Mắm padek để dành khách quý

Lần đầu tiên đến A Lưới, được người bạn đãi món mắm padek làm từ ruột cá xanh. Nhìn bát mắm ban đầu thấy chẳng có gì ấn tượng, nhưng vừa đụng đũa vào thì mùi thơm nồng nhanh chóng tỏa ra, thôi thúc tôi gắp vội miếng thịt chấm thử. Không chờ tôi phát biểu cảm nghĩ, anh bạn giải thích ngắn gọn: đặc sản đó!

Mắm padekp để dành khách quý
Mùi thơm nồng của cá, bùi béo của dầu lai và cay nồng của ớt là nét đặc trưng riêng của mắm padekp

Thiệt tình, ăn rồi thì mỗi lần lên vùng cao này lại điện thoại dặn bạn trước: “Làm chi thì làm, trưa ni cho tui ăn mắm padek với đó”. Nói rứa có nghĩa không chỉ được ăn mắm padek, kiểu chi cũng được thưởng thức thêm món cá xanh nướng hoặc chiên xù. Cá xanh chế biến món chi cũng ngon, nướng với chiên xù thì đừng quên giã muối sống với tiêu rừng của người dân bản trồng để tăng thêm nét độc đáo riêng của vùng miền. Cá xanh nướng theo công thức cổ truyền, nướng bằng than hồng khi cá còn tươi là tuyệt nhất; cá xanh um rau rớn cũng là món hấp dẫn cho bạn nhậu.

Mắm padek trở thành đặc sản vì có nhiều nguyên nhân, vốn nguồn gốc của cá xanh từ Lào, chúng trôi theo dòng sông A Sáp về các vùng Nam Đông, A Lưới của tỉnh ta. Cá xanh ngon và lành là vì chúng ở các khe suối, không ăn thức ăn ở tầng bùn mà chỉ ăn các loại rong rêu nổi lên mặt nước nên ruột rất sạch. Để có một thẩu mắm padek cần phải có 2 lạng ruột cá xanh trộn với 2 lạng ớt chỉ thiên, chọn loại ớt càng nhỏ càng tốt. Ớt thì không khó, nhưng để gom được 2 lạng ruột cá ít nhất phải mua được 1kg cá xanh. Những nguyên liệu khác ngoài các loại gia vị có sẵn trong bếp, phải có thêm dầu lai, loại dầu được dân bản tự chiết từ hạt cây dầu lai hái trong rừng về thì mới tạo hương vị đặc trưng cho mắm padek. Nên dùng muối hạt ướp ruột cá, dùng bình thủy tinh hoặc bình sứ để ủ mắm padek, thời gian ủ mắm là 3 tháng và tránh không để lọ mắm bị động đậy sẽ hỏng.

Vị thơm của cá, bùi béo của dầu lai và cay nồng của ớt là nét đặc trưng riêng của padek. Anh bạn cho biết, hầu hết trong mỗi nhà của người dân A Lưới luôn có lọ mắm padek. Khách quý thì chủ nhà dùng mắm làm thức chấm thịt, còn thường, hôm nào lười đi chợ dùng mắm chấm rau, chấm khoai sắn cũng đủ mặn cho bữa ăn.

Lần này lên A Lưới, tôi khởi hành sớm hơn để theo bạn đi mua cá xanh. A Trăm, người bán cá có nhiều năm kinh nghiệm bắt cá xanh, cho biết: “Cá xanh bữa ni ngày càng hiếm, phải lên tới đầu nguồn mới bắt được, người mô giỏi lắm cũng chỉ bắt được 1 ký đến 1 ký rưỡi mỗi ngày”. Hôm nay A Trăm cũng chỉ kiếm được già cân cá nên nói bao nhiêu tôi đưa bấy nhiêu, miễn sao được ăn các món chế biến từ cá xanh là được.

Báo Thừa Thiên Huế
Đăng ngày 12/12/2018
Quốc Tuấn
Ẩm thực

Nhận biết cá stress bằng chỉ số từ vảy

Trong nhiều năm, các nhà nghiên cứu đã tìm kiếm một cách dễ dàng để xác định thời điểm cá bị căng thẳng. Giờ đây, lần đầu tiên các nhà khoa học tại Đại học Guelph của Canada đã chỉ ra rằng hormone gây căng thẳng là cortisol tích tụ trong vảy cá từ từ và tồn tại trong nhiều tuần.

cá bị căng thẳng
• 18:20 02/11/2021

21 loại cây thủy sinh đẹp cho bể cá tại nhà- Phần 1

Một bể cá cảnh nước ngọt sẽ đẹp và độc đáo hơn rất nhiều khi có những cây thủy sinh sống động. Bài viết này lược dịch từ trang newson6 nhằm gợi ý cho người nuôi cá cảnh 21 loài cây thủy sinh phổ biến và hoàn hảo cho bể cá gia đình.

• 10:31 30/10/2021

Ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn

Một nghiên cứu mới đây của Abudusaimaiti Maierdiyal và cộng sự 2020 đã cho thấy ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn (loài cá rất quan trọng trong nghiên cứu khoa học.)

• 14:09 26/10/2021

5 bước để vệ sinh bể cá cảnh đúng cách

Những người nuôi cá cảnh sẽ biết rằng việc vệ sinh không đúng cách không chỉ xáo trộn hệ vi khuẩn có lợi trong bể cá mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cá. Để hạn chế điều đó bài viết hướng dẫn vệ sinh bể nuôi cá cảnh đúng cách chỉ với những dụng cụ cơ bản.

Cá phượng hoàng
• 17:27 17/09/2021

Đặc sản khô lên ngôi những ngày cận tết

Không khí Tết đang len lỏi vào từng nếp nhà, cũng là lúc các làng nghề biển truyền thống bước vào mùa vụ sôi động nhất trong năm. Từ cực Nam Tổ quốc đến dải đất miền Trung, những đặc sản trứ danh đang được người tiêu dùng săn đón để làm quà biếu và thưởng thức trong dịp sum vầy.

Phơi khô
• 12:03 21/01/2026

Đặc sản cá nâu miền Tây ngọt thịt khiến thực khách nhớ mãi

Được thiên nhiên ưu đãi cho vùng sông nước Cà Mau, cá nâu nổi tiếng với thịt ngọt, ít xương và khả năng chế biến đa dạng. Từ món kho trái giác đậm đà đến canh chua thanh mát, loài cá này đã trở thành một phần không thể thiếu trong bữa cơm của người dân miền Tây và là món quà quê được nhiều du khách săn đón.

Cá nâu
• 12:09 15/01/2026

Khô tôm càng, sản phẩm độc đáo, sáng tạo

Lâu nay, tôm càng xanh Cà Mau ngon nổi tiếng nhưng chủ yếu chỉ bán tươi, khiến nông dân luôn thấp thỏm nỗi lo rớt giá khi vào vụ thu hoạch rộ. Trăn trở trước thực tế đó, một nữ giám đốc trẻ 9X đã tiên phong sáng tạo ra sản phẩm "khô tôm càng", mở ra hướng đi mới đầy triển vọng để nâng tầm giá trị cho con tôm quê hương.

Tôm càng
• 13:15 06/01/2026

Đặc sản móng chim giá tiền triệu ở Cà Mau được săn đón dịp Tết

Với hình dáng cong cong lạ mắt tựa móng chim cùng hương vị ngọt đậm đà, loại tôm khô đặc biệt này đang trở thành mặt hàng hot trong giỏ quà Tết năm nay. Dù có giá lên tới gần 2 triệu đồng/kg, đặc sản Cà Mau vẫn được nhiều khách hàng sành ăn săn đón.

Tôm khô
• 07:33 05/01/2026

"Nuôi" cá, tôm trong lò phản ứng sinh học - cơ hội cho startup Việt

Không cần ao hồ, không cần đánh bắt, những miếng cá ngừ đỏ au hay con tôm tươi rói giờ đây có thể được "nuôi" ngay trong các lò phản ứng sinh học khổng lồ giữa lòng thành phố.

Lò phản ứng sinh học
• 21:49 23/01/2026

Chặn đứng gần 600kg thủy sản chuẩn bị tuồn ra thị trường

Lực lượng chức năng tỉnh Đồng Nai vừa kịp thời ngăn chặn một lô hàng thủy sản lớn không rõ nguồn gốc xuất xứ. Hơn 580kg mực tươi và các loại hải sản ướp lạnh đã bị phát hiện ngay tại kho của hộ kinh doanh trước khi kịp phân phối ra thị trường.

Hàng thủy sản
• 21:49 23/01/2026

Ăn tôm bao lâu nay, bạn đã thực sự ăn đúng cách chưa?

Tôm ngon là vậy, nhưng nếu ăn không đúng cách, không chỉ mất vị ngọt mà còn kém vệ sinh. Trước khi cho tôm vào nồi, thử dành một phút nhận diện nhanh “cấu tạo” của con tôm nhé.

Ăn tôm
• 21:49 23/01/2026

Quy định mới về động vật, sản phẩm động vật thủy sản thuộc diện phải kiểm dịch, miễn kiểm dịch

Ngày 13/01/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 03/2026/TT-BNNMT quy định về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản, trong đó nêu rõ danh mục các đối tượng thuộc diện phải kiểm dịch và được miễn kiểm dịch.

Thủy sản
• 21:49 23/01/2026

Hiện tượng tôm ăn thịt lẫn nhau trong ao nuôi thâm canh

Trong các mô hình nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh, hiện tượng tôm ăn thịt lẫn nhau (Cannibalism) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây hao hụt đầu con và phát tán dịch bệnh trên diện rộng.

Ao nuôi tôm
• 21:49 23/01/2026
Some text some message..