Nuôi tôm - lúa đạt hiệu quả cao thích ứng với biến đổi khí hậu

Ông Kim Văn Tiêu - Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, ông Quảng Trọng Thao - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Kiên Giang đồng chủ trì Diễn đàn.

Đại diện Ban cố vấn trao đổi với nông dân về bệnh trên con tôm tại Diễn đàn

Tại Đồng bằng sông Cửu Long, mô hình canh tác tôm - lúa có lịch sử hơn 50 năm hình thành và có tốc độ tăng trưởng nhanh. Năm 2000, diện tích nuôi tôm – lúa toàn vùng là 71.000 ha; Năm 2015 diện tích nuôi tôm – lúa đạt 175.000 ha, chiếm 30,5% tổng diện tích nuôi tôm sú toàn vùng, sản lượng đạt 75.000 tấn, trong đó nhiều nhất là Kiên Giang (77.866 ha). Đối tượng nuôi là tôm sú, một số ít mô hình được tiếp tục nuôi tôm càng xanh xen canh với vụ lúa, thả mật độ thấp. Năng suất nuôi tôm – lúa bình quân khoảng 300 - 500 kg/ha tôm và 4-7 tấn lúa/ha. Chi phí sản xuất trung bình 30 – 35 triệu đồng/ha, lãi suất trung bình 35 – 50 triệu đồng/ha/năm (tính cả tôm và lúa). Các giống lúa đang được trồng phổ biến ở vùng canh tác tôm - lúa là: các giống ST, Một bụi đỏ, Nàng keo, OM5451, OM2017, OM6377, OM6677… và đạt năng suất khá cao, tuy nhiên chỉ thích ứng với môi trường ruộng có độ mặn thấp hơn 5‰. Các mô hình tôm - lúa ở ĐBSCL gồm: mô hình bán thâm canh 1vụ tôm sú/ tôm thẻ chân trắng – 1 vụ lúa, 2 vụ tôm thẻ chân trắng – 1vụ lúa và mô hình quảng canh cải tiến tôm lúa.

Các đại biểu trao đổi với chủ mô hình canh tác tôm - lúa quảng canh tại Thạnh Hòa, xã Đông Thạnh, huyện An Minh, tỉnh Kiên Giang.

Nuôi tôm lúa là hình thức nuôi trồng được đánh giá là mô hình canh tác hiệu quả, đầu tư thấp. Tôm nuôi trong ruộng sử dụng chủ yếu thức ăn tự nhiên, chi phí thức ăn thấp, ít dịch bệnh, tôm nuôi thương phẩm có chất lượng (do ít dùng hóa chất, kháng sinh). Môi trường sinh thái được bảo vệ do lúa sử dụng các sản phẩm thải từ nuôi tôm. Đây cũng là mô hình nuôi trồng phù hợp với điều kiện sinh thái ở các vùng ven biển bị ảnh hưởng của xâm nhập mặn, không có khả năng trồng lúa quanh năm.

Tuy nhiên phát triển hệ thống tôm - lúa vùng ĐBSCL cũng đang đứng trước các thách thức, nhất là sự tác động của biến đổi khí hậu. Xu thế nước biển dâng, xâm nhập mặn sâu, mùa khô kéo dài, nắng nóng, mùa mưa ngắn, lượng mưa ít, cộng với việc xây dựng các đập thủy điện ở thượng nguồn hệ thống sông Mê Kông đang và sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của hoạt động nông lâm ngư nói chung, hệ thống tôm - lúa nói riêng ở ĐBSCL. Việc tổ chức Diễn đàn này góp phần tìm ra giải pháp phát triển nuôi tôm - lúa đạt hiệu quả cao và bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu.

Diễn đàn nhận 35 câu hỏi của đại biểu tham dự và đã được các chuyên gia giải đáp thỏa đáng. Nội dung các câu hỏi tập trung vào những nhóm vấn đề như: thiết kế ao, ruộng, kỹ thuật thực hiện mô hình tôm - lúa; lựa chọn con giống; tạo thức ăn tự nhiên; tăng sức đề kháng cho tôm; quản lý thức ăn- môi trường nuôi và thu hoạch…