Cadimi trong cá nguy hiểm đến mức nào?

Kết quả kiểm nghiệm 8 tấn cá tại Hà Tĩnh mới đây cho thấy có hàm lượng cadimi vượt ngưỡng. Vậy chất độc cadimi ảnh hưởng đến sức khoẻ con người ra sao? Hãy cùng chuyên gia cơ quan Đăng Ký Chất Độc và Dịch Bệnh Hoa Kỳ (ATSDR) giải đáp vấn đề này:

cá biển nhiễm cadimi
Cá biển nhiễm chất cadimi được niêm phong tại một cơ sở đông lạnh ở Hà Tĩnh. Ảnh: Đức Hùng

Con đường thâm nhập và đào thải khỏi cơ thể của Cadimi

Hít thở: Khoảng 5 - 50% cadimi bị hít phải sẽ đi vào cơ thể qua phổi.

Ăn uống: Một lượng nhỏ cadimi trong thực phẩm và nước (khoảng 1-10%) sẽ thâm nhập cơ thể qua đường tiêu hóa. Nếu bạn không có đủ sắt hoặc các chất dinh dưỡng khác trong chế độ ăn, bạn dễ hấp thu nhiều cadimi từ thực phẩm hơn bình thường.

Tiếp xúc da: Tên thực tế cadimi hầu như không đi vào cơ thể qua da.

Đào thải: Phần lớn cadimi thâm nhập cơ thể sẽ đến thận và gan và lưu lại đó trong nhiều năm. Một phần nhỏ cadimi đi vào cơ thể sẽ được thải trừ chậm qua nước tiểu và phân. Cơ thể có thể chuyển phẩn lớn cadimi thành dạng vô hại, nhưng quá nhiều cadimi có thể gây quá tải đối với khả năng của gan và thận.

Cadimi ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào?

Đường miệng: Ăn thức ăn hoặc uống nước có mức cadimi rất cao gây kích ứng dạ dày nghiêm trọng, dẫn đến nôn và tiêu chảy, và đôi khi tử vong. Ăn phải cadimi với lượng thấp hơn trong thời gian dài có thể dẫn đến tích tụ cadimi trong thận. Nếu tích tụ cadmium đủ cao, nó sẽ gây tổn thương thận. Phơi nhiễm với nồng độ thấp cadimi trong thời gian dài cũng có thể khiến xương trở nên yếu và dễ gãy.

Ngoài ra, hiện chưa có đủ thông tin trên người về lượng cadimi cần ăn hoặc uống để dẫn đến các bệnh gan, thiếu máu, tổn thương thần kinh nếu có xảy ra.

Công nhân sản xuất: Hít thở không khí có mức cadimi rất cao có thể gây tổn thương nặng phổi và có thể gây tử vong. Hít thở không khí có mức cadimi thấp hơn trong thời gian dài (nhiều năm) dẫn đến tích tụ cadimi trong thận, và nếu đủ cao có thể dẫn đến bệnh thận.

Ung thư: Ung thư phổi đã được phát hiện trong một số nghiên cứu trên công nhân phơi nhiễm với cadimi trong không khí và các nghiên cứu trên chuột hít phải cadimi.

Bộ Y tế và dịch vụ con người Mỹ (DHHS) đã xác định cadimiu và hợp chất cadimi là những tác nhân được biết gây ung thư ở người. Cơ quan Nghiên cứu Quốc tế về Ung thư (IARC) đã xác định cadimi là tác nhân gây ung thư ở người. EPA xác định cadimi là một chất có thể gây ung thư.

Cadimi ảnh hưởng đến trẻ em như thế nào?

Ảnh hưởng sức khỏe ở trẻ em phơi nhiễm với mức độ độc của cadimi được dự đoán là tương tự ảnh hưởng gặp ở người lớn (tổn thương thận và phổi).

Tác hại đối với sự phát triển hoặc hành vi của trẻ nói chung chưa thấy ở các quần thể phơi nhiễm với cadimi, nhưng cần nghiên cứu thêm.

Một số ít nghiên cứu trên động vật cho thấy rằng động vật non hấp thụ nhiều cadimi hơn so với con trưởng thành. Các nghiên cứu trên động vật cũng cho thấy con non dễ bị mất xương và giảm sức mạnh của xương khi phơi nhiễm với cadimi hơn con trưởng thành.

Cadimi được tìm thấy trong sữa mẹ và một lượng nhỏ sẽ đi vào cơ thể của trẻ bú mẹ qua sữa. Lượng cadimi có thể đi vào trẻ phụ thuộc vào mức phơi nhiễm của người mẹ.

Dị tật bẩm sinh: Chúng ta chưa biết liệu cadimi có thể gây ra dị tật bẩm sinh ở người hay không. Các nghiên cứu trên động vật phơi nhiễm với nồng độ cadimi đủ cao trong khi mang thai đã dẫn đến những tác hại ở con non. Hệ thần kinh có vẻ là mục tiêu nhạy cảm nhất. Động vật non phơi nhiễm với cadimium từ trước khi sinh biểu hiện những ảnh hưởng đối với hành vi và học tập.

Cũng có một số thông tin từ các nghiên cứu trên động vật cho thấy phơi nhiễm đủ cao với cadimi trước khi sinh có thể làm giảm cân nặng và ảnh hưởng đến bộ xương của con non.

Làm gì để giảm nguy cơ phơi nhiễm cadimi?

Không hút thuốc lá

Cadimi tích tụ trong lá cây thuốc lá. Nồng độ cadimi trong máu trung bình của người lớn là khoảng 0,376µg/L. Nồng độ cadimi trung bình trong máu của người nghiện thuốc lá nặng có thể cao đến 1,58µg/L.

Vệ sinh nghề nghiệp tốt

Phơi nhiễm nghề nghiệp có thể được kiểm soát thông qua trang thiết bị bảo hộ cá nhân, thực hành vệ sinh công nghiệp tốt, kiểm soát và giảm phát thải cadimi.

Trẻ em có thể phơi nhiễm với cadimi thông qua cha mẹ làm việc trong ngành công nghiệp phát thải cadimi. Do đó , thực hành vệ sinh cá nhân tốt như tắm và thay quần áo trước khi trở về nhà có thể giúp giảm cadimium đưa từ chỗ làm việc về nhà.

Tránh các khu vực và thực phẩm nhiễm cadimi

Kiểm tra và tuân thủ các khuyến cáo về việc đánh bắt cá trước khi tiêu thụ cá hoặc hải sản từ vùng nước địa phương. Tránh những địa điểm rác thải nguy hiểm.

Vứt bỏ đúng cách các sản phẩm chứa cadimi

Vứt bỏ đúng cách các pin kền-cadimi. Liên hệ với cơ quan chức năng ở địa phương về cách vứt bỏ rác thải sơn hoặc mạ.

Sử dụng đúng cách: Không cho trẻ chơi pin. Nếu sử dụng sai, pin có thể bị vỡ. Trẻ cũng có thể nuối phải viên pin kền-cadimi nhỏ.

Khuyến cáo

EPA xác định phơi nhiễm với cadimi trong nước uống ở nồng độ 0,04mg/L trong thời gian tới 10 ngày không gây ra bất kỳ tác hại nào ở trẻ em. Phơi nhiễm suốt đời với 0,005mg/L cadimi trong nước uống không gây bất kỳ hậu quả có hại nào.

FDA xác định lượng cadimi trong nước đóng chai không được vượt quá 0,005mg/L

OSHA xác định giới hạn hợp pháp của cadimi trong không khí trung bình cho một ngày làm việc 8 tiếng là 5µg/m3.

Dân Trí/Công lý, 02/08/2016
Đăng ngày 03/08/2016
Ẩm thực

Nhận biết cá stress bằng chỉ số từ vảy

Trong nhiều năm, các nhà nghiên cứu đã tìm kiếm một cách dễ dàng để xác định thời điểm cá bị căng thẳng. Giờ đây, lần đầu tiên các nhà khoa học tại Đại học Guelph của Canada đã chỉ ra rằng hormone gây căng thẳng là cortisol tích tụ trong vảy cá từ từ và tồn tại trong nhiều tuần.

cá bị căng thẳng
• 18:20 02/11/2021

21 loại cây thủy sinh đẹp cho bể cá tại nhà- Phần 1

Một bể cá cảnh nước ngọt sẽ đẹp và độc đáo hơn rất nhiều khi có những cây thủy sinh sống động. Bài viết này lược dịch từ trang newson6 nhằm gợi ý cho người nuôi cá cảnh 21 loài cây thủy sinh phổ biến và hoàn hảo cho bể cá gia đình.

• 10:31 30/10/2021

Ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn

Một nghiên cứu mới đây của Abudusaimaiti Maierdiyal và cộng sự 2020 đã cho thấy ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn (loài cá rất quan trọng trong nghiên cứu khoa học.)

• 14:09 26/10/2021

5 bước để vệ sinh bể cá cảnh đúng cách

Những người nuôi cá cảnh sẽ biết rằng việc vệ sinh không đúng cách không chỉ xáo trộn hệ vi khuẩn có lợi trong bể cá mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cá. Để hạn chế điều đó bài viết hướng dẫn vệ sinh bể nuôi cá cảnh đúng cách chỉ với những dụng cụ cơ bản.

Cá phượng hoàng
• 17:27 17/09/2021

Đặc sản cá nâu miền Tây ngọt thịt khiến thực khách nhớ mãi

Được thiên nhiên ưu đãi cho vùng sông nước Cà Mau, cá nâu nổi tiếng với thịt ngọt, ít xương và khả năng chế biến đa dạng. Từ món kho trái giác đậm đà đến canh chua thanh mát, loài cá này đã trở thành một phần không thể thiếu trong bữa cơm của người dân miền Tây và là món quà quê được nhiều du khách săn đón.

Cá nâu
• 12:09 15/01/2026

Khô tôm càng, sản phẩm độc đáo, sáng tạo

Lâu nay, tôm càng xanh Cà Mau ngon nổi tiếng nhưng chủ yếu chỉ bán tươi, khiến nông dân luôn thấp thỏm nỗi lo rớt giá khi vào vụ thu hoạch rộ. Trăn trở trước thực tế đó, một nữ giám đốc trẻ 9X đã tiên phong sáng tạo ra sản phẩm "khô tôm càng", mở ra hướng đi mới đầy triển vọng để nâng tầm giá trị cho con tôm quê hương.

Tôm càng
• 13:15 06/01/2026

Đặc sản móng chim giá tiền triệu ở Cà Mau được săn đón dịp Tết

Với hình dáng cong cong lạ mắt tựa móng chim cùng hương vị ngọt đậm đà, loại tôm khô đặc biệt này đang trở thành mặt hàng hot trong giỏ quà Tết năm nay. Dù có giá lên tới gần 2 triệu đồng/kg, đặc sản Cà Mau vẫn được nhiều khách hàng sành ăn săn đón.

Tôm khô
• 07:33 05/01/2026

Món cá cận kề cái chết nhưng lại được thực khách ưa chuộng

Biết rõ có thể gây chết người, cá nóc vẫn là một trong những món ăn đắt đỏ và được săn lùng bậc nhất thế giới. Điều gì đã biến một canh bạc sinh tử, một rủi ro về sức khỏe lại trở thành một trải nghiệm ẩm thực đỉnh cao được giới sành ăn khao khát?

Cá nóc
• 11:20 03/01/2026

Quạt vẫn chạy nhưng tôm vẫn rớt đáy: Vấn đề nằm ở đâu?

Quạt nước là thiết bị quen thuộc trong ao nuôi tôm, nhưng cũng là nơi người nuôi dễ mắc sai lầm nhất. Không ít ao đầu tư rất nhiều quạt, tiền điện tăng cao, nhưng oxy đáy vẫn thiếu và môi trường ngày càng mất ổn định.

Quạt nước
• 04:45 18/01/2026

Kinh tế tuần hoàn trong nghề cá

Trong tư duy truyền thống, cá chỉ có giá trị ở phần thịt phi lê, còn lại bị xem là phế phẩm gây ô nhiễm. Tuy nhiên, mô hình kinh tế tuần hoàn đang đảo ngược hoàn toàn định kiến này.

Nghề cá
• 04:45 18/01/2026

Nhiều chính sách hỗ trợ nuôi biển xa bờ

Để khuyến khích phát triển nuôi biển công nghệ cao, tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành nghị quyết hỗ trợ 100% kinh phí mua bảo hiểm tai nạn cho người lao động làm việc trên các lồng bè và phương tiện phục vụ nuôi trồng. Chính sách này được ví như "lá chắn" an toàn, giúp ngư dân yên tâm đầu tư vươn ra các vùng biển xa.

Nuôi biển
• 04:45 18/01/2026

Hành trình chuẩn hóa thủy sản vào siêu thị

Đưa sản phẩm thủy sản vào kênh bán lẻ hiện đại là xu hướng tất yếu để nâng cao giá trị kinh tế và khẳng định thương hiệu. Tuy nhiên, để trụ vững trên kệ hàng siêu thị, doanh nghiệp và người nuôi buộc phải giải quyết bài toán về sự đồng nhất chất lượng và năng lực cung ứng ổn định.

Tôm
• 04:45 18/01/2026

Cách xử lý khi tôm bị đóng rong và bám bẩn đuôi trong ao nuôi cũ

Trong những cái ao đã nuôi qua nhiều năm, lớp bùn thải tích tụ dưới đáy chính là nguyên nhân chính khiến tôm dễ bị đóng rong hoặc bám bẩn ở phần đuôi.

Tôm
• 04:45 18/01/2026
Some text some message..