Cá ngừ Việt Nam: Đâu là tiềm năng bứt phá tại thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc

Tiềm năng và lợi thế của cá ngừ Việt Nam tại thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc

Nhật Bản và Hàn Quốc là hai thị trường hàng đầu về tiêu thụ cá ngừ ở châu Á, nổi tiếng với sự khắt khe về chất lượng nhưng cũng đầy hứa hẹn về tiềm năng giá trị. Nhật Bản, quê hương của sushi và sashimi, đòi hỏi cá ngừ phải đạt chuẩn cao nhất về độ tươi, màu sắc, thớ thịt và quy trình bảo quản nghiêm ngặt. Trong khi đó, Hàn Quốc có nhu cầu đa dạng hơn, từ cá ngừ tươi sống đến các sản phẩm chế biến sẵn, đồ hộp hay phi lê tiện lợi. Cả hai thị trường đều cho thấy tiềm năng tăng trưởng đáng kể nếu cá ngừ Việt Nam có thể đáp ứng đúng thị hiếu và tiêu chuẩn.

Việt Nam may mắn sở hữu nguồn lợi cá ngừ phong phú, trải dài từ các vùng biển miền Trung như Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa,.. cho phép duy trì sản lượng khai thác ổn định. Ngư dân và doanh nghiệp Việt Nam đã tích lũy kinh nghiệm đáng kể trong đánh bắt, sơ chế và bảo quản cá ngừ. Vị trí địa lý thuận lợi của Việt Nam cũng giúp giảm thời gian vận chuyển đến các thị trường Đông Bắc Á, giữ được độ tươi ngon của sản phẩm. Hơn nữa, các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên (như RCEP) mở ra nhiều cánh cửa với các ưu đãi thuế quan, tạo lợi thế cạnh tranh về giá cho cá ngừ Việt Nam. Đây chính là nền tảng vững chắc để cá ngừ Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế của mình tại các thị trường này.

Cá ngừ - nguồn nguyên liệu chủ lực cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Ảnh: Sưu tầm

Những rào cản và điểm nghẽn cần vượt qua

Mặc dù có nhiều lợi thế, cá ngừ Việt Nam vẫn phải đối mặt với không ít điểm nghẽn khi muốn bứt phá mạnh mẽ tại Nhật Bản và Hàn Quốc. Rào cản lớn nhất nằm ở chất lượng và tiêu chuẩn, đặc biệt là yêu cầu sashimi-grade, vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm soát dư lượng kháng sinh nghiêm ngặt. Việc giữ độ tươi nguyên vẹn từ khâu khai thác đến bàn ăn đòi hỏi quy trình bảo quản lạnh liên tục và không đứt gãy, một thách thức lớn về logistics và chuỗi cung ứng.

Bên cạnh đó, phần lớn cá ngừ Việt Nam vẫn được xuất khẩu dưới dạng thô hoặc sơ chế. Thiếu đầu tư vào công nghệ chế biến sâu khiến sản phẩm chưa có giá trị gia tăng cao, khó cạnh tranh với các đối thủ mạnh. Cá ngừ Việt Nam cũng chưa thực sự có thương hiệu mạnh và được nhận diện rộng rãi trên trường quốc tế, khiến việc tạo sự khác biệt và niềm tin vững chắc từ người tiêu dùng cao cấp trở nên khó khăn. Cuối cùng, sự cạnh tranh gay gắt từ các quốc gia có công nghệ tiên tiến và chuỗi cung ứng đã hoàn thiện buộc Việt Nam phải không ngừng nâng cao năng lực để giữ vững vị thế và mở rộng thị phần. Vượt qua những rào cản này là yếu tố then chốt để mở khóa tiềm năng thực sự của cá ngừ Việt.

Ngành cá ngừ Việt Nam trước thách thức về chất lượng và chuỗi cung ứng. Ảnh: vnexpress

Chiến lược và giải pháp để bứt phá

Để biến tiềm năng thành hiện thực và bứt phá mạnh mẽ, cá ngừ Việt Nam cần một chiến lược toàn diện và đồng bộ. 

Nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm cá ngừ Việt Nam

Quan trọng nhất là đầu tư vào chất lượng từ khâu khai thác đến chế biến. Cần áp dụng các quy trình đánh bắt có trách nhiệm, giảm thiểu tổn thương cá, và sơ chế, bảo quản lạnh đúng chuẩn sashimi ngay trên tàu. Đồng thời, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ chế biến hiện đại, đa dạng hóa sản phẩm có giá trị gia tăng cao (như phi lê cắt sẵn, đóng gói chân không, sản phẩm tiện lợi) để đáp ứng thị hiếu đa dạng của thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc.

Tăng cường quảng bá và xây dựng thương hiệu cá ngừ Việt Nam

Việc tham gia các hội chợ thủy sản quốc tế, tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại, và đặc biệt là xây dựng câu chuyện sản phẩm – về nguồn gốc, quy trình khai thác bền vững, hay công sức của ngư dân Việt Nam – sẽ giúp tạo dựng niềm tin và sự nhận diện. Cần tận dụng hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do (FTA) bằng cách hướng dẫn doanh nghiệp khai thác tối đa ưu đãi thuế quan và các quy tắc xuất xứ.

Phát triển chuỗi liên kết giá trị và khai thác thị trường ngách

Kết chặt chẽ giữa ngư dân/người nuôi, các nhà thu mua, chế biến và xuất khẩu để đảm bảo chất lượng đồng bộ, giảm thiểu rủi ro. Đồng thời, tìm kiếm và khai thác các thị trường ngách có nhu cầu đặc thù mà cá ngừ Việt Nam có lợi thế (ví dụ: cá ngừ hữu cơ, cá ngừ đánh bắt bền vững...) sẽ giúp tối ưu hóa lợi nhuận và khẳng định vị thế bền vững trên "bàn ăn cao cấp" của thế giới. Với những nỗ lực không ngừng nghỉ, cá ngừ Việt Nam hoàn toàn có thể khẳng định vị thế vững chắc hơn nữa trên trường quốc tế.

Đánh bắt cá ngừ – nguồn nguyên liệu cho chế biến xuất khẩu. Ảnh: Thương trường

Cá ngừ Việt Nam: Vươn mình ra biển lớn

Thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc không chỉ là mục tiêu mà còn là thước đo năng lực cho cá ngừ Việt Nam. Để biến tiềm năng thành hiện thực và vươn tầm đẳng cấp, ngành cần tập trung đồng bộ vào việc nâng chuẩn chất lượng, đầu tư công nghệ chế biến và xây dựng chiến lược thị trường hiệu quả. Đây là lộ trình đòi hỏi sự kiên định và hành động quyết liệt, nhưng cũng chính là con đường để cá ngừ Việt Nam khẳng định vị thế vững chắc trên bản đồ thủy sản toàn cầu.