Cuộc sống nhọc nhằn của những ngư dân xuất ngoại

Người Bình Minh làm việc để làm giàu cho mình, cho gia đình nhưng vẫn nung nấu ý định học hỏi cái hay của nước bạn để áp dụng trên chính quê hương mình.

Ở đâu cũng cực nhọc

Nỗi ám ảnh cuồng phong ở biển quê nhà cùng sự hấp dẫn về số tiền lương mỗi tháng khiến hàng trăm ngư dân Bình Minh (xã Bình Minh, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam) đua nhau xuất ngoại. Tuy nhiên, nghề ngư phủ thì ở bất cứ nơi đâu cũng vất vả, cực nhọc chứ chưa bao giờ nhẹ nhàng, thảnh thơi.

Anh Hồ Ngọc Minh kể, nghề ngư dân ở Hàn Quốc rất vất vả nên người bản địa ít theo nghề. Trên tàu khai thác hải sản của họ, có ngư dân của nhiều nước như Philippines, Trung Quốc, Indonesia… và cả người Việt Nam làm thuê. Ngoài ra, chủ tàu và một số ít ngư dân là người Hàn Quốc.

Công việc vất vả, ngư dân Bình Minh còn luôn gặp phải sự cạnh tranh từ ngư dân các nước khác cùng làm thuê. “Tụi tôi thường bị ngư dân Trung Quốc cùng làm thuê nhưng đông hơn ăn hiếp. Những lúc đó nếu mình tức giận đánh trả thì sẽ bị cho nghỉ việc tất cả. Mình chỉ có cách im lặng hoặc báo ông chủ nhờ phân xử”, anh Minh nói.

Anh Lê Xuân Vệ kể, chủ tàu người Hàn Quốc cùng ngư dân nước họ có khoảng cách rất lớn với người làm thuê đến từ các nước. Chủ và ngư dân người Hàn ăn cơm riêng, người làm thuê ăn riêng. Chủ tàu nói gì là phải thực hiện theo, không được trái lời hay ý kiến gì cả.

“Làm nghề biển ở Hàn Quốc lạnh thấu xương tủy. Thời tiết lạnh hơn mình rất nhiều khi mùa đông, nhiệt độ có thể xuống âm mấy độ. Chúng tôi làm việc kể cả khi tuyết rơi, tay chân lạnh cóng, tê cứng. Máu mũi chảy liên tục. Người thì mặc mấy lớp áo để chống lạnh mà bên trong mồ hôi rơi đầm đìa vì phải làm việc quần quật”, anh Minh cho hay.

Anh Minh kể, tàu câu mực nơi anh làm thuê cũng như các tàu hành nghề này thường đánh bắt gần bờ. Họ cho tàu ra khơi khi trời vừa chập tối và đánh bắt xuyên đêm. Đến sáng hôm sau, tàu về cảng bán hải sản để đảm bảo độ tươi ngon.

“Thời tiết lạnh kinh khủng nên rất dễ gặp tai nạn nếu chỉ cần bất cẩn một chút. Trên tàu ai cũng tập trung làm việc nên khá căng thẳng. Bù lại, sau mỗi chuyến biển chủ tàu lại cho chúng tôi xả trại 2 hoặc 3 ngày”, anh Lê Xuân Vệ tâm sự.

Những vụ tai nạn đau lòng cũng đã xảy ra với ngư dân Bình Minh. Tháng 8/2015, anh Phạm Văn Long trong lúc quay tời tàu đánh cá bị té ngã dẫn đến chấn thương sợ não. Tai nạn khiến anh nằm viện mất hàng tháng trời. Gia đình anh phải vay mượn tiền bạc để vợ sang Hàn Quốc chăm sóc.

Mới nhất vào ngày 3/3 vừa qua, anh Đoàn Khiêm (40 tuổi) đã tử nạn khi làm việc trên tàu cá Hàn Quốc. Bình gas trên con tàu nơi anh Khiêm làm việc phát nổ khiến anh bị bỏng nặng toàn thân. Chủ tàu đã huy động trực thăng đưa anh Khiêm đến bệnh viện điều trị nhưng không qua khỏi.

“Nó mới qua được 6 tháng, công việc chưa quen nên thu nhập chưa cao. Tiền vay mượn hơn 100 triệu để làm hồ sơ chưa trả được bao nhiêu. Khi đi, nó nói làm việc để trả nợ vay và tiết kiệm tiền nuôi con ăn học. Vậy mà trời không thương.

Gia đình tôi thì khó khăn, vợ chồng tôi già cả chẳng làm được gì. Bây giờ vợ nó một mình lo cho 3 đứa con ăn học nên khổ cực vô cùng”, ông Đoàn Anh (68 tuổi, cha anh Khiêm) buồn bã.

Học hỏi nhiều kinh nghiệm

Đánh bắt thuê trên những con tàu Hàn Quốc, ngư dân Bình Minh dù có kinh nghiệm hàng chục năm đi biển nhưng đều thừa nhận họ học hỏi được rất nhiều điều.

Những ngư dân Bình Minh quyết tâm dựng lại đội tàu quê nhà.

“Đi biển ở mình bây giờ dù đã có máy móc hiện đại nhưng chủ yếu vẫn còn dựa vào kinh nghiệm. Ở bên đó dựa nhiều vào máy móc. Làm thuê cho họ, tụi tôi thấy rằng thời buổi này phải áp dụng công nghệ mới thu được nhiều lợi nhuận. Tàu cũng phải to và bằng sắt để chống chọi tốt hơn với thời tiết.

Hải sản thu được thì phải bảo quản bằng hầm lạnh đúng tiêu chuẩn để đảm bảo tươi ngon, bán được giá cao. Ngư dân mình đánh bắt xong thường bảo quản sơ sài, khi về đến bờ thì không còn tươi ngon nữa, giá vì thế mà thấp hơn rất nhiều”, anh Hồ Ngọc Minh nói.

Những ngư dân Bình Minh cho hay biển Hàn Quốc không giàu có hải sản, tôm cá như biển Việt Nam. Để nguồn hải sản luôn đảm bảo, Chính phủ Hàn Quốc quy định rất nghiêm ngặt về khai thác. “Họ quy định thời gian đánh bắt trong năm tùy theo từng loại hải sản. Như nghề câu mực buộc phải nghỉ từ tháng 4 đến tháng 6 hàng năm. Chủ tàu nào vi phạm vẫn đánh bắt thì bị xử rất nghiêm, có thể ở tù. Thời kỳ cấm đánh bắt là giai đoạn loại hải sản đó sinh sản.

Ngoài ra, khi đánh bắt thì cũng có tiêu chuẩn về kích cỡ to lớn bao nhiêu mới được đánh bắt. Nếu bắt được mà nhỏ hơn quy định phải thả trở lại biển. Họ kiểm tra rất nghiêm nên nguồn lợi hải sản được bảo tồn chứ không giống như ở nước ta cứ mạnh ai nấy làm, khai thác kiểu tận diệt khiến hải sản ngày càng cạn kiệt”, anh Minh cho hay.

Những ngư dân làng biển Bình Minh làm thuê ở Hàn Quốc khoe thời điểm cấm đánh bắt hàng năm cũng là dịp họ được chủ tàu cho nghỉ ngơi. Đó là kỳ nghỉ dài nên nhiều người chọn phương án về thăm quê. Cũng có nhiều người chọn cách ở lại kiếm việc làm thêm trong suốt thời gian đó.

Công việc ở xứ người mang lại cho những ngư dân làng biển Bình Minh cuộc sống khấm khá, nhiều người thoát nghèo vươn lên làm giàu. Vậy nhưng, họ luôn mong chờ một ngày sẽ làm giàu bằng con tàu của mình, trên vùng biển chủ quyền của Tổ quốc, nơi ngư trường Hoàng Sa, Trường Sa mà cha ông họ đã thuộc từng con nước.

Ông Trần Công Minh, Chủ tịch UBND xã Bình Minh cho hay hiện xã có 26 chiếc tàu lớn bám biển Hoàng Sa, 99 chiếc gần bờ với khoảng 2 ngàn lao động biển. Thế hệ trẻ ở Bình Minh bây giờ, những con tàu sắt hiện đại đã bắt đầu xuất hiện.

Mới nhất vào tháng 3/2015, ngư dân Phan Thu và Trần Công Chi đã cùng nhau hùn vốn, vay thêm tiền để đóng mới con tàu lưới rê vỏ sắt hiện đại với tổng kinh phí hơn 12,5 tỷ đồng. Con tàu mang số hiệu QNa 95997TS hạ thủy vào tháng 9/2015 cũng là con tàu vỏ sắt đầu tiên của tỉnh Quảng Nam đóng mới theo Nghị định 67CP.

“Tàu tôi hạ thủy đến nay đi được 3 chuyến ra Hoàng Sa rồi. Vợ chồng tôi chi trả tiền công cho bạn tàu xong còn lãi được 200 triệu”, ông Thu chia sẻ.