Đừng để trắng tay sau một cơn mưa đêm: Hiệu ứng domino dưới đáy ao

Xử lý pH thấp và ngăn chặn khí độc H₂S bùng phát trong ao tôm sau mưa

Mưa đêm kéo theo giá trị pH tụt giảm, vô tình xuất hiện khí độc. Sai lầm phổ biến hiện nay là đánh đồng độc tính của mọi loại khí hòa tan khi môi trường axit hóa. Thực tế, khi pH thấp, độc tính của NH₃ giảm mạnh do chuyển hóa thành dạng NH₄⁺ ít nguy hiểm hơn. Tuy nhiên, thảm họa thực sự lại nằm ở H₂S.

Chính môi trường pH thấp đẩy mạnh sự hình thành H₂S nguyên tử cực độc. Loại khí này thẩm thấu trực tiếp qua màng tế bào, tấn công hệ hô hấp và làm tê liệt đàn tôm ngay lập tức. Đừng lầm tưởng pH thấp là an toàn khi thấy NH₃ giảm, bởi H₂S mới là kẻ sát thủ thầm lặng trực chờ dưới đáy bùn để kết liễu vụ mùa sau mưa.

Cơ chế Domino: Từ phân tầng nước ao đến thảm họa tôm rớt đáy hàng loạt

Hiệu ứng domino bắt đầu ngay khi những giọt mưa đầu tiên rơi xuống, tạo ra lớp nước phân tầng ngăn Oxy khuếch tán xuống đáy. Oxy đáy tụt dốc không phanh, đẩy tầng đáy vào trạng thái yếm khí và kích hoạt vi khuẩn có hại bùng phát. Hệ quả tất yếu là quá trình giải phóng H₂S từ bùn đáy diễn ra dồn dập, trong khi tôm đang đuối sức vì sốc nhiệt và chênh lệch áp suất.

Khi pH tiếp tục giảm sâu, độc tính H₂S đạt đỉnh, kết hợp với sức đề kháng suy kiệt khiến tôm không còn khả năng chống chọi. Khí độc xâm nhập thẳng vào máu, làm tê liệt quá trình vận chuyển Oxy, khiến tôm rớt đáy hàng loạt. Đây là một vòng xoáy tử thần, nơi mỗi mắt xích thất bại sẽ kéo theo sự sụp đổ toàn diện của đàn tôm chỉ trong vài giờ.

Kỹ thuật cấp cứu ao tôm sau mưa đêm: Hành động chặn đứng đà suy kiệt

Đừng chờ đợi đến sáng, hãy bật quạt nước hết công suất ngay khi mưa bắt đầu để phá vỡ sự phân tầng và duy trì Oxy. Ngay lập tức xả bỏ lớp nước mặt để giảm bớt axit và tạp chất, đồng thời tạt vôi quanh bờ ao chặn đứng đà tụt dốc của pH. Cắt giảm thức ăn triệt để vì lúc này hệ tiêu hóa của tôm đã đình trệ, việc tiếp tục cho ăn chỉ làm trầm trọng thêm tình trạng ô nhiễm đáy ao.

Sau khi mưa dứt, ưu tiên hàng đầu là tạt khoáng và Vitamin C trợ sức cho đàn tôm đang trong cơn nguy kịch. Sử dụng các chế phẩm sinh học liều cao để xử lý xác tảo và kiểm soát khí độc phải được thực hiện song song với việc kiểm tra mật độ vi khuẩn _Vibrio. Tốc độ xử lý trong những giờ đầu sau mưa chính là ranh giới mong manh giữa việc giữ được tài sản hay mất trắng toàn bộ vốn liếng đầu tư.

Phục hồi môi trường và quản trị rủi ro bền vững

Sau khi các chỉ số pH và oxy hòa tan ổn định, cần tập trung khôi phục hệ vi sinh vật có lợi để duy trì màu nước và kiểm soát khí độc lâu dài. Sự chủ động trong giám sát các chỉ số lý hóa thông qua thiết bị đo đạc chính xác giúp người nuôi đưa ra các quyết định kỹ thuật đúng thời điểm.

Làm chủ quy trình quản lý môi trường sau mưa là nền tảng để bảo vệ năng suất và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường. Thành công trong nuôi trồng thủy sản đòi hỏi sự am hiểu về cơ chế sinh hóa và khả năng vận hành thiết bị chính xác trong những tình huống biến động thời tiết cực đoan.