Cadimi trong cá nguy hiểm đến mức nào?

Kết quả kiểm nghiệm 8 tấn cá tại Hà Tĩnh mới đây cho thấy có hàm lượng cadimi vượt ngưỡng. Vậy chất độc cadimi ảnh hưởng đến sức khoẻ con người ra sao? Hãy cùng chuyên gia cơ quan Đăng Ký Chất Độc và Dịch Bệnh Hoa Kỳ (ATSDR) giải đáp vấn đề này:

cá biển nhiễm cadimi
Cá biển nhiễm chất cadimi được niêm phong tại một cơ sở đông lạnh ở Hà Tĩnh. Ảnh: Đức Hùng

Con đường thâm nhập và đào thải khỏi cơ thể của Cadimi

Hít thở: Khoảng 5 - 50% cadimi bị hít phải sẽ đi vào cơ thể qua phổi.

Ăn uống: Một lượng nhỏ cadimi trong thực phẩm và nước (khoảng 1-10%) sẽ thâm nhập cơ thể qua đường tiêu hóa. Nếu bạn không có đủ sắt hoặc các chất dinh dưỡng khác trong chế độ ăn, bạn dễ hấp thu nhiều cadimi từ thực phẩm hơn bình thường.

Tiếp xúc da: Tên thực tế cadimi hầu như không đi vào cơ thể qua da.

Đào thải: Phần lớn cadimi thâm nhập cơ thể sẽ đến thận và gan và lưu lại đó trong nhiều năm. Một phần nhỏ cadimi đi vào cơ thể sẽ được thải trừ chậm qua nước tiểu và phân. Cơ thể có thể chuyển phẩn lớn cadimi thành dạng vô hại, nhưng quá nhiều cadimi có thể gây quá tải đối với khả năng của gan và thận.

Cadimi ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào?

Đường miệng: Ăn thức ăn hoặc uống nước có mức cadimi rất cao gây kích ứng dạ dày nghiêm trọng, dẫn đến nôn và tiêu chảy, và đôi khi tử vong. Ăn phải cadimi với lượng thấp hơn trong thời gian dài có thể dẫn đến tích tụ cadimi trong thận. Nếu tích tụ cadmium đủ cao, nó sẽ gây tổn thương thận. Phơi nhiễm với nồng độ thấp cadimi trong thời gian dài cũng có thể khiến xương trở nên yếu và dễ gãy.

Ngoài ra, hiện chưa có đủ thông tin trên người về lượng cadimi cần ăn hoặc uống để dẫn đến các bệnh gan, thiếu máu, tổn thương thần kinh nếu có xảy ra.

Công nhân sản xuất: Hít thở không khí có mức cadimi rất cao có thể gây tổn thương nặng phổi và có thể gây tử vong. Hít thở không khí có mức cadimi thấp hơn trong thời gian dài (nhiều năm) dẫn đến tích tụ cadimi trong thận, và nếu đủ cao có thể dẫn đến bệnh thận.

Ung thư: Ung thư phổi đã được phát hiện trong một số nghiên cứu trên công nhân phơi nhiễm với cadimi trong không khí và các nghiên cứu trên chuột hít phải cadimi.

Bộ Y tế và dịch vụ con người Mỹ (DHHS) đã xác định cadimiu và hợp chất cadimi là những tác nhân được biết gây ung thư ở người. Cơ quan Nghiên cứu Quốc tế về Ung thư (IARC) đã xác định cadimi là tác nhân gây ung thư ở người. EPA xác định cadimi là một chất có thể gây ung thư.

Cadimi ảnh hưởng đến trẻ em như thế nào?

Ảnh hưởng sức khỏe ở trẻ em phơi nhiễm với mức độ độc của cadimi được dự đoán là tương tự ảnh hưởng gặp ở người lớn (tổn thương thận và phổi).

Tác hại đối với sự phát triển hoặc hành vi của trẻ nói chung chưa thấy ở các quần thể phơi nhiễm với cadimi, nhưng cần nghiên cứu thêm.

Một số ít nghiên cứu trên động vật cho thấy rằng động vật non hấp thụ nhiều cadimi hơn so với con trưởng thành. Các nghiên cứu trên động vật cũng cho thấy con non dễ bị mất xương và giảm sức mạnh của xương khi phơi nhiễm với cadimi hơn con trưởng thành.

Cadimi được tìm thấy trong sữa mẹ và một lượng nhỏ sẽ đi vào cơ thể của trẻ bú mẹ qua sữa. Lượng cadimi có thể đi vào trẻ phụ thuộc vào mức phơi nhiễm của người mẹ.

Dị tật bẩm sinh: Chúng ta chưa biết liệu cadimi có thể gây ra dị tật bẩm sinh ở người hay không. Các nghiên cứu trên động vật phơi nhiễm với nồng độ cadimi đủ cao trong khi mang thai đã dẫn đến những tác hại ở con non. Hệ thần kinh có vẻ là mục tiêu nhạy cảm nhất. Động vật non phơi nhiễm với cadimium từ trước khi sinh biểu hiện những ảnh hưởng đối với hành vi và học tập.

Cũng có một số thông tin từ các nghiên cứu trên động vật cho thấy phơi nhiễm đủ cao với cadimi trước khi sinh có thể làm giảm cân nặng và ảnh hưởng đến bộ xương của con non.

Làm gì để giảm nguy cơ phơi nhiễm cadimi?

Không hút thuốc lá

Cadimi tích tụ trong lá cây thuốc lá. Nồng độ cadimi trong máu trung bình của người lớn là khoảng 0,376µg/L. Nồng độ cadimi trung bình trong máu của người nghiện thuốc lá nặng có thể cao đến 1,58µg/L.

Vệ sinh nghề nghiệp tốt

Phơi nhiễm nghề nghiệp có thể được kiểm soát thông qua trang thiết bị bảo hộ cá nhân, thực hành vệ sinh công nghiệp tốt, kiểm soát và giảm phát thải cadimi.

Trẻ em có thể phơi nhiễm với cadimi thông qua cha mẹ làm việc trong ngành công nghiệp phát thải cadimi. Do đó , thực hành vệ sinh cá nhân tốt như tắm và thay quần áo trước khi trở về nhà có thể giúp giảm cadimium đưa từ chỗ làm việc về nhà.

Tránh các khu vực và thực phẩm nhiễm cadimi

Kiểm tra và tuân thủ các khuyến cáo về việc đánh bắt cá trước khi tiêu thụ cá hoặc hải sản từ vùng nước địa phương. Tránh những địa điểm rác thải nguy hiểm.

Vứt bỏ đúng cách các sản phẩm chứa cadimi

Vứt bỏ đúng cách các pin kền-cadimi. Liên hệ với cơ quan chức năng ở địa phương về cách vứt bỏ rác thải sơn hoặc mạ.

Sử dụng đúng cách: Không cho trẻ chơi pin. Nếu sử dụng sai, pin có thể bị vỡ. Trẻ cũng có thể nuối phải viên pin kền-cadimi nhỏ.

Khuyến cáo

EPA xác định phơi nhiễm với cadimi trong nước uống ở nồng độ 0,04mg/L trong thời gian tới 10 ngày không gây ra bất kỳ tác hại nào ở trẻ em. Phơi nhiễm suốt đời với 0,005mg/L cadimi trong nước uống không gây bất kỳ hậu quả có hại nào.

FDA xác định lượng cadimi trong nước đóng chai không được vượt quá 0,005mg/L

OSHA xác định giới hạn hợp pháp của cadimi trong không khí trung bình cho một ngày làm việc 8 tiếng là 5µg/m3.

Dân Trí/Công lý, 02/08/2016
Đăng ngày 03/08/2016
Ẩm thực

Nhận biết cá stress bằng chỉ số từ vảy

Trong nhiều năm, các nhà nghiên cứu đã tìm kiếm một cách dễ dàng để xác định thời điểm cá bị căng thẳng. Giờ đây, lần đầu tiên các nhà khoa học tại Đại học Guelph của Canada đã chỉ ra rằng hormone gây căng thẳng là cortisol tích tụ trong vảy cá từ từ và tồn tại trong nhiều tuần.

cá bị căng thẳng
• 18:20 02/11/2021

21 loại cây thủy sinh đẹp cho bể cá tại nhà- Phần 1

Một bể cá cảnh nước ngọt sẽ đẹp và độc đáo hơn rất nhiều khi có những cây thủy sinh sống động. Bài viết này lược dịch từ trang newson6 nhằm gợi ý cho người nuôi cá cảnh 21 loài cây thủy sinh phổ biến và hoàn hảo cho bể cá gia đình.

• 10:31 30/10/2021

Ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn

Một nghiên cứu mới đây của Abudusaimaiti Maierdiyal và cộng sự 2020 đã cho thấy ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn (loài cá rất quan trọng trong nghiên cứu khoa học.)

• 14:09 26/10/2021

5 bước để vệ sinh bể cá cảnh đúng cách

Những người nuôi cá cảnh sẽ biết rằng việc vệ sinh không đúng cách không chỉ xáo trộn hệ vi khuẩn có lợi trong bể cá mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cá. Để hạn chế điều đó bài viết hướng dẫn vệ sinh bể nuôi cá cảnh đúng cách chỉ với những dụng cụ cơ bản.

Cá phượng hoàng
• 17:27 17/09/2021

Độc tố “tử thần” có thể ẩn trong món cá ủ chua quen thuộc

Một trường hợp nghi ngộ độc botulinum sau bữa cơm có món cá ủ chua tại xã Phước Chánh (Đà Nẵng) đang được cơ quan chức năng khẩn trương điều tra. Các chuyên gia cảnh báo đây là loại độc tố thần kinh cực mạnh, có thể gây liệt cơ hô hấp và đe dọa tính mạng nếu không xử trí kịp thời.

cá muối ủ chua
• 12:00 18/02/2026

Cách làm tôm khô tại nhà: Ngọt tự nhiên, để được lâu dù không có nắng

Ngày Tết cận kề, nhiều người băn khoăn không biết chuẩn bị món gì vừa ngon vừa tiện đãi khách thì hãy nghĩ đến món tôm khô - lựa chọn quen thuộc vì dễ bảo quản, dùng được lâu và chế biến nhanh. Thay vì mua sẵn ngoài chợ, bạn có thể tự làm tôm khô tại nhà để đảm bảo vệ sinh và giữ trọn vị ngọt tự nhiên

tom-kho
• 12:00 06/02/2026

Hơn nửa thập kỷ giữ lửa tại làng Vũ Đại với món cá kho trứ danh

Cá kho làng Vũ Đại không chỉ là món ăn truyền thống mà còn là biểu tượng văn hóa ẩm thực đặc sắc của vùng đất Hà Nam. Với quy trình chế biến kỳ công kéo dài hàng chục tiếng đồng hồ, món ăn này đã khẳng định vị thế đặc sản cao cấp trong các dịp lễ Tết.

Cá kho
• 12:13 30/01/2026

Vì sao người Việt chuộng tôm khô ngày Tết?

Khi những cơn gió chướng bắt đầu thổi về trên những cánh đồng miền Tây, mang theo cái se lạnh dịu nhẹ của những ngày cuối năm, cũng là lúc các làng nghề ven biển bước vào mùa rộn ràng nhất.

Tôm khô
• 10:33 26/01/2026

Phụ thu 10% và những điều chỉnh tức thời của thị trường nhập khẩu thủy sản tại Hoa Kỳ

Chính sách phụ thu nhập khẩu 10% của Hoa Kỳ đang tạo ra nhiều biến động đối với thị trường thủy sản toàn cầu, buộc các nhà nhập khẩu phải nhanh chóng điều chỉnh chiến lược kinh doanh, chuỗi cung ứng và cấu trúc chi phí. Diễn biến này được dự báo sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong năm 2026.

chế biến thủy sản
• 06:33 16/03/2026

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời cử tri TP.HCM về giải pháp ngăn thực phẩm bẩn

Trước lo ngại về tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, thủy sản và thực phẩm không rõ nguồn gốc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường hậu kiểm và xử lý nghiêm vi phạm để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

cá
• 06:33 16/03/2026

Làm Thế Nào Để Một Trang Trại Cá Có Thể Kiếm Được Lợi Nhuận?

Lợi nhuận trong nuôi cá không đến từ việc cắt giảm chi phí bằng mọi giá, mà đến từ khả năng tối ưu biên lợi nhuận trên mỗi kilogram cá bán ra. Điều này phụ thuộc vào ba yếu tố cốt lõi: lựa chọn loài nuôi, phương thức nuôi và chiến lược thức ăn.

• 06:33 16/03/2026

Xung Đột Trung Đông Leo Thang: Chuỗi Cung Ứng Thủy Sản Việt Nam Đối Mặt Rủi Ro Lớn

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), Trung Đông đang nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng đáng chú ý của thủy sản Việt Nam.

cảng
• 06:33 16/03/2026

Chuyển giao công nghệ tạo giống tôm kháng bệnh (SPR)

Việc chuyển giao thành công kỹ thuật chọn giống kháng bệnh chính là chìa khóa giải quyết triệt để rủi ro từ gốc rễ, thay vì thụ động chạy chữa bằng hóa chất như trước đây.

tôm
• 06:33 16/03/2026
Some text some message..