Bệnh hoại tử cơ trên tôm: Nhận biết và phòng ngừa

Hoại tử cơ là một trong những căn bệnh phổ biến và nguy hiếm đối với tôm nuôi, đặc biết là tôm thẻ chân trắng. Bệnh sẽ rất khó kiểm soát nếu không được phát hiện sớm và có thể gây ra hiện tượng tôm chết hàng loạt, khiến người nuôi chịu tổn thất nặng nề.

Tôm bệnh
Hoại tử cơ là một loại bệnh truyền nhiễm do virus gây ra và dễ lây lan khi nuôi diện rộng. Ảnh: Facebook

Về bệnh hoại tử cơ

Bệnh hoại tử cơ là một bệnh truyền nhiễm do tác nhân vi rút gây ra (Infectious Myonecrosis Virus – IMNV). Loại virus này là nguyên nhân chính gây bệnh ở tôm, được phát hiện lần đầu tiên tại các ao nuôi ở vùng Đông Bắc Brazil vào năm 2002, từ đó lây lan sang Thái Lan, Indo, Trung Quốc và Việt Nam. 

Quá trình lây lan của IMNV qua các châu lục khác nhau được ghi nhận là do sự nhập chuyển của tôm bố mẹ. IMNV là vi rút có vật chất di truyền là ARN mạch đôi, với kích thước 7.560bp, cấu trúc không có lớp màng bao. Phân tích phát sinh loài dựa vào gen RNA-dependent RNA polymerase (RdRp) đã phân loại IMNV vào họ Totiviridae, giống Giardiavirus.

Căn bệnh này xuất hiện chủ yếu trên tôm thẻ chân trắng, có rất ít ca phát hiện tôm sú bị nhiễm bệnh hoại tử cơ. Giai đoạn trong năm hay xảy ra bệnh này là vào tháng 6 đến tháng 9. Trong đó, mức độ nguy hại của độc tố cũng như tỷ lệ bùng phát của virus sẽ tăng dần khi nhiệt độ cao và độ mặn thấp.

Dấu hiệu

Tôm thẻ chân trắng được ghi nhận là vật chủ chính của IMNV do khả năng gây tỉ lệ chết cao ở loài tôm này. Bệnh thường gây chết và tỷ lệ rớt đáy khá cao, khoảng 40 – 70% quần đàn. Mô đích của nhiễm trùng IMNV là cơ vân (cơ xương, và ít gặp hơn ở cơ tim). 

Biểu hiện ban đầu là phần cơ đuôi trở nên trắng đục, sau đó lan dần khắp cơ thể. Ở giai đoạn nặng có thể dẫn đến hiện tượng hoại tử và đỏ ở phần cơ. Bệnh thường xuất hiện sau khi chài tôm, sự thay đổi đột ngột độ mặn hay nhiệt độ gây sốc tôm… Tôm chết nhưng ruột đầy thức ăn, ngay trước thời điểm bị các yếu tố gây sốc trên. 

Lưu ý: Tránh nhầm lẫn với bệnh cong thân đục cơ, bệnh này thì xuất hiện khoảng ngày thứ 10, biểu hiện phần mô cơ chạy dọc theo cơ thể tôm trở nên trắng đục kèm theo hiện tượng cong thân.

Bệnh cong thân đục cơ xảy ra chủ yếu do thiếu một số chất khoáng thiết yếu trong ao nuôi: Kali, Magie, Canxi… thành phần cần thiết góp phần hình thành lớp vỏ kitin cho tôm hoặc bị sốc bởi yếu tố môi trường, tác nhân vật lý… dẫn đến đục cơ và cong thân. Nếu không phát hiện sớm và có các biện pháp xử lý kịp thời thì tỷ lệ tôm trong ao chết sẽ tăng cao, gây thiệt hại nặng nề cho người nuôi. 

Phương thức lây truyền

– Lây nhiễm theo chiều ngang: Qua môi trường nước từ tôm bệnh sang tôm khỏe.

– Lây nhiễm theo chiều dọc: Từ tôm bố mẹ sang tôm giống.

– Lây nhiễm chéo: Lây nhiễm bệnh giữa các ao nuôi trong trong cùng 1 khu vực.

Tôm hoại tử cơ Bệnh cong thân đục cơ xảy ra chủ yếu do thiếu một số chất khoáng thiết yếu trong ao nuôi. Ảnh: Facebook 

Phòng ngừa, kiểm soát bệnh

Điều trị và kiểm soát bệnh

Bệnh hoại tử cơ chưa có cách điều trị hay thuốc đặc trị loại bệnh này. Trường hợp ao đang nuôi nhiễm IMNV, bà con có thể dùng các biện pháp kiểm soát và giảm thiểu sự gia tăng của bệnh như:

Ổn định môi trường ao nuôi, quản lý nhiệt độ, muối, pH.

Tăng cường sục khí, giữ oxy hòa tan từ 4 mg/l trở lên.

Giảm lượng thức ăn hoặc ngừng cho tôm ăn.

Trường hợp bệnh xảy ra với tỷ lệ chết cao, ao nuôi tôm cần được xử lý với Chlorine 30ppm trong vài ngày.

Nếu xử lý tôm vẫn chết số lượng lớn, bà con cân nhắc thu tôm để giảm thiểu mức thiệt hại.

Cách phòng ngừa bệnh hoại tử cơ

Vệ sinh, cải tạo kỹ ao trước và sau vụ nuôi, lựa chọn giống sạch bệnh. Sàng lọc và thả tôm giống không nhiễm IMNV.

Trong quá trình nuôi sử dụng chế phẩm sinh học loại bỏ ô nhiễm và giảm sự phát sinh mầm bệnh.

Có thể khử trùng, diệt khuẩn định kỳ để tiêu diệt virus, vi khuẩn tuy nhiên cần lưu ý khi tác động xuống ao. Sau đó dùng vi sinh để phục hồi hệ vi sinh trong ao.

Tăng cường vitamin, khoáng chất và men đường ruột hỗ trợ tăng đề kháng cho tôm.

Thường xuyên theo dõi và đảm bảo các thông số môi trường được tối ưu.

Đăng ngày 04/06/2025
Nhất Linh @nhat-linh
Kỹ thuật

Tổng quan về công nghệ MBBR trong nuôi trồng thủy sản

MBBR là Moving Bed Biofilm Reactor, hứa hẹn là công nghệ xử lý nước thải ưu việt trong nuôi trồng thủy sản.

công nghệ MBBR
• 18:17 25/09/2021

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP không chỉ loại bỏ hiệu quả nồng độ Ammonium mà còn xử lý đến 90% chất hữu cơ.

Chế biến cá tra
• 07:00 22/04/2020

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản bằng cảm biến nano

Sử dụng được cả trên bờ, dưới nước để quan trắc chất lượng nước, hệ thống cảm biến nano do Viện Công nghệ nano (INT) thuộc Đại học Quốc gia TPHCM nghiên cứu giúp người nuôi trồng thủy sản yên tâm khi chất lượng nước nuôi được cảnh báo tự động kịp thời khi có sự cố.

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản
• 14:35 05/02/2020

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ

Quản lý môi trường ao nuôi tôm nước lợ là khâu quan trọng, đòi hỏi người nuôi có sự hiểu biết cần thiết về mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường và biến động của chúng.Từ đó, có biện pháp điều chỉnh phù hợp, giảm nguy cơ thiệt hại, góp phần vào thành công của vụ nuôi.

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ
• 08:46 30/10/2019

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 12:00 11/02/2026

Những nguyên tắc nền tảng trong nuôi tôm

Nuôi tôm không phải là việc dễ dàng – nhưng việc thực hiện đúng các bước căn bản có thể giúp ao nuôi của bạn đạt năng suất cao và sạch bệnh.

tôm
• 12:00 08/02/2026

Áp dụng tiến bộ kỹ thuật để nuôi tôm nước lợ đạt hiệu quả cao, bền vững

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và dịch bệnh trên thủy sản ngày càng diễn biến phức tạp, việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nuôi tôm nước lợ được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng suất, giảm rủi ro và hướng đến phát triển bền vững.

Nuôi tôm thẻ
• 12:04 20/01/2026

Nhớt bạt ao nuôi tôm, nguyên nhân và cách xử lý

Nhớt bạt ao nuôi tôm là hiện tượng xuất hiện một lớp nhớt mỏng, trơn, màu trắng đục hoặc vàng nâu bám trên bề mặt bạt ao nuôi (đáy và thành ao). Đây là hiện tượng phổ biến trong ao nuôi tôm lót bạt HDPE và thường xảy ra sau một thời gian nuôi hoặc sau khi ao có nhiều chất hữu cơ tích tụ.

Ao tôm
• 14:04 12/01/2026

Vì sao tôm có thể sống gần miệng núi lửa 450°C nhưng lại chết khi bị nấu ở 50°C?

Nghe có vẻ nghịch lý: một số loài tôm biển sâu được phát hiện sống gần miệng núi lửa dưới đáy đại dương – nơi nhiệt độ dòng phun có thể lên tới 450°C. Thế nhưng, nếu thả chúng vào nồi nước 50°C, chúng vẫn chết như bất kỳ loài tôm nào khác. Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

tôm không mắt
• 23:43 13/02/2026

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 23:43 13/02/2026

6 ông lớn định hình cuộc đua tôm thẻ chân trắng toàn cầu

Ngành tôm thẻ chân trắng (TTCT) thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt với sự dẫn dắt của 6 quốc gia chủ lực gồm Ecuador, Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Indonesia và Thái Lan. Mỗi nước theo đuổi một chiến lược riêng: có quốc gia tập trung mở rộng sản lượng trong khi nhiều bên lựa chọn nâng cấp giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

tôm
• 23:43 13/02/2026

Đạt FTA với EU, tôm Ấn Độ gia tăng sức ép cạnh tranh lên tôm Việt Nam

Việc Ấn Độ hoàn tất đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với Liên minh châu Âu (EU), cùng lúc được Mỹ điều chỉnh giảm thuế đối ứng,...Những lợi thế mới này giúp tôm Ấn Độ nhanh chóng mở rộng thị phần tại EU, đồng thời đặt ngành tôm Việt Nam trước áp lực cạnh tranh ngày càng rõ nét.

tôm
• 23:43 13/02/2026

Thảo dược tự nhiên trong nuôi trồng thủy sản bà con nên biết

Người nuôi ngày càng quan tâm đến giải pháp an toàn và bền vững, các loại thảo dược tự nhiên đang được ứng dụng nhiều hơn trong chăm sóc và phòng bệnh cho tôm. Không chỉ dễ tìm, những nguyên liệu này còn giúp cải thiện sức khỏe tôm và môi trường ao nuôi một cách tự nhiên.

thảo dược nuôi tôm
• 23:43 13/02/2026
Some text some message..