ORP – Giúp người nuôi quản lý ao hiệu quả

Bài viết này sẽ đi sâu vào vai trò trò của ORP trong nuôi tôm và các biện pháp điều chỉnh để đảm bảo môi trường nước luôn ổn định và thuận lợi cho quá trình nuôi tôm. 

Tìm hiểu về ORP trong nuôi tôm 

ORP (Oxidation-Reduction Potential) là một chỉ số của mức độ của sự oxy hóa hay khử trong một hệ thống hóa học mà có thể được dùng để biểu thị mức độ của điều kiện kỵ khí trong bùn đáy ao. Nó phụ thuộc vào tất cả chất oxy hóa và khử hiện diện trong hệ thống. 

Trong nước, ORP được liên hệ chặt chẽ với nhiệt độ, pH, độ mặn, hàm lượng oxy và các chất oxy hóa hòa tan như ozone. ORP có thể ảnh hưởng đến những biến đổi vật chất do vi khuẩn ưu thế, sản sinh các độc tố và tính hòa tan của chất khoáng, cũng như chất lượng nước trong lớp nước tiếp xúc với bùn đáy – là nơi tôm sống trong ao. Tiềm năng oxy hóa – khử phản ánh độ sạch của nước và khả năng phân giải các chất ô nhiễm trong ao, đặc biệt là đáy ao. 

ORP có thể cung cấp thông tin cho người nuôi như một trợ lý 

ORP có giá trị âm phản ánh ao nuôi ở điều kiện bị yếm khí (thích hợp cho quá trình lên men kị khí), ORP giá trị dương phản ánh ao nuôi có điều kiện hiếu khí. ORP có giá trị âm và điều kiện yếm khí sẽ kích thích sự phát triển của tảo lam, gây độc cho ao tôm. 

Ngoài ra, khi yếm khí sẽ kích thích các vi khuẩn Vibrio khử sulfate (Desulfovibrio) phát triển để oxi hóa vật chất hữu cơ và sản sinh khí H₂S. H₂S là loại khí không màu, nhưng rất độc dù ở hàm lượng thấp. 

Phản ánh hiệu suất xử lý nước 

Giá trị ORP cao cho thấy rằng các hệ thống xử lý nước như hệ thống oxy, hệ thống xi phông đang hoạt động tốt. 

Khi ORP giảm đột ngột, điều này có thể là dấu hiệu cảnh báo về sự cố hoặc hiệu suất kém của các thiết bị xử lý nước. Điều này giúp người quản lý thực hiện bảo trì kịp thời và tránh nguy cơ giảm chất lượng nước. 

Giá trị ORP phù hợp nhất cho môi trường ao nuôi tôm công nghiệp dao động từ +150 mV đến +250 mV. 

Nếu giá trị ORP phù hợp tôm sẽ phát triển nhanh chóng 

Đánh giá hiệu quả của diệt khuẩn xử lý ao nuôi 

Giá trị đo ORP trước và sau khi xử lý thuốc diệt khuẩn cung cấp thông tin về khả năng diệt khuẩn của của chất sát trùng và thuốc diệt khuẩn trong việc loại bỏ vi khuẩn và vi sinh vật gây bệnh trong ao nuôi. 

Khi ORP môi trường từ + 600 mV, vi khuẩn có hại có thể bị bất hoạt. Khi ORP từ + 800 mV, vi khuẩn có thể bị diệt chết hoàn toàn. 

Đánh giá hiệu quả hoạt động của probiotic 

Giá trị đo ORP thay đổi trước và sau khi xử lý chế phẩm Probiotic phản ánh mức độ hoạt động của vi sinh dẫn đến sự thay đổi chất lượng nước. 

Khi ORP thay đổi tăng dần sau khi bổ sung chế phẩm probiotic, có nghĩa mức độ oxy hoá hữu cơ trong ao nuôi diễn ra ổn định, cho thấy probiotic đang hoạt động tốt. 

Khi ORP thay đổi đột ngột, tăng quá dương, hoặc giảm quá âm, cho thấy mức độ oxy hoá khử của môi trường không ổn định, khả năng cao sản phẩm vừa sử dụng không thuộc nhóm chế phẩm vi sinh, sự thay đổi này có thể ảnh hưởng xấu đến hệ vi sinh có sẵn trong ao. 

Khi ORP quá cao: trên + 400 mV, người nuôi không nên bổ sung chế phẩm probiotic để xử lý môi trường, do vi sinh rất khó kích hoạt và hoạt động. 

Hỗ trợ quản lý sức khỏe tôm nuôi 

Giá trị ORP phù hợp, môi trường nuôi ổn định có thể giúp tôm khoẻ mạnh, đề kháng tốt với mầm bệnh. 

Việc kiểm soát và duy trì ORP ổn định có thể giúp kiểm soát nguy cơ bùng phát của vi khuẩn gây bệnh. 

Hỗ trợ quản lý tốt môi trường nước 

Trong suốt vụ nuôi, giá trị ORP có thể thay đổi theo nhiệt độ (sáng/chiều) và điều kiện thời tiết (mưa/nắng). 

ORP hỗ trợ quản lý môi trường nước cho người nuôi. Ảnh: thuysanvietnam 

Khi giá trị ORP trong ao thấp (dưới +100 mV), người nuôi nên tăng cường cung cấp oxy và điều chỉnh lượng thức ăn tránh dư thừa làm dơ đáy ao. Và ngược lại nếu giá trị ORP trong ao cao ( trên +250 mV). 

Khi giá trị ORP giảm dần trong quá trình nuôi, có thể xảy ra khi có sự tích tụ chất hữu cơ, bã nhờn, chất thải hay dư thừa. Trong trường hợp này, người nuôi nên thay nước hoặc bổ sung các chế phẩm probiotic xử lý nước để duy trì giá trị ORP ổn định. 

Giúp giải quyết các sự cố khẩn cấp trong ao nuôi 

Giá trị ORP có thể hỗ trợ tìm ra hướng giải quyết tức thời cấp cứu ao tôm 

Khi giá trị ORP quá thấp (dưới +100mV), điều này có thể là dấu hiệu của tình huống nguy hiểm như thiếu oxy. Hay khi giá trị ORP âm (dưới 0 mV) điều này có thể là dấu hiệu tôm đang bị sốc khí độc H₂S, NH₃,… 

Khi giá trị ORP quá cao: trên + 400 mV, tôm có thể ngộ độc bởi tồn dư các hoá chất có tính oxy hoá. 

Qua đó, có thể nhận thấy những lợi ích mà ORP mang lại cho người nuôi tôm rất là lớn. Có thể ví ORP như một người trợ lý dưới ao nuôi thực thụ. Như vậy, ORP góp phần hạn chế rủi ro dịch bệnh, củng cố môi trường nuôi trồng thủy sản, đồng thời, cải thiện hiệu suất nuôi trồng và sức khoẻ đàn tôm giúp bà con nuôi tôm có một vụ mùa thuận lợi.