Nuôi trồng thủy sản ĐBSCL cần làm gì trước thách thức xâm nhập mặn

Ông Trần Đình Luân, Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết trước dự báo xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long ở mức cao trong thời gian tới, Tổng cục Thủy sản đề nghị Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn các tỉnh, thành phố vùng Đồng bằng sông Cửu Long tăng cường quản lý, giám sát chặt chẽ vùng nuôi trồng thủy sản.

Các đơn vị bám sát dự báo xâm nhập mặn, điều chỉnh mùa vụ thả giống và mật độ nuôi cho từng đối tượng phù hợp với điều kiện, tình hình thời tiết cụ thể tại địa phương, khuyến cáo người dân không nên nuôi thủy sản tại những nơi không đảm bảo sản xuất.

Theo ông Trần Đình Luân, để ứng phó kịp thời với hạn hán, xâm nhập mặn gây ra nhằm giảm thiểu các tác động tiêu cực đối với sản xuất nuôi trồng thủy sản trong mùa khô năm 2022, Tổng cục Thủy sản đã có văn bản gửi Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn các tỉnh, thành Đồng bằng sông Cửu Long.

Theo đó, các địa phương xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực và tổ chức triển khai các biện pháp phòng, chống hạn hán, mặn xâm nhập theo Chỉ thị số 8712/CT-BNN-TCTL ngày 22/12/2021 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, chú ý lồng ghép các nhiệm vụ về phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững thích ứng với biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn đã được phê duyệt tại Quyết định 3550/QĐ-BNN-TCTS ngày 12/8/2021.

Địa phương chủ động theo dõi thời tiết, thủy văn; cập nhật thông tin diễn biến mực nước, mức độ hạn và xâm nhập mặn; đồng thời tăng cường quan trắc môi trường để kịp thời phổ biến, tuyên truyền đến người dân biết, chủ động có kế hoạch sản xuất phù hợp.

Hồ chứa nước ngọt Kênh Lấp (tỉnh Bến Tre) - hồ chứa nước ngọt nhân tạo lớn nhất miền Tây khô hạn do xâm nhập mặn khốc liệt năm 2020. Ảnh monre.gov

Các địa phương nạo vét kênh, mương, khơi thông dòng chảy các công trình thủy lợi tăng khả năng chủ động lấy nước, trữ nước, tiêu thoát nước, khoanh vùng khả năng thiếu nước, chuẩn bị vật tư, nhiên liệu bơm, trữ nước ngọt bổ sung cho hoạt động nuôi trồng thủy sản. Nâng cấp hệ thống cống điều tiết nước và có chế độ điều tiết nước chủ động ở các vùng nuôi trồng thủy sản tập trung đặc biệt là vùng nuôi thủy sản kết hợp với trồng lúa, hạn chế tối đa nhiễm mặn cục bộ.

Các ao nuôi tăng cường áp dụng khoa học kỹ thuật, mô hình nuôi ít thay nước phù hợp; chăm sóc và quản lý chặt chẽ môi trường nuôi, đặc biệt là quản lý thức ăn, tăng cường sử dụng vi sinh nhằm cải thiện chất lượng nước. Điều này góp phần hạn chế việc thay nước thường xuyên, giảm chi phí sản xuất nhằm ứng phó, hạn chế thiệt hại do hạn hán, xâm nhập mặn gây ra.

“Đối với những vùng không có điều kiện thuận lợi cần hạn chế thả giống hoặc thả giống chậm đón mùa mưa,” ông Trần Đình Luân nhấn mạnh.

Theo Tổng cục Thủy sản, đối với nuôi nghêu/ngao trong bãi triều chỉ thả nuôi trong vùng có điều kiện môi trường thích hợp cho sinh trưởng và phát triển như: gần cửa sông (bổ sung dinh dưỡng), bằng phẳng, độ dốc thấp và ít sóng gió; thời gian phơi bãi không quá 4-5 giờ/ngày; độ mặn thích hợp từ 15-25 phần nghìn... Khuyến cáo người dân không thả giống vào thời điểm thời tiết không thuận lợi từ tháng 1-3 Âm lịch.

Với nuôi thủy sản nước ngọt, người nuôi cần chủ động lấy nước ngọt vào ao chứa để dự trữ đồng thời giám sát, chỉ đạo và hướng dẫn người nuôi có kế hoạch thả giống phù hợp, không nên thả giống vào thời điểm khô hạn và bị xâm nhập mặn.

Các địa phương theo dõi, quản lý môi trường ao nuôi chặt chẽ, đặc biệt là quản lý thức ăn, trong khẩu phần ăn cần bổ sung thêm các vitamin, khoáng chất… để tăng sức đề kháng; tăng cường sử dụng chế phẩm vi sinh nhằm cải thiện chất lượng nước, góp phần hạn chế việc thay nước thường xuyên.

Đối với cá tra, cá lăng nha, khi độ mặn có khả năng tăng cao trên 8 phần nghìn và kéo dài 5-7 ngày hạn chế cho ăn, có kế hoạch tiến hành di dời cá nuôi đến vùng nuôi an toàn. Chủ động thu hoạch thủy sản nuôi đạt kích thước thương phẩm ngay khi thiếu nước, hạn hán và xâm nhập mặn xảy ra.

Đối với nuôi tôm nước lợ cần gia cố bờ, cống để tránh hiện tượng rò rỉ, thẩm lậu, có ao lắng đúng quy cách, thực hiện biện pháp an toàn sinh học trước khi thả tôm và giữ môi trường bền vững, hạn chế mất nước và thay nước khi môi trường nuôi ổn định.

Những ao nuôi tôm thâm canh, bán thâm canh cần duy trì mực nước trong ao tối thiểu 1,3-1,5m, nếu cần cấp bổ sung nước thì phải lấy nước từ ao lắng, xử lý trước khi cấp vào ao nuôi. Cung cấp lượng thức ăn hợp lý theo kích cỡ và mật độ, giảm 15-30% lượng thức ăn trong những ngày nắng nóng...