Biến đổi khí hậu và nuôi trồng thủy sản

Ở Đồng bằng sông Cửu Long những năm gần đây, mùa mưa ngày càng đến trễ hơn, lượng mưa giảm trong khi mùa nóng ngày càng nóng hơn, độ mặn gia tăng ngày càng cao đã ảnh hưởng đến các hoạt động nuôi trồng thủy sản – sinh kế chính của một phần lớn các hộ nông dân tại đây.

Biến đổi khí hậu và nuôi trồng thủy sản
ngành nuôi trồng thủy sản chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Ảnh: TTXVN

Vấn đề này đã được đề cập trong nghiên cứu khoa học “Tác động của BĐKH đến hoạt động trồng trọt và nuôi trồng thủy sản ở ĐBSCL”. Nghiên cứu do trường Đại học Kinh tế quốc dân thực hiện và nằm trong khuôn khổ đề tài cấp Nhà nước “Nghiên cứu xây dựng mô hình phát triển kinh tế ứng phó xâm nhập mặn ở vùng ĐBSCL; Thí điểm tại 1 huyện điển hình” (mã số BĐKH.05/16-20), thuộc Chương trình KH&CN ứng phó với BĐKH, quản lý TN&MT giai đoạn 2016 – 2020.

Giảm năng suất và chất lượng vật nuôi

Những năm qua, xâm nhập mặn tăng cao đã thu hẹp đáng kể diện tích nuôi trồng thủy sản hoạt động nuôi trồng thủy sản và tác động đến hầu như toàn bộ vùng quy hoạch tôm nước lợ. Những vùng nuôi thủy sản ở hạ lưu sông Hậu thuộc tỉnh Bến Tran, Sóc Trăng, Trà Vinh và Kiên Giang chịu ảnh hưởng nhiều nhất, có thể dẫn đến nguy cơ phá vỡ các quy hoạch phát triển nuôi trồng thủy sản ven biển. Đến cuối năm 2015, diện tích nuôi tôm bị thiệt hại khoảng 3.771 ha, riêng Cà Mau chiếm khoảng 72% (2.700ha), kế đến là Trà Vinh, bến Tre. Một số địa phương có nhiều mô hình được đánh giá là bền vững như tôm – lúa, tôm quảng canh, quảng canh cải tiến cũng bị thiệt hại nặng.

Thiệt hại về nuôi trồng dẫn đến ngành chế biến và xuất khẩu thủy sản điêu đứng theo. Minh chứng từ trường hợp của Cà Mau, Hội Chế biến thủy sản tỉnh Cà Mau cho biết, năm 2016, có tới 17/33 nhà máy thiếu nguyên liệu, thường xuyên chỉ đạt 37 – 38% công suất chế biến. Quý 1/2016, Việt Nam đã phải chi 228 triệu USD nhập nguyên liệu phục vụ chế biến thủy sản.

Về nguyên nhân suy giảm năng suất và chất lượng nuôi trồng, BĐKH đã làm thay đổi thời vụ canh tác và cơ cấu nuôi trồng của người dân. Thời tiết nắng nóng, mực nước đầm tôm nuôi thấp, môi trường không ổn định kết hợp với độ mặn cao đã làm cho tôm bị sốc và chết. Do vậy, người dân nhiều tỉnh ĐBSCL đã anjc hế thả tôm hoặc thả tôm giống không đúng lịch thời vụ, dẫn đến diện tích nuôi giảm còn một nửa so với kế hoạch.

Theo một kết quả khảo sát trên các hộ nuôi tôm nước lợ và các hộ nuôi tôm nước ngọt ở ĐBSCL, xu hướng hiện nay là phát triển các giống các nước mặn, nước lợ, nuôi tôm và giảm vùng nuôi trồng các nước ngọt do thay đổi đặc tính, cấu trúc nguồn nước. Cũng qua khảo sát, hiện tượng mưa lớn, nhiệt độ cao, độmặn gia tăng cũng làm thay đỏi cấu trúc hệ sinh thái thủy sinh làm ảnh hưởng đến tăng trưởng của tôm nuôi ven biển, thậm chí gây ra các dịch bệnh trên các giống nuôi trồng, ảnh hưởng đến thu nhập và sinh kế của nhiều hộ nông dân trong vùng.

Cần thay đổi mô hình sản xuất

Các nhà khoa học đã đưa ra một số gợi ý chính sách nhằm tăng cường thích ứng với BĐKH trong sản xuất nông nghiệp ở ĐBSCL. Trước mắt, các địa phương cần tiếp tục tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về chủ động áp dụng các mô hình sản xuất mới thích ứng BĐKH. Bên cạnh đó, cần sớm huy động các nguồn lực thực hiện các dự án đầu tư cho tăng cường cơ sở hạ tầng, đặc biệt là tại các khu vực xung yếu, ven biển. Trong đó, ưu tiên các dự án phục hồi phát triển rừng ven biển, quản lý tài nguyên nước, xây dựng và cải tạo đê biển gắn với hệ thống giao thông ven biển, rừng phòng hộ ven biển.

nuôi trồng thủy sản, nuôi tôm, biến đổi khí hậu
Các lồng bè nuôi trồng thủy sản

Bên cạnh đó, cần có chính sách khuyến khích các trung tâm/viện nghiên cứu, cơ quan khuyến nông, doanh nghiệp… sớm có nghiên cứu, chuyển giao các giống vật nuôi có tính thích ứng tốt và năng suất cao.

Về dài hạn, nhu cầu cấp thiết là tăng cường liên kết vùng để ứng phó BĐKH, tăng cường hợp tác quốc tế nhằm trao đổi kinh nghiệm, thống nhất các kế hoạch, phương án hiệu quả cho toàn vùng. Trong chiến lược phát triển dài hạn của vùng và địa phương cần lưu ý tới các vấn đề: phát huy tiềm năng, lợi thế so sánh của các địa phương trong vùng, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng phát triển chiều sâu…

Chính phủ và chính quyền địa phương vùng ĐBSCL cần tiếp tục nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách hỗ trợ sinh kế cho người dân vùng chịu ảnh hưởng BĐKH để nâng cao năng lực thích ứng cộng đồng; đặc biệt tập trung vào chính sách về vay vốn, hỗ trợ thị trường, hỗ trợ chuyển giao công nghệ, đào tạo… Quy hoạch của địa phương phải gắn với quy hoạch vùng, quy hoạch hệ thống hạ tầng phải tính đến dài hạn và yếu tốt liên vùng, gắn với bảo vệ môi trường và ứng phó BĐKH.

Báo Tài Nguyên
Đăng ngày 14/12/2017
Trung Nguyên

Nuôi biển đa canh kết hợp

Mô hình nuôi biển đa canh kết hợp là một mô hình nuôi biển nuôi cùng lúc nhiều loài thủy sản dựa trên sự hỗ trợ lẫn nhau trong chuỗi thức ăn.

Lồng nuôi cá
• 10:31 11/07/2024

Bình Định: Những chú rùa con đầu tiên chào đời tại bãi biển xã Nhơn Hải

Theo Tổ chức cộng đồng (TCCĐ) bảo vệ nguồn lợi thủy sản xã Nhơn Hải cho biết vào lúc 19h tối ngày 8.7 có những chú rùa con xuất hiện trên bãi biển tại làng chài Nhơn Hải ( TP Quy Nhơn ). Qua kiểm tra anh Nguyễn Tôn Xuân Sáng, thành viên TCCĐ xác nhận đây là rùa con nở từ ổ trứng rùa đầu tiên do rùa mẹ mang số thẻ VN 1078 đẻ vào đêm 21.5. Từ khi trứng được đẻ ( 21.5) đến khi nở (8.7) là 7 tuần, sớm hơn 1 tuần so với dự kiến.

Rùa con
• 11:29 10/07/2024

So sánh sự tăng trưởng của tôm ở mỗi vùng nước nuôi khác nhau

Nuôi tôm là một ngành kinh tế quan trọng và phát triển mạnh mẽ tại nhiều địa phương ở Việt Nam. Tuy nhiên, hiệu quả nuôi tôm không phải lúc nào cũng giống nhau ở các vùng nước khác nhau. Mỗi môi trường nuôi đều có những đặc điểm riêng, ảnh hưởng đến sự phát triển và tăng trưởng của tôm.

Tôm thẻ chân trắng
• 10:34 05/07/2024

Nhiều doanh nghiệp tham gia bảo tồn hệ sinh thái biển Phú Quốc

Ngày 27/6/2024, tại thành phố Phú Quốc (Kiên Giang), một cuộc họp tham vấn ý kiến doanh nghiệp trong công tác bảo tồn biển Phú Quốc do Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) cùng Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên tại Việt Nam (WWF-Việt Nam) và Ban quản lý Khu Bảo tồn Biển (KBTB) Kiên Giang tổ chức đã thu hút đại diện 28 doanh nghiệp.

Biển Phú Quốc
• 11:23 04/07/2024

Thay đổi mô hình nuôi tôm để đáp ứng với thời cuộc

Việc áp dụng các công nghệ hiện đại trong nuôi tôm thẻ chân trắng và tôm sú đang mang lại nhiều lợi ích. Những hệ thống tuần hoàn khép kín giúp kiểm soát môi trường nuôi tốt hơn, giảm thiểu ô nhiễm và rủi ro.

Ao tôm
• 15:33 14/07/2024

Dịch bệnh đe dọa, nhiều hộ nuôi ngậm ngùi bán "tôm non"

Năm 2024, đã đi được nửa chặng đường, tuy nhiên giá thủy sản vẫn cứ giậm chân tại chỗ, đặc biệt là đối với ngành nuôi tôm. Thêm vào đó, dịch bệnh trên tôm trực tiếp đe dọa, khiến nhiều hộ dân phải ngậm ngùi xuất bán tránh lỗ, mặc dù tôm vẫn trong giai đoạn lớn.

Tôm thẻ
• 15:33 14/07/2024

Khái niệm hệ đệm trong ao nuôi là gì?

Hệ đệm trong ao nuôi thủy sản là một khái niệm quan trọng giúp duy trì môi trường sống ổn định cho các loài thủy sản như cá, tôm và các loại động vật thủy sinh khác.

Ao tôm
• 15:33 14/07/2024

Phúc lợi động vật và vấn đề cắt mắt tôm trong sinh sản nhận tạo

Trong sản xuất giống, đặc biệt là nhóm giáp xác 10 chân, cắt cuống mắt là một phương pháp phổ biến. Kỹ thuật này bao gồm loại bỏ một hoặc hơn một cuống mắt của con vật bằng cách dập, cắt, đốt, hoặc thắt chặt bằng dây. Điều này sẽ kích thích đẻ trứng và rút ngắn thời gian thành thục sinh dục. Tuy nhiên, hiên nay vấn đề này được chú ý đến nhiều hơn khi trong ngành đề cập về phúc lợi động vật.

Mắt tôm thẻ chân trắng
• 15:33 14/07/2024

Thay đổi tư duy và quy trình nuôi để trụ vững và phát triển trong nuôi trồng thủy sản

Ngành này đang phải đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, và sự bùng phát của các dịch bệnh. Để trụ vững và phát triển, người nuôi cần thay đổi tư duy và quy trình nuôi trồng thủy sản nhiều hơn để tiếp tục duy trì.

Tôm thẻ chân trắng
• 15:33 14/07/2024
Some text some message..