Tác động của biến đổi khí hậu đến nguồn lợi thủy sản ven biển

Biến đổi khí hậu (BĐKH) là một trong những thách thức lớn nhất của nhân loại trong thế kỷ XXI. Những thay đổi về nhiệt độ, mực nước biển, lượng mưa và các hiện tượng thời tiết cực đoan không chỉ ảnh hưởng đến đời sống con người mà còn tác động sâu sắc đến các hệ sinh thái tự nhiên, trong đó có hệ sinh thái biển và ven biển. Nguồn lợi thủy sản – vốn là một tài nguyên thiết yếu đối với sinh kế của hàng triệu người dân ven biển – đang chịu nhiều sức ép từ quá trình biến đổi khí hậu toàn cầu.

Nuôi trồng ven biển
Thời tiết cực đoan không chỉ ảnh hưởng đến đời sống con người mà còn tác động sâu sắc đến các hệ sinh thái tự nhiên

Các tác động chính của biến đổi khí hậu đến nguồn lợi thủy sản ven biển

Tăng nhiệt độ nước biển

Sự gia tăng nhiệt độ bề mặt nước biển ảnh hưởng trực tiếp đến sự phân bố, tập tính sinh học và chu kỳ sinh sản của nhiều loài thủy sản. Một số loài có xu hướng di chuyển ra xa bờ hoặc lên phía Bắc (ở bán cầu Bắc) để tìm vùng nước mát hơn. Điều này dẫn đến sự suy giảm nguồn lợi ở vùng ven biển truyền thống và làm thay đổi cấu trúc quần thể sinh vật biển.

Nước biển dâng và xói lở bờ biển

Nước biển dâng do tan băng và giãn nở nhiệt của nước biển gây mất diện tích các vùng cửa sông, đầm phá, rừng ngập mặn – những khu vực có vai trò quan trọng trong việc sinh sản và ươm giống tự nhiên cho thủy sản. Ngoài ra, hiện tượng xói lở bờ biển cũng phá hủy môi trường sống tự nhiên của nhiều loài.

Tăng tần suất và cường độ các hiện tượng thời tiết cực đoan

Biến đổi khí hậu làm gia tăng số lượng và cường độ của các cơn bão, mưa lớn, lũ lụt và hạn hán. Các hiện tượng này gây tổn hại đến môi trường sống của thủy sản như rạn san hô, thảm cỏ biển và làm suy giảm đa dạng sinh học. Đối với ngư dân, điều này còn gây nguy hiểm trong quá trình khai thác và tăng rủi ro về kinh tế.

Axit hóa đại dương

Việc đại dương hấp thụ một lượng lớn khí CO₂ từ khí quyển gây ra hiện tượng axit hóa nước biển, ảnh hưởng nghiêm trọng đến các loài sinh vật có vỏ canxi như sò, ốc, san hô. Những sinh vật này đóng vai trò quan trọng trong chuỗi thức ăn của hệ sinh thái biển và khi chúng bị suy giảm, các loài cá thương phẩm cũng bị ảnh hưởng.

Thay đổi độ mặn và dòng chảy ven biển

Sự thay đổi lượng mưa, dòng chảy từ sông ra biển và nước biển dâng làm biến đổi độ mặn trong vùng ven biển. Nhiều loài thủy sản nhạy cảm với thay đổi độ mặn có thể bị giảm tỷ lệ sống sót hoặc mất khả năng sinh sản, làm suy giảm quần thể.

Hiện tượng xói lở bờ biển cũng phá hủy môi trường sống tự nhiên của nhiều loài

Tác động về kinh tế – xã hội

Nguồn lợi thủy sản ven biển không chỉ có giá trị sinh thái mà còn mang ý nghĩa kinh tế – xã hội to lớn. Khi sản lượng và năng suất khai thác suy giảm, đời sống của hàng triệu ngư dân và cộng đồng ven biển sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp. Đồng thời, sự cạnh tranh và xung đột tài nguyên cũng có thể gia tăng khi nguồn lợi khan hiếm.

Một số giải pháp ứng phó

Để giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu đến nguồn lợi thủy sản ven biển, cần triển khai các biện pháp tổng hợp như:

- Bảo vệ và phục hồi các hệ sinh thái ven biển như rừng ngập mặn, rạn san hô.

- Áp dụng mô hình quản lý nghề cá bền vững, có tính đến tác động của khí hậu.

- Tăng cường năng lực dự báo và giám sát môi trường biển.

- Hỗ trợ chuyển đổi sinh kế cho cộng đồng ven biển, thúc đẩy nuôi trồng thủy sản thích ứng với biến đổi khí hậu.

- Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực biến đổi khí hậu và thủy sản.

Biến đổi khí hậu đang đặt ra những thách thức to lớn đối với việc bảo vệ và khai thác bền vững nguồn lợi thủy sản ven biển. Việc sớm nhận diện các tác động và thực hiện các biện pháp thích ứng là điều cấp thiết nhằm bảo đảm an ninh sinh thái, an sinh xã hội và phát triển kinh tế lâu dài cho các vùng ven biển./.

Đăng ngày 07/07/2025
Môi trường

Lâm Đồng: Hơn 10 tấn cá chết bất thường, thiệt hại 800 triệu

Theo ghi nhận của cơ quan chức năng, có hơn 10 tấn cá nuôi của một hộ dân tại phường 3 Bảo Lộc (Lâm Đồng) chết chưa rõ nguyên nhân, thiệt hại ước tính khoảng 800 triệu đồng.

Ao nuôi cá
• 09:49 14/10/2025

Thừa Thiên - Huế: Đầm phá ô nhiễm, dân kêu trời

Hàng ngàn hộ dân ở 33 xã, phường, thị trấn sống dựa vào đầm phá Tam Giang - Cầu Hai (tỉnh Thừa Thiên - Huế), đang khốn khổ vì nguồn nước ô nhiễm nghiêm trọng.

Ô nhiễm đầm phá ở Thừa Thiên - Huế
• 14:32 14/03/2023

Sản xuất xà phòng từ chất nhầy ốc sên

Một con ốc sên sẽ tạo ra khoảng 2g chất nhờn. Để sản xuất 15 thanh xà phòng trọng lượng 100g, anh Desrocher ở thị trấn Wahagnies, miền Bắc nước Pháp cần khoảng 40 con ốc sên. Ảnh: Reuters

Xà phòng từ ốc sên
• 10:17 09/02/2023

Yên Bái: Thả hơn 30 nghìn cá giống xuống hồ Thác Bà trong ngày ông Công, ông Táo

Ngày 14/1, huyện Yên Bình (Yên Bái) đã tổ chức thả cá bổ sung nguồn lợi thủy sản hồ Thác Bà năm 2023 gắn với phong tục thả cá chép ngày 23 tháng Chạp.

Thả cá
• 12:02 19/01/2023

Ngành nuôi tôm Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Trong nhiều năm, nuôi tôm được xem là một trong những ngành nông nghiệp có tốc độ tăng trưởng nhanh và đóng góp lớn cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, bối cảnh khí hậu hiện nay đang đặt ngành này trước một thực tế khác: rủi ro không còn mang tính mùa vụ, mà đang chuyển thành rủi ro cấu trúc.

tôm
• 10:00 24/02/2026

Methylmercury tích lũy trong cá như thế nào?

Nhiều khuyến cáo y tế cho rằng nên hạn chế tiêu thụ một số loài cá vì chúng tích tụ hàm lượng thủy ngân cao. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở việc “cá có thủy ngân”, mà ở câu hỏi sâu hơn: thủy ngân độc trong cá hình thành như thế nào và bắt nguồn từ đâu?

thủy ngân trong cá
• 15:00 21/02/2026

Giải pháp giảm ô nhiễm từ ao nuôi cá tra thâm canh

Nuôi cá tra thâm canh đang mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều hộ dân. Tuy nhiên, đi kèm với hiệu quả kinh tế là nguy cơ ô nhiễm môi trường nước ao nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cá và môi trường xung quanh.

Cho cá ăn
• 11:57 30/01/2026

Đừng để trắng tay sau một cơn mưa đêm: Hiệu ứng domino dưới đáy ao

Cơn mưa đêm dồn dập không chỉ làm thay đổi thời tiết mà còn kích hoạt một chuỗi tử thần dưới đáy ao. Nếu không hành động quyết liệt trong vài giờ đầu, người nuôi tôm rất dễ rơi vào cảnh trắng tay do sự sụp đổ dây chuyền của hệ thống hóa lý và sinh học môi trường.

Mưa ao tôm
• 11:16 27/01/2026

Tại sao ao nuôi nên dùng đèn UV thay vì thuốc tím hoặc Chlorine?

Xử lý nước là bước bắt buộc trong nuôi tôm. Từ trước đến nay, Chlorine và thuốc tím (KMnO₄) là lựa chọn phổ biến vì giá rẻ và tác dụng nhanh. Tuy nhiên, khi mật độ nuôi ngày càng cao và yêu cầu an toàn sinh học khắt khe hơn, việc phụ thuộc vào hóa chất đang bộc lộ nhiều rủi ro.

ao nuôi
• 16:09 28/02/2026

Chính thức mở cổng đăng ký trước Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 kết nối toàn bộ ngành thủy sản

Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang đứng trước những cơ hội mới về thị trường, công nghệ và phát triển bền vững, nhu cầu tìm kiếm giải pháp toàn diện, từ con giống, dinh dưỡng, công nghệ nuôi, chế biến đến xuất khẩu,trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nhằm tạo ra một nền tảng kết nối chiến lược cho cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và người nuôi, VietShrimp Asia 2026 lần đầu tiên tổ chức cùng Aquaculture Vietnam 2026 tạo nên kỳ triển lãm với quy mô mở rộng, toàn diện, quốc tế hơn bao giờ hết.

Vietshrimp
• 16:09 28/02/2026

Ngành nuôi tôm Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Trong nhiều năm, nuôi tôm được xem là một trong những ngành nông nghiệp có tốc độ tăng trưởng nhanh và đóng góp lớn cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, bối cảnh khí hậu hiện nay đang đặt ngành này trước một thực tế khác: rủi ro không còn mang tính mùa vụ, mà đang chuyển thành rủi ro cấu trúc.

tôm
• 16:09 28/02/2026

Sai lầm thường gặp khi phơi đáy ao

Trong nuôi trồng thủy sản, công đoạn phơi đáy ao sau mỗi vụ nuôi được xem là bước làm mới môi trường, giúp loại bỏ mầm bệnh và tạo nền tảng cho vụ nuôi tiếp theo. Tuy nhiên, nhiều hộ nuôi vẫn mắc phải những sai lầm cơ bản, khiến hiệu quả xử lý giảm sút, thậm chí gây thiệt hại lớn.

đáy ao nuôi
• 16:09 28/02/2026

Vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp: Khác nhau ở đâu và vì sao không nên dùng lẫn?

Vôi là vật tư quen thuộc trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, nhưng việc nhầm lẫn giữa vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp vẫn diễn ra phổ biến. Sử dụng sai loại không chỉ làm giảm hiệu quả cải tạo môi trường mà còn tiềm ẩn rủi ro cho cây trồng, vật nuôi.

vôi nuôi tôm
• 16:09 28/02/2026
Some text some message..