Shrimpbox – Mô hình nuôi tôm trong container

Một mô hình nuôi tôm mang tên Shrimpbox đang khiến nhiều người trong ngành thủy sản tò mò. Thay vì ao nuôi truyền thống, hệ thống này biến container vận chuyển dài khoảng 12 mét thành một “trang trại tôm thu nhỏ”. Bên trong là bể nuôi, hệ thống sục khí, máy cho ăn tự động và các cảm biến theo dõi môi trường nước.

Điểm thú vị là mọi thứ đều có thể được điều khiển từ xa. Người nuôi có thể theo dõi nhiệt độ, oxy hòa tan hay chất lượng nước chỉ bằng điện thoại. Nếu có sự cố, hệ thống sẽ gửi cảnh báo ngay lập tức.

Nuôi tôm ngay trong thành phố

Mô hình Shrimpbox được phát triển bởi công ty công nghệ nuôi trồng thủy sản Atarraya, do doanh nhân người Mexico Daniel Russek sáng lập. Ý tưởng xuất phát từ một vấn đề quen thuộc của ngành nuôi tôm: khoảng cách giữa vùng sản xuất và thị trường tiêu thụ.

Trong nhiều trường hợp, chi phí vận chuyển, bảo quản lạnh và logistics khiến giá thành tôm tăng đáng kể khi đến tay nhà hàng hoặc siêu thị. Từ đó, Russek đặt ra một hướng tiếp cận khác: thay vì vận chuyển tôm từ trang trại đến thành phố, tại sao không đặt trang trại gần nơi tiêu thụ?

Shrimpbox ra đời từ suy nghĩ đó. Mỗi hệ thống là một container vận chuyển dài khoảng 40 feet (khoảng 12 mét) được cải tạo thành một trang trại nuôi tôm khép kín. Bên trong container là hai bể nuôi, hệ thống cấp oxy, máy bơm, thiết bị thu gom chất thải, cùng hệ thống cho ăn tự động. Toàn bộ hệ thống được kết nối với nền tảng điện toán đám mây, cho phép người vận hành theo dõi chất lượng nước, điều chỉnh lượng thức ăn và nhận cảnh báo sự cố từ xa.

Theo Atarraya, một container có thể sản xuất khoảng 1,5 tấn tôm thương phẩm mỗi năm. Nếu nhiều container được vận hành cùng lúc, chúng có thể tạo thành một trang trại quy mô lớn nhưng chiếm diện tích đất rất nhỏ so với mô hình nuôi truyền thống.

Công ty khởi nghiệp muốn nuôi tôm trong các container vận chuyển được điều khiển bằng máy tính. Ảnh: Popular Science

Công nghệ biofloc – nền tảng sinh học của hệ thống

Điểm cốt lõi của Shrimpbox nằm ở công nghệ biofloc, một hệ thống nuôi dựa trên vi sinh vật để tái chế chất thải trong nước.

Trong hệ thống này, vi khuẩn và các vi sinh vật có lợi sẽ chuyển hóa chất thải hữu cơ và nitơ do tôm thải ra thành sinh khối vi sinh. Sinh khối này tiếp tục trở thành nguồn thức ăn tự nhiên cho tôm, giúp duy trì cân bằng sinh học trong bể nuôi.

Nhờ cơ chế tái tuần hoàn này, hệ thống gần như không cần thay nước thường xuyên và giảm đáng kể lượng nước sử dụng so với nuôi ao truyền thống. Đồng thời, lượng bùn thải phát sinh cũng có thể được thu gom để sản xuất phân bón hoặc khí sinh học.

Một hướng tiếp cận mới cho nuôi tôm đô thị

Hiện nay, Atarraya đã vận hành nhiều hệ thống Shrimpbox thử nghiệm tại Hoa Kỳ và Mexico. Một số container được đặt trong nhà kho hoặc khu công nghiệp, nơi nhiệt độ và môi trường có thể kiểm soát tốt hơn.

Mô hình này hướng đến một khái niệm mới trong nuôi trồng thủy sản: nuôi tôm gần thị trường tiêu thụ. Khi trang trại nằm gần các đô thị lớn, tôm có thể được thu hoạch và đưa trực tiếp đến nhà hàng hoặc siêu thị trong thời gian rất ngắn, giảm chi phí logistics và đảm bảo độ tươi.

Tuy vậy, công nghệ này vẫn đang trong giai đoạn mở rộng và còn nhiều thách thức, đặc biệt là chi phí đầu tư ban đầu và khả năng sản xuất quy mô lớn. Nhưng với sự kết hợp giữa biofloc, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo, Shrimpbox đang cho thấy một hướng đi mới cho ngành nuôi tôm trong bối cảnh nhu cầu thủy sản toàn cầu ngày càng tăng.