Virus đốm trắng xâm nhập vào tôm như thế nào?

Nhóm nghiên cứu của Hans Nauwynck tại Đại học Ghent, Bỉ đã phát hiện ra nơi mà whitespot virus (WSSV – gây bệnh đốm trắng) xâm nhập vào cơ thể tôm.

tôm thẻ chân trắng
Bệnh đốm trắng trên tôm do white spot syndrome virus (WSSV) gây ra.

Virus hội chứng đốm trắng (WSSV) là một trong những bệnh gây thiệt hại kinh tế nặng nhất trong ngành nuôi tôm. Nhưng cách virus xâm nhập vào từng con tôm vẫn chưa rõ ràng. Cho đến tận bây giờ bí ẩn đó đã được Hans Nauwynck, một giáo sư tại Đại học Ghent phát hiện ra.

Nauwynck nói: “Đối với tôi, với tư cách là một nhà virus học, đây là câu hỏi lớn nhất trong cuộc đời - làm thế nào mà tôm bị nhiễm bệnh?”.

Nghiên cứu trước đây của nhóm Nauwynck đã chứng minh rằng tôm không thể bị nhiễm bệnh khi ngâm trong nước có chứa WSSV, cũng không phải qua đường ruột - không có cách xâm nhập rõ ràng, dù là qua đường tiêu hóa hay màng ngoài biểu bì.

Nauwynck đã thảo luận điều này với một trong những nhóm nghiên cứu của anh- Thuong Van Khuong và chính những hiểu biết của Van Khuong đã dẫn đến khám phá này. Nauwynck giải thích: “Tôi nói với Van Khuong, có chỗ nào trên cơ thể con tôm không được vỏ bảo vệ không và anh ta nói,“ vâng thưa giáo sư, có một nơi, tuyến ăng-ten”.

Các thành viên của nhóm, bao gồm Van Kuong và Gaëtan De Gryse, sau đó bắt đầu tập trung vào hình thái của tuyến ăng-ten.

Nghiên cứu của nhóm đã chỉ ra rằng “tuyến” là một cổng xâm nhập chính của các mầm bệnh – do cấu trúc của tuyến anten không được bảo vệ bởi lớp biểu bì. Và nghiên cứu của họ cho thấy cái gọi là tuyến này phức tạp hơn nhiều so với những gì họ nghĩ trước đây. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng nó chứa thận, bàng quang và một mạng lưới túi lớn, đóng vai trò quan trọng trong quá trình lột xác và tăng trưởng.  Các nhà nghiên cứu đề xuất một tên mới cho tuyến - "Nephrocomplex."
Nephrocomplex là cổng xâm nhập mầm bệnh đã được xác nhận bằng thí nghiệm tiêm virus WSSV, vi khuẩn V. Campbellii và thành công gây bệnh cho tôm. Sự tiếp xúc chặt chẽ của Nephrocomplex mầm bệnh có thể dễ dàng tiếp xúc được với các cơ quan nhạy cảm khác như: Hệ thần kinh, đường tiêu hóa, cơ quan bạch huyết, mang, gan tụy và các cơ trên cơ thể tôm.
tuyến ăng-ten
Nephropore với kẽ rỗng - nơi kết nối tuyến ăng-ten với bên ngoài, đã được chứng minh là cánh cổng xâm nhập chính của mầm bệnh. Đầu mũi tên màu đen chỉ vào hai van của Nephropore. Hai đầu mũi tên màu trắng chỉ vào khe hở mầm bệnh xâm nhập vào.

Cách virus đốm trắng xâm nhập vào cơ thể tôm

Một thử nghiệm in vitro nhỏ đã được tiến hành, tạo áp lực mô phỏng từ bên trong của tôm để các “van” bài tiết mở ra. Quan sát thấy trong điều kiện bình thường chỉ khi tôm bài tiết thì van này mới được mở ra. Khi van của các tế bào bài tiết mở ra thường xuyên thì đó chính là cơ hội để mầm bệnh xâm nhập. 
Các nhà khoa học lưu ý rằng độ mặn giảm khiến tôm dễ bị tác động bởi mầm bệnh. Khi độ mặn giảm đột ngột sẽ thúc đẩy tôm bài tiết số lượng “nước tiểu” hơn và với tần suất cao hơn. Trong quá trình thải nước tiểu qua ống thận, các van sẽ mở. Ngay từ khi kết thúc đường thoát nước tiểu đến khi van đóng lại, có một dòng nước bên ngoài với các mầm bệnh xâm nhập vào thận. Nếu mầm bệnh có độc lực cao tồn tại trong nguồn nước này, nephrocomplex sẽ đóng vai trò cổng xâm nhập của WSSV và các mầm bệnh khác, bao gồm cả vi khuẩn gây ra hội chứng chết sớm (EMS).
Cuối cùng, các nhà khoa học cũng xác nhận quan sát trong thực tiễn của những người nuôi tôm rằng lượng mưa lớn có liên quan đến sự bùng phát của bệnh WSSV trong các ao nuôi ngoài trời. Việc giảm độ mặn cho phép vi rút xâm nhập vào nephrocomplex theo cách tự nhiên và gây ra nhiễm trùng. Do đó người nuôi có thể thực hiện các biện pháp kiểm soát để giảm tác động của tác động của việc giảm độ mặn đến sự bùng phát dịch bệnh trên tôm.
Những phát hiện này mở đường cho việc kiểm soát dịch bệnh có định hướng trên tôm. Việc xác định nephrocomplex như một cổng xâm nhập của mầm bệnh sẽ giúp tập trung vào việc tìm kiếm các biện pháp kiểm soát đối với cơ quan này. 

Đăng ngày 12/11/2021
Lệ Thủy
Dịch bệnh

Ghẹ vuông chắc thịt không thua ghẹ biển!

Nếu có dịp về Năm Căn, Ngọc Hiển, Ðầm Dơi, ngoài tôm, cua, cá, sò…. thì đừng quên thưởng thức đặc sản ghẹ vuông. Ghẹ vuông chắc thịt, ngon nên được nhiều người dân địa phương, du khách cũng như thị trường tiêu thụ ưa chuộng.

Ghẹ vuông
• 11:58 07/06/2021

Ảnh đẹp thủy sản: Món ăn mang đậm nét đồng quê Việt

Ảnh đẹp thủy sản hôm nay lại mang chúng ta đến gần hơn với những món ăn gắn liền của tuổi thơ qua các nhìn ảnh vô cùng đẹp đẽ, những món ăn mà đã gắn liền với biết bao thế hệ.

Cua đồng.
• 19:49 28/05/2021

Ảnh đẹp: Loài hoa của miền sông nước

Miền Tây không chỉ có sông nước mênh mông mà cảnh sắc lại hữu tình. Kết hợp từ những loài hoa tím hồng rực rỡ hòa quyện tạo nên màu sắc của đồng bằng. Đi đâu chúng ta cũng có thể bắt gặp dễ dàng các loài hoa ấy.

Hoa sen.
• 12:13 24/05/2021

Nhật ký về quê

Quê hương là chùm khế ngọt, dù bạn có đi xa bao lâu thì quê hương cũng luôn mở vòng tay chào đón bạn quay trở về, nếu có một ngày bản thân cảm thấy mệt mỏi ở chốn sài gòn nhộn nhịp thì hãy tạm gác mọi chuyện về quê một chuyến nhé!

Tôm càng xanh.
• 13:44 20/05/2021

Ba việc người nuôi cần làm để cứu đàn cá rô phi khỏi bệnh TiLV

Virus TiLV là nỗi ám ảnh lớn nhất của nghề nuôi cá rô phi với tỷ lệ tử vong lên tới 90%. Do chưa có thuốc đặc trị, sự sống còn của đàn cá phụ thuộc hoàn toàn vào chiến lược phòng thủ chủ động. Dưới đây là ba hành động cấp bách và những nguyên tắc bất di bất dịch để bảo vệ đàn cá trước loại virus nguy hiểm này.

Cá rô phi
• 12:11 29/01/2026

Cách xử lý khi tôm bị đóng rong và bám bẩn đuôi trong ao nuôi cũ

Trong những cái ao đã nuôi qua nhiều năm, lớp bùn thải tích tụ dưới đáy chính là nguyên nhân chính khiến tôm dễ bị đóng rong hoặc bám bẩn ở phần đuôi.

Tôm
• 13:36 15/01/2026

Biện pháp phòng và trị một số bệnh thường gặp trên cá rô phi

Cá rô phi là đối tượng nuôi chủ lực mang lại thu nhập ổn định cho nông dân. Tuy nhiên, việc nuôi thâm canh mật độ cao và ô nhiễm nguồn nước đang khiến dịch bệnh bùng phát mạnh. Nắm vững kiến thức về các bệnh thường gặp là yêu cầu bắt buộc đối với người nuôi chuyên nghiệp.

Cá rô phi
• 09:00 14/01/2026

Người nuôi cần làm gì để kiểm soát bệnh EHP hiệu quả?

Bệnh vi bào tử trùng (EHP) không phải là dịch bệnh gây chết hàng loạt như đốm trắng, nhưng nó là một "kẻ cắp thầm lặng" đang gây thiệt hại kinh tế nặng nề cho người nuôi tôm. Nó không giết tôm, nhưng nó "đánh cắp" sự tăng trưởng, khiến tôm còi cọc và làm giảm giá trị thương phẩm.

Tôm bệnh
• 09:00 26/12/2025

Hàng trăm người lao xuống ao bắt cá sau hiệu lệnh

Hội nơm cá đầu Xuân năm 2026 tại Nghệ An thu hút hàng trăm người tham gia, tạo nên khung cảnh sôi động khi mọi người đồng loạt lao xuống ao bắt cá theo hiệu lệnh, với quy định chỉ được dùng tay không hoặc nơm.

bắt cá
• 16:15 02/03/2026

Xây dựng nghề cá bền vững

Khu vực phía đông Thành phố Hồ Chí Minh đang là một trong những trung tâm nghề cá lớn của cả nước với hàng nghìn tàu khai thác, hệ thống chế biến quy mô lớn và kim ngạch xuất khẩu hàng trăm triệu USD mỗi năm. Tuy nhiên, để phát triển tương xứng tiềm năng và hướng tới một trung tâm nghề cá hiện đại, thông minh, yêu cầu tái cấu trúc toàn diện đang đặt ra cấp thiết.

nghề cá
• 16:15 02/03/2026

Đánh bắt ở vùng biển nước ngoài, một tàu cá An Giang bị xử lý

Một tàu cá mang số hiệu KG 92574-TS của ngư dân An Giang vừa bị lực lượng Cảnh sát biển phát hiện, ngăn chặn kịp thời khi có dấu hiệu xâm phạm vùng biển nước ngoài để khai thác trái phép, trong bối cảnh công tác chống khai thác IUU đang được siết chặt.

tàu cá
• 16:15 02/03/2026

Góc nhìn đầu tư 2026: Ngành thủy sản tăng trưởng đạt đỉnh, động lực mới ở đâu?

Năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam lập kỷ lục 11,3 tỷ USD, tăng 12,4% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tăng trưởng đang dịch chuyển từ mở rộng sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng và khả năng thích ứng chính sách, khiến năm 2026 nhiều khả năng sẽ là giai đoạn phân hóa mạnh giữa các doanh nghiệp thay vì tăng đồng đều toàn ngành.

đánh bắt cá
• 16:15 02/03/2026

Cô Tô khởi động Lễ hội Mở cửa biển 2026

Những ngày đầu xuân năm 2026, đặc khu Cô Tô (Quảng Ninh) sẽ tổ chức Lễ hội Mở cửa biển – một sự kiện văn hóa tâm linh quan trọng của ngư dân vùng đảo. Không chỉ là nghi thức khởi đầu mùa đánh bắt, lễ hội còn là dịp để cộng đồng bày tỏ lòng tri ân tiền nhân, cầu mong mưa thuận gió hòa, biển lặng sóng êm, tôm cá đầy khoang và một năm làm ăn thuận lợi.

lễ hội mở cửa biển
• 16:15 02/03/2026
Some text some message..