2024, gần 94 triệu lon cá ngừ đạt chuẩn MSC đã được bán ra và xu hướng này dự kiến tiếp tục trong thời gian tới.
Song song đó, Cơ quan Kiểm định Thực phẩm Canada (CFIA) cũng tăng cường các yêu cầu về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Việc tuân thủ các quy định này không chỉ phục vụ thông quan, mà còn là điều kiện bắt buộc để hàng hóa Việt Nam tiếp cận các hệ thống phân phối lớn.
Trước áp lực chuẩn “xanh”, VASEP khuyến nghị doanh nghiệp tập trung vào ba hướng:
- Chuẩn hóa vùng nguyên liệu, ưu tiên tối đa cho các sản phẩm có chứng nhận MSC.
- Ứng dụng công nghệ số để minh bạch hóa thông tin và đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc.
- Đẩy mạnh sản phẩm giá trị gia tăng, đặc biệt là đồ hộp tiện lợi, phù hợp với thị hiếu tiêu dùng hiện đại.
Trong bối cảnh tiêu chuẩn bền vững dần trở thành điều kiện tiên quyết, khả năng thích ứng với “chuẩn xanh” sẽ quyết định vị thế lâu dài của cá ngừ Việt Nam tại thị trường Canada.