Triển vọng mô hình nuôi tôm sú ở Lương Nghĩa

Lâu nay, vùng đất phía bên ngoài bờ đê bao khép kín thuộc ấp 6, xã lương Nghĩa (giáp với huyện Hồng Dân, tỉnh Bạc Liêu), gặp nhiều khó khăn trong sản xuất, vì hằng năm chịu ảnh hưởng bởi phèn và nước biển xâm nhập từ biển tây vào theo con sông Cái Ngan Dừa. Người dân chỉ làm lúa được một vụ, nhưng năng suất thấp và thả cá nuôi trên ruộng. Một số hộ cũng tận dụng nước mặn xâm nhập để thả nuôi tôm sú, tôm thẻ chân trắng, nhưng hiệu quả thấp, thậm chí thua lỗ.

Riêng năm nay, xâm nhập mặn về sớm với nồng độ cao hơn mọi năm, nên nhiều hộ tranh thủ thả nuôi tôm sú. Hôm gặp chúng tôi, ông Đỗ Dủ Phong, chủ một hộ nuôi tôm, mừng ra mặt vì mới thu hoạch vuông tôm sú có diện tích ba ha được hơn 1.200 kg, bán với giá 200 nghìn đồng/kg, sau khi trừ chi phí, lợi nhuận 180 triệu đồng. Tương tự, hộ ông Lê Tấn Phương đã nuôi tôm bốn năm nay rồi, nhưng đây được xem là vụ trúng mùa đầu tiên.

Theo tính toán của ông Phương, một ha bà con thả khoảng 15 thiên (nghìn) con tôm boot, thời gian thả nuôi từ 2,5 – 3 tháng là cho thu hoạch. Chi phí cho mỗi ha thả nuôi khoảng 20 triệu đồng. Với năng suất và giá cả như hiện nay, bà con có thể đạt mức lợi nhuận 60 triệu đồng/ha. Ông Phương cho biết thêm: “Vì nuôi trong môi trường tự nhiên, thức ăn của tôm chủ yếu là tảo, không dùng bất cứ thức ăn công nghiệp nào, chỉ khi thấy lượng tảo trong ao vuông ít đi thì bà con dùng oxy-zeo thả vào vuông nuôi để tạo tảo làm thức ăn cho tôm. Do vậy, ngoài tỷ lệ tôm đạt mức tăng trọng khá đồng đều và nhanh, đặc biệt là chất lượng thịt của tôm bảo đảm, ngọt và dai, người tiêu dùng rất ưa chuộng, nên không lo sợ đầu ra gặp khó”.

Cách đó không xa, ao vuông tôm của bà Nguyễn Thị Nga cũng đang cho thu hoạch. Bà Nga kể rằng, gia đình bà đã có hơn mười năm nuôi tôm sú, nhưng đều gặp thua lỗ hoặc lời chút ít. Nhưng năm nay bà thả 40 thiên con tôm boot cho hiệu quả khá cao. “Bao năm nuôi tôm năm nay mới thấy vui và thú vị làm sao. Ban đêm rọi đèn xuống ao, mắt tôm đỏ lừ dầy đặc thấy mà ham. Có lẽ năm nay trời thương nên ai cũng trúng đậm!” - Bà Nga bộc bạch.

Thường, bà con chọn ngày con nước đêm 30 và rằm (âm lịch) để xổ tôm (thu hoạch). Đối với gia đình bà Nga thì chỉ thu hoạch những con tôm lớn, cỡ 25 - 30 con/kg, số tôm nhỏ thì thả lại ao nuôi tiếp để thu hoạch dần. Cũng có nhiều hộ thu hoạch hết rồi tiếp tục mua giống về thả nuôi, thay vì phải đợi đến mùa xâm nhập mặn năm sau, vệ sinh ao vuông rồi mới thả nuôi lại.

Theo báo cáo của UBND xã Lương Nghĩa, huyện Long Mỹ: xã có hơn 150 ha đất nằm ngoài bờ bao, tiếp giáp với sông Cái Ngan Dừa. Do điều kiện tự nhiên không thuận lợi, đất nhiễm phèn, xâm nhập mặn, nên sản xuất nông nghiệp kém hiệu quả. Những năm trước, chỉ có vài hộ nuôi tôm, nhưng năm nay nước mặn về sớm với nồng độ cao, nên nhiều hộ tranh thủ thả nuôi.

Qua thống kê, đã có 34 hộ thả nuôi với tổng diện tích gần 50 ha và con số này có thể sẽ còn tăng lên, bởi với mức lợi nhuận khá hấp dẫn như hiện nay, 60 triệu đồng/ha, cao gấp ba lần trồng lúa. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là đã có 12 hộ trong đê bao “xé rào” cho nước mặn vào để thả nuôi tôm với diện tích 22 ha. Việc này rất nguy hiểm, có thể ảnh hưởng đến hơn hai nghìn ha đất sản xuất lúa trong đê bao của xã, vì khó kiểm soát được mặn xâm nhập tràn lan.

Phó Chủ tịch UBND xã Lương Nghĩa, huyện Long Mỹ, Huỳnh Hoàng Đệ, cho biết: Có một mô hình sản xuất đạt hiệu quả kinh tế cao để chuyển đổi là điều rất cần thiết đối với một xã nghèo như Lương Nghĩa. Tuy nhiên, địa phương chỉ tạo điều kiện nhân rộng mô hình nuôi tôm ở vùng ngoài đê bao. Riêng đối với những hộ trong đê bao tự ý cho nước mặn vào ruộng để nuôi tôm, địa phương cũng đã đến nhắc nhở và buộc phải làm bờ bao chung quanh ao vuông nuôi chắc chắn, đồng thời thường xuyên giám sát việc thả nuôi tôm trong vùng đê bao.

Trao đổi với chúng tôi, ông Lê Hồng Việt, Trưởng Phòng NN&PTNT huyện Long Mỹ cho biết: Hiện nay, huyện cũng chưa có quy hoạch vùng nuôi tôm ở xã Lương Nghĩa, nông dân chỉ nuôi tự phát. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả vùng đất ngoài bờ bao nói trên, tới đây ngành nông nghiệp huyện sẽ tổ chức tập huấn về kỹ thuật nuôi tôm cho các hộ dân trong vùng ngoài đê bao nói trên về nồng độ mặn khi nào mới thả nuôi, cũng như chất lượng tôm giống và kỹ thuật canh tác... Trước mắt, tuyệt đối không để bất kỳ hộ dân nào trong đê bao lấy nước mặn để thả nuôi tôm, nhằm tránh gây ảnh hưởng đến vùng sản xuất lúa ở địa phương.