Cá khoai và hồi chuông cảnh báo an toàn thực phẩm dịp đầu năm

Nhiều mẫu cá khoai không đạt chuẩn an toàn thực phẩm

Mới đây, Chi cục Phát triển nông thôn và Quản lý chất lượng Hà Tĩnh đã tiến hành kiểm tra đột xuất tại các chợ trên địa bàn. Kết quả thật đáng lo ngại: 5/7 mẫu cá khoai lấy ngẫu nhiên tại các xã Lộc Hà, Thạch Lạc, Thiên Cầm... đều dương tính với Formol. Số cá này được xác định có nguồn gốc từ các tỉnh khác chuyển về và được tiêu thụ mạnh qua cả kênh chợ truyền thống lẫn mạng xã hội.

Trước đó không lâu, một vụ việc quy mô lớn hơn đã bị triệt phá tại Thanh Hóa. Phòng Cảnh sát kinh tế tỉnh đã chặn đứng một xe đầu kéo vận chuyển hơn 10 tấn cá khoai nhập khẩu từ Trung Quốc. Kết quả kiểm nghiệm cho thấy toàn bộ số cá này đều chứa Formol với hàm lượng rất cao, từ 90-105 mg/kg.

Theo khai nhận của tài xế, lô hàng này được vận chuyển từ Lạng Sơn và dự kiến sẽ được phân phối dọc các tỉnh miền Trung cho đến Bình Định. Nếu không bị ngăn chặn kịp thời, hàng tấn chất độc này đã có thể nằm trên bàn ăn của hàng ngàn thực khách.

Vì sao cá khoai dễ bị lạm dụng hóa chất bảo quản?

Formol – hóa chất vốn dùng để ướp xác và tuyệt đối cấm trong thực phẩm – được sử dụng như một "phép màu" để đánh lừa thị giác người tiêu dùng. Nhưng cái giá phải trả cho sự tươi ngon giả tạo đó là sức khỏe cộng đồng. Việc tiêu thụ thực phẩm nhiễm Formol có thể gây ngộ độc cấp tính, viêm loét đường tiêu hóa, tổn thương nội tạng nghiêm trọng và về lâu dài là nguy cơ ung thư cao.

Cá khoai vốn là loài thân mềm, rất dễ hư hỏng nếu không được bảo quản đúng cách. Chính đặc điểm này đã bị gian thương lợi dụng. Để trục lợi, họ nhập khẩu cá giá rẻ (chỉ khoảng 37.000 đồng/kg) rồi tẩm ướp Formol để giữ cho cá tươi lâu, cứng cáp, sau đó bán ra thị trường với mức giá cao gấp 3-4 lần, cạnh tranh trực tiếp với cá tự nhiên trong nước.

Bài học cho người tiêu dùng và thị trường

Những vụ việc liên quan đến cá khoai chứa formol cho thấy rủi ro an toàn thực phẩm không chỉ đến từ khâu sản xuất, mà còn từ thói quen tiêu dùng. Trước tình hình đó, người tiêu dùng cần phải trang bị kiến thức để tự bảo vệ mình. Thủy sản ngậm hóa chất thường có những dấu hiệu bất thường dễ nhận biết: 

- Màu sắc tươi sáng quá mức nhưng bề mặt lại khô, ít nhớt.

- Thân cá nhìn tươi nhưng khi ấn vào thì mềm nhũn, không đàn hồi.

- Đặc biệt là mất đi mùi tanh tự nhiên, thay vào đó là mùi hắc giống như thuốc tẩy.

Việc lựa chọn thực phẩm dựa trên giá rẻ hoặc cảm quan bên ngoài vô tình tiếp tay cho các sản phẩm kém an toàn tồn tại trên thị trường. Để bảo vệ sức khỏe, người tiêu dùng nên ưu tiên mua hàng tại các địa chỉ uy tín, có nguồn gốc rõ ràng. Về lâu dài, chỉ khi người tiêu dùng kiên quyết nói không với thực phẩm bẩn, chuỗi cung ứng mới thực sự được minh bạch và an toàn hơn.