Tăng cường miễn dịch trên cá tra bằng cây mắc cỡ

Một nghiên cứu mới đây đã cho thấy việc bổ sung chất chiết xuất từ cây mắc cỡ vào thức ăn có tác động tích cực đến chỉ tiêu huyết học và tăng hoạt tính enzyme trong dạ dày và ruột của cá tra.

Cây mắc cỡ
Cây mắc cỡ phân bố rải rác khắp nơi ở Việt Nam.

Khả năng ứng dụng của cây mắc cỡ

Cây mắc cỡ hay là cây trinh nữ có tên khoa học là Mimosa pudica L., thuộc họ Mimosaceae, hoa màu đỏ hồng, hình cầu, phân bố dọc khắp Việt Nam (Đỗ Tất Lợi, 2004). Cây mắc cỡ thuộc loại cây thảo sống một năm, đặc điểm dễ nhận nhất của cây là lá khi đụng phải sẽ cụp rủ xuống nên có tên gọi như trên. Đây là loài cây có gai ngắn với các cành nhỏ, nằm sát mặt đất, lá màu xanh nhạt, viền đỏ (15 – 25 cặp lá nhỏ đối xứng nhau), quả hình oval dài 1,5 – 2,5 cm (Joshep et al., 2013). Mùa hoa từ tháng 6 – 8. Ở Việt Nam, cây gai mắc cỡ phân bố rải rác khắp nơi, từ đồng bằng đến vùng núi có độ cao dưới 1000m. Cây ưa sáng, mọc trên đất ẩm ở bãi sông, ven đường, nương rẫy, ruộng bỏ hoang nhất là ở các tỉnh miền Trung cát nóng.

Theo Joshep et al. (2013); Ahmad et al. (2012) chiết xuất thô methanol của lá cây mắc cỡ bao gồm các chất như: Alkaloids, glycosides, flavonoids, steroids, phenols và carbohydrates nên có tính kháng khuẩn, lợi tiểu, chống oxy hóa, ung thư, chữa hen suyễn, .... (Sanaye et al., 2015). Cây được nghiên cứu ứng dụng điều trị bệnh trên người, tuy nhiên chưa có nhiều nghiên cứu ảnh hưởng của cây mắc cỡ lên động vật thủy sản.

Ứng dụng cây mắc cỡ trên cá tra

Nghiên cứu của Nguyễn Thị Hội (2018) nhằm đánh giá khả năng ảnh hưởng của chất chiết cây mắc cỡ lên một số chỉ tiêu sinh lý máu, enzyme tiêu hóa trong ruột và dạ dày của cá tra.

Bố trí thí nghiệm: (cá tra giống có khối lượng 13,96±0,32 g/con) sẻ được thuần 2 tuần trước khi thí nghiệm. Cá được bổ sung chất chiết cây mắc cỡ vào thức ăn với các nồng độ 0g/kg, 0.4 g/kg, và 2g/kg thức ăn, cho ăn liên tục trong 60 ngày và thu mẫu vào ngày 0, 30 và ngày thứ 60. Cá ngừng cho ăn 24 giờ trước khi tiến hành thu mẫu.


Cách chiết cây mắc cỡ.

Kết quả

Kết quả từ nghiên cứu cho thấy chất chiết từ cây mắc cỡ có khả năng kích thích  đáp ứng miễn dịch không đặc hiệu của cá tra (Pangasianodon hypophthalmus), các chỉ tiêu huyết học như hồng cầu, hemoglobin, hematocit, bạch cầu đều cao hơn so với nghiệm thức không bổ sung chiết xuất cây mắc cỡ.

Như vậy sự gia tăng số lượng và nồng độ huyết sắc tố trong hồng cầu khi bổ sung chất chiết mắc cỡ có lợi cho hoạt động trao đổi khí của cá làm cá tra tăng trưởng tốt hơn. 

Bổ sung chất chiết từ cây mắc cỡ vào thức ăn làm giảm hàm lượng glucose, tăng khả năng chịu đựng stress trên cá. Ngoài ra, khi bổ sung chất chiết mắc cỡ vào thức ăn sẻ gia tăng hàm lượng enzyme pepsin và trypsin giúp cá tiêu hóa thức ăn tốt, giúp cá tăng trưởng nhanh hơn.

Ứng dụng bổ sung chất chiết cây mắc cỡ vào thức ăn đối tượng thủy sản giúp kích thích miễn dịch, tăng cường sức đề kháng bảo vệ cá tra khỏi dịch bệnh gây hại là một biện pháp mới hữu hiệu vừa rẻ tiền và hiệu quả bởi tính sẳn có ngoài tự nhiên góp phần làm giảm chi phí trong quá trình nuôi.

Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Hội và cộng sự 2018.

Đăng ngày 20/11/2019
NH Tổng Hợp
Kỹ thuật

Tổng quan về công nghệ MBBR trong nuôi trồng thủy sản

MBBR là Moving Bed Biofilm Reactor, hứa hẹn là công nghệ xử lý nước thải ưu việt trong nuôi trồng thủy sản.

công nghệ MBBR
• 18:17 25/09/2021

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP không chỉ loại bỏ hiệu quả nồng độ Ammonium mà còn xử lý đến 90% chất hữu cơ.

Chế biến cá tra
• 07:00 22/04/2020

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản bằng cảm biến nano

Sử dụng được cả trên bờ, dưới nước để quan trắc chất lượng nước, hệ thống cảm biến nano do Viện Công nghệ nano (INT) thuộc Đại học Quốc gia TPHCM nghiên cứu giúp người nuôi trồng thủy sản yên tâm khi chất lượng nước nuôi được cảnh báo tự động kịp thời khi có sự cố.

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản
• 14:35 05/02/2020

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ

Quản lý môi trường ao nuôi tôm nước lợ là khâu quan trọng, đòi hỏi người nuôi có sự hiểu biết cần thiết về mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường và biến động của chúng.Từ đó, có biện pháp điều chỉnh phù hợp, giảm nguy cơ thiệt hại, góp phần vào thành công của vụ nuôi.

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ
• 08:46 30/10/2019

Áp dụng tiến bộ kỹ thuật để nuôi tôm nước lợ đạt hiệu quả cao, bền vững

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và dịch bệnh trên thủy sản ngày càng diễn biến phức tạp, việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nuôi tôm nước lợ được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng suất, giảm rủi ro và hướng đến phát triển bền vững.

Nuôi tôm thẻ
• 12:04 20/01/2026

Nhớt bạt ao nuôi tôm, nguyên nhân và cách xử lý

Nhớt bạt ao nuôi tôm là hiện tượng xuất hiện một lớp nhớt mỏng, trơn, màu trắng đục hoặc vàng nâu bám trên bề mặt bạt ao nuôi (đáy và thành ao). Đây là hiện tượng phổ biến trong ao nuôi tôm lót bạt HDPE và thường xảy ra sau một thời gian nuôi hoặc sau khi ao có nhiều chất hữu cơ tích tụ.

Ao tôm
• 14:04 12/01/2026

Tại sao cá lóc hay ăn thịt lẫn nhau? Kỹ thuật lọc cỡ để không bị hao hụt số lượng

Tập tính ăn thịt đồng loại ở cá lóc là nguyên nhân hàng đầu gây hao hụt đầu con trong nuôi thâm canh. Hiểu rõ bản năng săn mồi và áp dụng kỹ thuật lọc cỡ đúng thời điểm là chìa khóa giúp người nuôi bảo vệ lợi nhuận trong bối cảnh giá thức ăn tăng cao.

Cá lóc
• 08:57 08/01/2026

Kiểm chứng các kinh nghiệm truyền miệng trong ngành nuôi tôm

Nuôi tôm là lĩnh vực có mức độ rủi ro cao, nơi mỗi biến động nhỏ của môi trường đều có thể dẫn đến thiệt hại vô cùng nghiêm trọng.

Nuôi tôm thẻ
• 11:38 02/01/2026

Ảnh hưởng từ sự dao động pH tưởng chừng vô hại đến gan tụy tôm

Gan tụy tôm không tổn thương đột ngột mà suy yếu dần theo những biến động môi trường rất nhỏ. Trong đó, sự dao động pH tuy không lớn nhưng lại kéo dài chính là yếu tố thường bị người nuôi bỏ qua, tạo tiền đề cho những đợt bùng phát dịch bệnh khó kiểm soát.

Gan tụy tôm thẻ
• 20:27 20/01/2026

Công nghệ nuôi cá trên cạn

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và nguồn lợi thủy sản tự nhiên đang chạm ngưỡng giới hạn, áp lực lên các dòng sông và vùng biển ngày càng lớn.

Nuôi cá
• 20:27 20/01/2026

Xử lý mùn bã hữu cơ đáy ao trong nuôi tôm giữa vụ

Trong giai đoạn giữa vụ nuôi tôm thâm canh, mùn bã hữu cơ tích tụ dưới đáy ao là nguyên nhân chính gây suy giảm oxy, phát sinh khí độc và làm tăng nguy cơ dịch bệnh. Nhận diện sớm và xử lý đúng kỹ thuật lớp mùn bã hữu cơ giúp ổn định môi trường nước và duy trì tốc độ tăng trưởng của đàn tôm.

Nước ao tôm
• 20:27 20/01/2026

Cuộc đổi ngôi ngoạn mục của các thị trường xuất khẩu thủy sản năm 2025

Khép lại năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đã ghi nhận con số ấn tượng 11,3 tỷ USD, tăng 12,4% so với năm trước. Thành quả này có được nhờ cuộc bứt tốc mạnh mẽ trong quý IV và sự linh hoạt chiến lược của các doanh nghiệp đầu ngành trước những biến động khó lường của thị trường quốc tế.

Tôm thẻ
• 20:27 20/01/2026

"Quái ngư" miền Trung hình thù kỳ dị, giá tiền triệu vẫn được săn lùng

Sở hữu ngoại hình vuông vức như một chiếc hộp và lớp da cứng như áo giáp, cá bò hòm thường khiến nhiều người lần đầu nhìn thấy phải giật mình. Thế nhưng, trái ngược với vẻ ngoài đáng sợ, loài cá này lại được ví như "gà nước mặn" với hương vị thơm ngon thượng hạng, được giới sành ăn săn lùng dù giá lên tới cả triệu đồng.

Cá bò hòm
• 20:27 20/01/2026
Some text some message..