Tôm rảo hay tôm thẻ - Lựa chọn nào là phù hợp cho người nông dân

Phân tích các yếu tố kỹ thuật và khả năng nuôi trồng

Sự khác biệt cơ bản nhất và cũng là yếu tố quyết định đầu tiên nằm ở khả năng đưa vào sản xuất thương mại.

Tôm thẻ chân trắng là một minh chứng điển hình cho sự thành công của khoa học ứng dụng trong nuôi trồng thủy sản. Toàn bộ quy trình kỹ thuật, từ sản xuất giống nhân tạo đến các mô hình nuôi thâm canh và siêu thâm canh, đã được chuẩn hóa và tối ưu hóa. Nguồn cung con giống dồi dào, cùng với các quy trình phòng trị bệnh rõ ràng, đã tạo ra một nền tảng vững chắc cho việc sản xuất ở quy mô công nghiệp. Mặc dù đòi hỏi một hệ thống cơ sở hạ tầng phức tạp, bao gồm ao lót bạt, hệ thống sục khí và quản lý môi trường nghiêm ngặt, nhưng tính khả thi về mặt kỹ thuật của việc nuôi tôm thẻ là không thể bàn cãi.

Ngược lại, tôm rảo hiện tại vẫn là một đối tượng nuôi đầy thách thức. Việc nuôi thương mại loài tôm này gần như chưa khả thi ở quy mô lớn. Nguồn cung con giống hoàn toàn phụ thuộc vào việc khai thác tự nhiên, vốn không ổn định và không thể đáp ứng nhu cầu cho sản xuất công nghiệp. Hơn nữa, các nghiên cứu về yêu cầu dinh dưỡng, kỹ thuật nuôi và phòng trị bệnh cho tôm rảo vẫn còn rất hạn chế. Điều này tạo ra một rủi ro kỹ thuật cực kỳ lớn cho bất kỳ ai muốn thử nghiệm. Tuy nhiên, đã có một số thành công nhất định, điển hình như mô hình tôm rảo thâm canh ở Hải Phòng.

So sánh hiệu quả kinh tế: Năng suất, chi phí và lợi nhuận

Khi xét đến hiệu quả kinh tế, hai loài này đại diện cho hai chiến lược hoàn toàn khác biệt.

Tôm thẻ chân trắng là lựa chọn cho chiến lược tối đa hóa năng suất và sản lượng. Với chu kỳ nuôi ngắn, chỉ từ 3-4 tháng, và khả năng nuôi với mật độ cực cao, mô hình nuôi tôm thẻ thâm canh có thể đạt năng suất từ 5 đến 20 tấn/ha/vụ. Mặc dù chi phí đầu tư và vận hành cao, nhưng sản lượng khổng lồ và chu kỳ sản xuất nhanh giúp mang lại một dòng tiền và lợi nhuận tiềm năng rất lớn.

Tôm rảo lại đi theo một chiến lược khác: tối đa hóa giá trị trên từng sản phẩm. Với chất lượng thịt được đánh giá là ngọt và chắc hơn đáng kể, tôm rảo có giá bán trên thị trường nội địa cực kỳ cao, dao động từ 350.000-400.000 đồng/kg, cao hơn gấp nhiều lần so với tôm thẻ. Tuy nhiên, do phụ thuộc vào khai thác tự nhiên, sản lượng của chúng rất thấp và không ổn định. Do đó, về mặt tổng thể, hiệu quả kinh tế của việc kinh doanh tôm rảo ở thời điểm hiện tại vẫn thấp hơn nhiều so với tôm thẻ.

Tôm thẻ giá thấp hơn nhưng lại có lợi thế xuất khẩu. Ảnh: BioSpring

Phân tích thị trường và định hướng tiêu thụ

Đầu ra thị trường của hai loài này cũng được phân hóa một cách rõ rệt. Tôm thẻ chân trắng là một mặt hàng toàn cầu, là trụ cột của ngành xuất khẩu thủy sản Việt Nam, với nhu cầu lớn và ổn định từ các thị trường khó tính như Mỹ, EU, Nhật Bản.

Trong khi đó, tôm rảo lại là một "ngôi sao" của thị trường nội địa. Chúng là một đặc sản cao cấp, được săn đón bởi các nhà hàng sang trọng và những người tiêu dùng sành ăn, những người sẵn sàng trả giá cao để có được một sản phẩm tự nhiên, chất lượng hảo hạng.

Đưa ra quyết định: Lựa chọn mô hình phù hợp

Tóm lại, ở thời điểm hiện tại, câu trả lời cho câu hỏi nên chọn nuôi tôm rảo hay tôm thẻ là khá rõ ràng từ góc độ kỹ thuật và kinh tế.

Tôm thẻ chân trắng là lựa chọn thực tế và khả thi hơn cho hầu hết các nông dân và doanh nghiệp. Đây là một ngành công nghiệp đã được định hình, với chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ con giống, thức ăn, công nghệ đến thị trường. Việc đầu tư vào nuôi tôm thẻ, dù có rủi ro, nhưng là một sự đầu tư có cơ sở khoa học và có lộ trình rõ ràng để thành công.

Tôm rảo, mặc dù có giá trị thương phẩm rất cao, nhưng hiện tại vẫn chưa phải là một đối tượng khả thi cho việc nuôi thương mại ở quy mô lớn. Việc lựa chọn nuôi tôm rảo chỉ nên được xem xét bởi các viện nghiên cứu hoặc các doanh nghiệp có tiềm lực mạnh, sẵn sàng đầu tư vào R&D để giải quyết bài toán cốt lõi về con giống và quy trình kỹ thuật.

Không có lựa chọn hoàn hảo, chỉ có lựa chọn phù hợp. Ảnh: Tạp chí Thuỷ sản Việt Nam

Sự lựa chọn thông thái không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn góp phần vào việc xây dựng một ngành nuôi trồng thủy sản đa dạng, bền vững và có khả năng thích ứng cao với các điều kiện khác nhau.