Phân tích tiềm năng lợi nhuận
Không thể phủ nhận, hiệu quả kinh tế là yếu tố hấp dẫn nhất của ngành nuôi cá sấu. Với sản phẩm chính là da, chiếm tới 80% giá trị thương phẩm và được săn đón bởi ngành công nghiệp thời trang cao cấp, cá sấu là một trong những đối tượng nuôi có giá trị cao nhất. Thực tế đã chứng minh điều này qua các mô hình thành công, ví dụ như trang trại của ông Trương Thanh Mai tại Bạc Liêu với quy mô 1.600 con hay của ông Lê Văn Bé Ba tại Cần Thơ, đều đạt mức doanh thu và lợi nhuận hàng tỷ đồng mỗi năm. Về mặt kỹ thuật, cá sấu có sức đề kháng tốt, ít dịch bệnh và có phổ thức ăn đơn giản, chủ yếu là các phụ phẩm chăn nuôi với chi phí thấp. Những yếu tố này càng làm tăng thêm tiềm năng lợi nhuận khi các điều kiện vận hành khác được đảm bảo một cách tối ưu.
Loài bò sát khổng lồ và những lợi nhuận khổng lồ. Ảnh: Trang trại Việt
Các rào cản kỹ thuật và thị trường
Tuy nhiên, con đường đi đến lợi nhuận này phải đối mặt với những rào cản cực kỳ lớn và đa chiều. Thách thức nghiêm trọng nhất, mang tính quyết định, chính là sự bất ổn của thị trường đầu ra, vốn phụ thuộc quá lớn vào kênh xuất khẩu tiểu ngạch sang Trung Quốc. Lịch sử đã chứng minh sự mong manh của thị trường này, với các giai đoạn giá cá sấu biến động dữ dội từ đỉnh điểm 200.000-250.000 đồng/kg có thể rơi thẳng đứng xuống còn 40.000-60.000 đồng/kg khi thị trường đóng băng, gây thua lỗ nặng nề. Vấn đề này càng trở nên phức tạp khi việc xuất khẩu chính ngạch phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của CITES, yêu cầu trang trại phải có giấy phép và chứng minh được nguồn gốc hợp pháp của sản phẩm qua nhiều thế hệ, một rào cản pháp lý và kỹ thuật mà không phải cơ sở nào cũng có thể đáp ứng.
Bên cạnh rủi ro thị trường và pháp lý, yêu cầu về kỹ thuật vận hành và vốn đầu tư cũng là một rào cản lớn. Nuôi cá sấu đòi hỏi một quy trình được kiểm soát chặt chẽ, từ hệ thống chuồng trại phải được xây dựng kiên cố để đảm bảo an toàn tuyệt đối, đến việc duy trì ổn định các thông số môi trường, đặc biệt là nhiệt độ. Bất kỳ sai sót nào trong vận hành cũng có thể dẫn đến dịch bệnh hoặc ảnh hưởng đến chất lượng da. Để đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và an toàn trên, chi phí đầu tư ban đầu cho việc xây dựng chuồng trại quy mô lớn là rất cao. Đây không phải là một mô hình dành cho các hộ nuôi nhỏ lẻ, ít vốn mà đòi hỏi tiềm lực tài chính mạnh mẽ.
Sự bấp bênh của ngành công nghiệp đặc thù. Ảnh: Kyluc.vn
Chế ngự cá sấu - cần nhiều bản lĩnh
Ngành nuôi cá sấu tại Việt Nam vận hành theo một quy luật rất rõ ràng: rủi ro cao đi kèm lợi nhuận cao. Đây không phải là một lĩnh vực chăn nuôi thông thường mà là một ngành sản xuất công nghiệp đặc thù, đòi hỏi nhà đầu tư phải có tiềm lực tài chính mạnh, trình độ kỹ thuật cao, năng lực pháp lý vững vàng và một chiến lược thị trường bài bản để giảm thiểu sự phụ thuộc. Đối với những người không đáp ứng được các yêu cầu khắc nghiệt này, sức hấp dẫn của lợi nhuận tiền tỷ có thể dễ dàng trở thành một cái bẫy tài chính đầy rủi ro.