Giải pháp đực hoá cá rô phi đơn tính: Bước tiến mới trong sản xuất giống thuỷ sản

Cùng với tôm sú, tôm thẻ chân trắng, cá tra và cá ba sa, cá rô phi là một trong những loài thuỷ sản có giá trị kinh tế cao, không chỉ đáp ứng nhu cầu thị trường nội địa mà còn để xuất khẩu. Những năm gần đây, Quảng Ninh đã hình thành nhiều vùng nuôi trồng cá rô phi tập trung với quy mô khá lớn. Từ đó, nhu cầu về nguồn cá giống ngày càng cao; bình quân mỗi năm cần tới hơn 30 triệu con giống...

cá rô phi
Cán bộ Trung tâm Khoa học kỹ thuật và sản xuất giống thuỷ sản Quảng Ninh đang tiến hành xử lý cá rô phi giống.

Nhu cầu lớn là vậy, nhưng khả năng đáp ứng của các trung tâm gây tạo giống cá rô phi trên địa bàn tỉnh lại rất thấp. Chính vì thế, người dân chủ yếu tự tìm hiểu và đặt mua con giống trôi nổi từ nhiều nguồn khác nhau, rất khó quản lý về chất lượng và kiểm dịch. Trước thực tế này, Trung tâm khoa học kỹ thuật và sản xuất giống thuỷ sản Quảng Ninh đã triển khai thực hiện cùng lúc nhiều giải pháp lai tạo giống cá rô phi. Chẳng hạn như phương pháp lai xa, phương pháp cho cá bột ăn thức ăn có trộn hóc môn trong vòng 21 ngày v.v.. Tuy nhiên, hiệu quả của những giải pháp này vẫn chưa đạt được như mong muốn. Sau nhiều năm tìm tòi, nghiên cứu và tiến hành thử nghiệm, năm 2013, Trung tâm khoa học kỹ thuật và sản xuất giống thuỷ sản Quảng Ninh đã thực hiện thành công giải pháp cải tiến quy trình đực hoá cá rô phi bằng phương pháp ngâm trong nước có pha hóc môn 17a - Methyltestosterone (MT). So với cá rô phi cái, cá rô phi đực có nhiều ưu điểm vượt trội hơn hẳn, như tốc độ tăng trưởng, kích cỡ thương phẩm lớn, không sinh sản nên không tạo ra đàn cá con cạnh tranh thức ăn cũng như môi trường sống với đàn cá nuôi thương phẩm… Lợi dụng đặc điểm này, những người nghiên cứu đề tài đã dùng hóc môn sinh dục đực để tác động lên quá trình biệt hoá giới tính đực để thu thế hệ cá con toàn đực bằng phương pháp ngâm cá trong túi nước pha MT có bơm oxy. Sau thời gian dài nghiên cứu và thử nghiệm, giải pháp này được đánh giá là có hiệu quả, lại đơn giản. Anh Vũ Công Tâm, Trưởng nhóm thực hiện đề tài, chia sẻ: “Bắt đầu thai nghén đề tài từ năm 2011 và đưa vào thử nghiệm từ năm 2012, đến nay giải pháp cải tiến quy trình đực hoá cá rô phi bằng phương pháp ngâm trong nước có pha hóc môn 17a - Methyltestosterone đã thành công bước đầu. Với giải pháp này, tỷ lệ đực hoá cá rô phi tăng tới gần 95%, đồng thời cũng tăng tỷ lệ sống cho cá ương, cá giống lên đến 93-95%. Cá con ương nuôi trong ao rộng sẽ tận dụng được thức ăn tự nhiên và không gian sống nên lớn nhanh, tỷ lệ sống và hiệu quả kinh tế cao hơn. Bên cạnh đó, phương pháp này có thời gian thực hiện ngắn, liều MT sử dụng thấp, công nhân không phải tiếp xúc trực tiếp với hoá chất, nên an toàn cho cả người tiêu dùng lẫn người sản xuất...”. Cũng theo như anh Tâm cho biết, xét về tính khả thi, giải pháp đực hoá cá rô phi bằng phương pháp ngâm trong nước có pha hóc môn 17a - Methyltestosterone đòi hỏi một số chủng loại vật tư không thông dụng và điều kiện kỹ thuật đặc biệt nghiêm ngặt. Tuy nhiên, nó lại rất dễ áp dụng, có thể làm đại trà bằng nguồn cá sinh sản tại ao, không phải thu và ấp trứng nên có thể sản xuất ở quy mô công nghiệp, tạo ra sản phẩm hàng hoá lớn cho tiêu thụ nội địa và xuất khẩu...

Ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc Trung tâm khoa học kỹ thuật và sản xuất giống thuỷ sản Quảng Ninh cho biết, đây là một trong những cách nhân giống lần đầu tiên được thực hiện ở Quảng Ninh đạt được kết quả vượt trội. So với những phương pháp trước đây, cách làm này đã rút ngắn quy trình thực hiện, giảm chi phí sản xuất, tăng tỷ lệ sống, đồng thời nâng cao sản lượng thu hoạch cá trong quá trình sản xuất. Không những thế, giải pháp đực hoá cá rô phi còn tạo ra lượng con giống phong phú, đủ cung ứng cho người dân nuôi trồng trên địa bàn tỉnh, thậm chí còn bán ra các tỉnh, thành trên cả nước. Với quy trình đực hoá cá rô phi bằng phương pháp ngâm trong nước có pha hóc môn 17a - Methyltestosterone, thời gian tới, Trung tâm dự kiến sẽ sản xuất được từ 100-120 triệu con giống cá rô phi/năm...

Báo Quảng Ninh, 11/05/2014
Đăng ngày 13/05/2014
Ngô Dịu
Kỹ thuật

Tổng quan về công nghệ MBBR trong nuôi trồng thủy sản

MBBR là Moving Bed Biofilm Reactor, hứa hẹn là công nghệ xử lý nước thải ưu việt trong nuôi trồng thủy sản.

công nghệ MBBR
• 18:17 25/09/2021

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP không chỉ loại bỏ hiệu quả nồng độ Ammonium mà còn xử lý đến 90% chất hữu cơ.

Chế biến cá tra
• 07:00 22/04/2020

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản bằng cảm biến nano

Sử dụng được cả trên bờ, dưới nước để quan trắc chất lượng nước, hệ thống cảm biến nano do Viện Công nghệ nano (INT) thuộc Đại học Quốc gia TPHCM nghiên cứu giúp người nuôi trồng thủy sản yên tâm khi chất lượng nước nuôi được cảnh báo tự động kịp thời khi có sự cố.

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản
• 14:35 05/02/2020

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ

Quản lý môi trường ao nuôi tôm nước lợ là khâu quan trọng, đòi hỏi người nuôi có sự hiểu biết cần thiết về mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường và biến động của chúng.Từ đó, có biện pháp điều chỉnh phù hợp, giảm nguy cơ thiệt hại, góp phần vào thành công của vụ nuôi.

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ
• 08:46 30/10/2019

Nắng nóng mùa hè: Cảnh giác bệnh vểnh mang ở tôm nuôi

Bước vào mùa hè, nhiều vùng nuôi tôm ở Việt Nam bắt đầu đối mặt với những đợt nắng nóng kéo dài. Nhiệt độ nước ao có thể tăng lên trên 32–34°C vào buổi trưa, trong khi hàm lượng oxy hòa tan giảm mạnh.

tôm bị vểnh mang
• 15:00 07/03/2026

Giải pháp can thiệp hóa chất trong nuôi trồng thủy hải sản

Sự phát triển nhanh chóng đi kèm với việc lạm dụng hóa chất và kháng sinh trong quá trình nuôi đã tạo ra nhiều hệ lụy. Đây là thách thức lớn đối với mục tiêu phát triển bền vững và giữ vững uy tín trên thị trường quốc tế.

khu nuôi tôm cá
• 12:00 28/02/2026

Phương pháp gây màu nước tự nhiên bền vững trong nuôi trồng thủy hải sản

Hiện nay, nhiều hộ nuôi vẫn dựa vào hóa chất để xử lý, dẫn đến rủi ro về môi trường và sức khỏe vật nuôi. Hiện nay, xu hướng gây màu nước bằng nguyên liệu tự nhiên đang được khuyến khích, vừa đảm bảo hiệu quả, vừa hướng tới phát triển bền vững.

màu nước ao nuôi
• 00:00 26/02/2026

Lộ trình sử dụng thức ăn hiệu quả cho tôm

Hình dạng thức ăn tưởng chừng đơn giản nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bắt mồi, tiêu hóa và tốc độ tăng trưởng của tôm. Việc lựa chọn đúng dạng thức ăn cho từng giai đoạn không chỉ giúp tối ưu hiệu quả dinh dưỡng mà còn góp phần duy trì môi trường ao nuôi ổn định.

cho tôm ăn
• 00:00 25/02/2026

Phụ thu 10% và những điều chỉnh tức thời của thị trường nhập khẩu thủy sản tại Hoa Kỳ

Chính sách phụ thu nhập khẩu 10% của Hoa Kỳ đang tạo ra nhiều biến động đối với thị trường thủy sản toàn cầu, buộc các nhà nhập khẩu phải nhanh chóng điều chỉnh chiến lược kinh doanh, chuỗi cung ứng và cấu trúc chi phí. Diễn biến này được dự báo sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong năm 2026.

chế biến thủy sản
• 21:27 09/03/2026

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời cử tri TP.HCM về giải pháp ngăn thực phẩm bẩn

Trước lo ngại về tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, thủy sản và thực phẩm không rõ nguồn gốc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường hậu kiểm và xử lý nghiêm vi phạm để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

cá
• 21:27 09/03/2026

Làm Thế Nào Để Một Trang Trại Cá Có Thể Kiếm Được Lợi Nhuận?

Lợi nhuận trong nuôi cá không đến từ việc cắt giảm chi phí bằng mọi giá, mà đến từ khả năng tối ưu biên lợi nhuận trên mỗi kilogram cá bán ra. Điều này phụ thuộc vào ba yếu tố cốt lõi: lựa chọn loài nuôi, phương thức nuôi và chiến lược thức ăn.

• 21:27 09/03/2026

Xung Đột Trung Đông Leo Thang: Chuỗi Cung Ứng Thủy Sản Việt Nam Đối Mặt Rủi Ro Lớn

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), Trung Đông đang nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng đáng chú ý của thủy sản Việt Nam.

cảng
• 21:27 09/03/2026

Chuyển giao công nghệ tạo giống tôm kháng bệnh (SPR)

Việc chuyển giao thành công kỹ thuật chọn giống kháng bệnh chính là chìa khóa giải quyết triệt để rủi ro từ gốc rễ, thay vì thụ động chạy chữa bằng hóa chất như trước đây.

tôm
• 21:27 09/03/2026
Some text some message..