Nghề vuốt bụng cá ở Cần Thơ: Khởi đầu của chuỗi cá giống bạc triệu

Nghề vuốt trứng: tỉ mỉ từng động tác

Tại Tổ sản xuất giống cá thát lát cườm thuộc Hợp tác xã Kỳ Như (ấp Tầm Vu 1, xã Thạnh Hòa), mỗi ngày, những kỹ thuật viên lành nghề lại tất bật giữa ao cá và khu ươm giống. Cá bố mẹ được tuyển chọn kỹ lưỡng, vớt lên từ ao để thực hiện quá trình kích thích sinh sản. Sau khi cá cái được tiêm hormone, kỹ thuật viên sẽ theo dõi dấu hiệu thành thục – khi bụng cá căng mềm, đầy trứng.

Đến thời điểm thích hợp, cá được vuốt nhẹ để thu trứng. Những dòng trứng vàng óng ả chảy vào thau, sau đó được thụ tinh thủ công bằng dịch sinh sản lấy từ cá đực. “Chỉ cần vuốt sai lực, trứng có thể bị hỏng hoặc cá mẹ bị tổn thương”, anh Nguyễn Hữu Phương – kỹ thuật viên có thâm niên, chia sẻ.

Anh Phương hiện sở hữu hơn 4.000 cá bố mẹ, mỗi năm cho ra hơn 1 triệu cá bột. Với giá bán khoảng 100 đồng/con, thu nhập từ riêng cá bột đã vượt 100 triệu đồng/năm. Chưa kể thu nhập từ việc trực tiếp tham gia kỹ thuật vuốt cá mỗi ngày cũng giúp anh có thêm nguồn thu ổn định. Tổng thu nhập mỗi năm ước đạt 200 triệu đồng – cao gấp 3 lần nghề làm vườn trước đây.

Mỗi động tác vuốt trứng đều cần sự tỉ mỉ và chính xác – chỉ một sai sót nhỏ có thể ảnh hưởng đến cả đàn cá giống. Ảnh: Trung Chánh

Từ thau trứng đến cá giống khỏe mạnh

Sau khi thụ tinh, trứng được đảo đều bằng lông cánh gà để đảm bảo trứng thụ tinh đồng đều, rồi chuyển sang máy ấp. Sáu ngày sau, trứng nở thành cá bột, được đưa vào bể ương dưỡng thêm vài ngày trước khi chuyển tới các trại chuyên nuôi cá giống.

Nguồn cá giống này tiếp tục được chăm sóc kỹ lưỡng trong khoảng hai tháng, sau đó phân phối ra thị trường phục vụ nhu cầu thả nuôi thương phẩm. Từ những đôi tay khéo léo “vuốt bụng cá”, hàng triệu con cá giống khỏe mạnh đã được tạo ra, trở thành mắt xích đầu tiên nhưng thiết yếu trong chuỗi sản xuất cá thát lát cườm.

Trứng sau khi thu được sẽ được thụ tinh thủ công bằng dịch sinh sản từ cá đực – một công đoạn đòi hỏi kỹ năng cao. Ảnh: Trung Chánh

Chuỗi sản xuất khép kín: từ giống đến xuất khẩu

Từ năm 2019, Hợp tác xã Kỳ Như đã triển khai mô hình chuỗi sản xuất khép kín: từ con giống, vùng nuôi thương phẩm, chế biến đến tiêu thụ. Hiện đơn vị này không chỉ đáp ứng nhu cầu cá giống trong vùng mà còn tham gia chuỗi OCOP, đưa sản phẩm từ cá thát lát đi khắp cả nước và xuất khẩu.

Theo bà Nguyễn Kim Thùy – Giám đốc HTX Kỳ Như – nghề sản xuất cá giống đóng vai trò then chốt: “Giống tốt là nền móng. Chỉ khi giống khỏe, đồng đều, mới có thể nuôi thương phẩm đạt chất lượng, từ đó chế biến ra hàng chục sản phẩm đặc sản đủ điều kiện vào siêu thị, nhà hàng và thị trường quốc tế”.

Kết nối kinh tế địa phương từ đôi tay người thợ

Không chỉ mang lại thu nhập cho các kỹ thuật viên, nghề sản xuất cá giống còn tạo việc làm cho hàng chục lao động tại địa phương, từ kéo lưới, vuốt trứng đến chăm sóc cá bột, phân phối giống. Mỗi “đôi tay vàng” đang góp phần giữ gìn và phát triển nghề cá bản địa, đưa giống đặc sản như thát lát cườm trở thành sản phẩm kinh tế chủ lực vùng ĐBSCL.

Nghề “vuốt bụng cá” – nghe đơn giản, nhưng đòi hỏi cả kỹ năng, sự kiên nhẫn và niềm đam mê với nghề. Chính từ công việc mộc mạc ấy, một ngành hàng đặc sản đang từng bước vươn xa, tạo nên sinh kế bền vững và những câu chuyện lập nghiệp đầy cảm hứng ở miền sông nước.

Theo Đ.T.Chánh - Hoàng Vũ, Báo Nông nghiệp và Môi trường