Bệnh do ký sinh trùng đơn bào trên cá rô phi

Bài viết đề cập đến 2 bệnh do protozoan gây ra trên cá rô phi/diêu hồng có liên quan đến ô nhiễm nguồn nước nuôi hoặc cá bị tress.

Cá rô phi
Cá rô phi có thể bị nhiễm ký sinh trùng đơn bào ô nhiễm nguồn nước nuôi hoặc bị tress.

Cá rô phi/diêu hồng là đối tượng nuôi phổ biến hiện nay. Do đó, diện tích nuôi và mật độ thả nuôi ngày càng tăng, điều đó kéo theo nhiều nguy cơ bùng phát bệnh liên quan đến công tác quản lý môi trường nuôi cũng như các bệnh liên quan đến stress của cá do mật độ thả nuôi dày.

1. Bệnh Ciliates

Tác nhân gây bệnh: Do loài Ichthyophthirius multifiliis; Trichodina spp. và những một vài loài khác gây ra.

Ichthyophthirius multifiliis là một loài ký sinh trùng gây bệnh ở cá nước ngọt,  thường được gọi là bệnh đốm trắng. Bệnh này là một trong những bệnh phổ biến và dai dẳng nhất ở cá. Nó xuất hiện trên cơ thể, vây và mang cá như những nốt trắng khoảng 1mm, trông giống như những hạt muối trắng. Mỗi đốm trắng là một ký sinh trùng. Bệnh dễ dàng lây lan trong hồ hoặc ao nuôi khác, với tốc độ lây lan nhanh, nếu không chữa trị kịp thời, khả năng cá chết là 100%.

Trichodina spp. là một loại ký sinh trên động vật thủy sản, đặc biệt là cá. Đặc trưng bởi sự hiện diện của một vòng gồm các tế bào lồng vào nhau, chúng cung cấp, hỗ trợ nhau và cho phép bám dính vào các bề mặt mô cá.

Biểu hiện bệnh:

Cá nhiễm Trichodina spp. Có biểu hiện bơi thất thường; nắp mang mở liên tục; cơ sát thân vào các vật thể; cá nhảy ra khỏi nước; xói mòn vây; loét da. Tỷ lệ tử vong lớn khi cá trong giai đoạn giống và ươm.

 
Trichodina spp. được nhìn thấy trên da cá rô phi  nhiễm trùng nặng 

Cá nhiễm Ichthyophthirius multifiliis xuất hiện các đốm trắng trên da; tiết chất nhầy nhiều; lớp nhầy dày trên da; nếu ký sinh quá nhiều cá sẽ tử vong. Cá nhiễm nghiêm trọng nhất trong giai đoạn ấu trùng.

  
Các đốm trắng của Ichthyophthirius multifiliis là các tế bào đơn (gọi là trophozoites hoặc trophonts), được phóng đại (Benny, 2004).

Điều trị bệnh:

Điều trị Trichodina spp. bằng phương pháp tắm muối, formalin; hoặc tắm KMnO4.

Điều trị Ichthyophthirius multifiliis sử dụng biện pháp tắm formalin và lặp lại nhiều lần đến khi khỏi hẳn.

2. Bệnh do Monogenetic trematodes gây ra 

Tác nhân gây bệnh: Cá rô phi/diêu hồng mắc bệnh chủ yếu do 2 loài giun là Dactylogyrus spp. và Gyrodactylus spp. gây ra.

Dactylogyrus spp. là một chi của monogeneans trong họ Dactylogyridae. Giống như các monogeneans khác, các loài Dactylogyrus spp. chỉ ký sinh trên một vật chủ để hoàn thành vòng đời của chúng.

Gyrodactylus spp. là một chi của giun dẹp ký sinh trong họ Gyrodactylidae.

 
A). Dactylogyrus spp. từ mang cá rô phi (đầu mũi tên) và B). Gyrodactylus spp. từ da cá (vị trí ngôi sao)

Biểu hiện bệnh: Cá nhiễm bệnh có biểu hiện sạm màu da; xói mòn vây, chất nhầy tiết quá mức, loét da, nắp mang đóng mở liên tục, ở cá con có biểu hiện hốc hác, ốm yếu.

Điều trị bệnh: Phương pháp tắm cá bằng formalin hoặc bằng H2O2 được đề xuất áp dụng. Dùng formalin nồng độ 200 - 250 ppm (200 - 250 ml/m3) tắm trong 30-60 phút hoặc nồng độ 20 - 25 ppm (20 - 25 ml/m3) phun xuống ao.

Các bệnh do protozoan xuất hiện trong bầy đàn phần nhiều là do môi trường nước nuôi bị ô nhiễm, cá bị stress. Do vậy, người nuôi cần đặc biệt lưu tâm đến công tác quản lý ao nuôi, nguồn nước cấp cho ao, thường xuyên khử trùng ao nuôi, hạn chế nuôi cá với mật độ quá dày, kịp thời xử lý khi cá có biểu hiện bệnh, nhằm tránh lây lan rộng trong bầy đàn hoặc lay lan sang các ao nuôi khác.

Đăng ngày 19/06/2020
Mạnh Kha @manh-kha

Bệnh vi bào tử trùng trên tôm nuôi

Bệnh vi bào tử trùng do vi bào tử trùng Enterocytozoon hepatopenaei (EHP) gây ra, làm cho tôm chậm lớn bởi EHP ký sinh nội bào và sử dụng dinh dưỡng, năng lượng dự trữ trong gan, tụy khiến tôm không đủ dinh dưỡng, năng lượng cho sự tăng trưởng và lột xác.

Tôm thẻ
• 10:35 05/07/2024

Bệnh DIV1 trên tôm và các biện pháp phòng, chống dịch bệnh

Bệnh DIV1 trên tôm do Decapod Iridescent Virus 1 (DIV1) gây ra, được phát hiện lần đầu tiên trên mẫu tôm càng đỏ (Cherax quadricarinatus) vào năm 2014 tại tỉnh Phúc Kiến của Trung Quốc sau đó vi rút tiếp tục gây bệnh cho các trang trại nuôi tôm thẻ chân trắng và tôm càng xanh tại một số tỉnh của Trung Quốc.

Tôm bệnh
• 10:41 30/06/2024

Đen mang trên tôm: Hạn chế nguồn cung hữu cơ

Hiện tượng mang tôm bị đen là một trong những bệnh lý nguy hiểm và phổ biến nhất trong nuôi tôm. Bệnh được gây ra bởi một loại vi khuẩn gọi là Vibrio parahaemolyticus, Vibrio harveyi, hoặc Vibrio alginolyticus. Bệnh có thể lan rộng nhanh chóng và gây tổn thất kinh tế lớn cho người nuôi.

Tôm đen mang
• 10:04 27/06/2024

Bệnh hoại tử gan tụy cấp tính ở tôm và biện pháp phòng chống

Bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND) còn được biết đến là “Hội chứng chết sớm”, do vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus gây ra. Bệnh này có tốc độ lây lan nhanh, tỷ lệ chết có thể lên đến 90% sau 3-5 ngày phát hiện.

Tôm thẻ
• 08:00 21/06/2024

Thay đổi mô hình nuôi tôm để đáp ứng với thời cuộc

Việc áp dụng các công nghệ hiện đại trong nuôi tôm thẻ chân trắng và tôm sú đang mang lại nhiều lợi ích. Những hệ thống tuần hoàn khép kín giúp kiểm soát môi trường nuôi tốt hơn, giảm thiểu ô nhiễm và rủi ro.

Ao tôm
• 05:56 15/07/2024

Dịch bệnh đe dọa, nhiều hộ nuôi ngậm ngùi bán "tôm non"

Năm 2024, đã đi được nửa chặng đường, tuy nhiên giá thủy sản vẫn cứ giậm chân tại chỗ, đặc biệt là đối với ngành nuôi tôm. Thêm vào đó, dịch bệnh trên tôm trực tiếp đe dọa, khiến nhiều hộ dân phải ngậm ngùi xuất bán tránh lỗ, mặc dù tôm vẫn trong giai đoạn lớn.

Tôm thẻ
• 05:56 15/07/2024

Khái niệm hệ đệm trong ao nuôi là gì?

Hệ đệm trong ao nuôi thủy sản là một khái niệm quan trọng giúp duy trì môi trường sống ổn định cho các loài thủy sản như cá, tôm và các loại động vật thủy sinh khác.

Ao tôm
• 05:56 15/07/2024

Phúc lợi động vật và vấn đề cắt mắt tôm trong sinh sản nhận tạo

Trong sản xuất giống, đặc biệt là nhóm giáp xác 10 chân, cắt cuống mắt là một phương pháp phổ biến. Kỹ thuật này bao gồm loại bỏ một hoặc hơn một cuống mắt của con vật bằng cách dập, cắt, đốt, hoặc thắt chặt bằng dây. Điều này sẽ kích thích đẻ trứng và rút ngắn thời gian thành thục sinh dục. Tuy nhiên, hiên nay vấn đề này được chú ý đến nhiều hơn khi trong ngành đề cập về phúc lợi động vật.

Mắt tôm thẻ chân trắng
• 05:56 15/07/2024

Thay đổi tư duy và quy trình nuôi để trụ vững và phát triển trong nuôi trồng thủy sản

Ngành này đang phải đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, và sự bùng phát của các dịch bệnh. Để trụ vững và phát triển, người nuôi cần thay đổi tư duy và quy trình nuôi trồng thủy sản nhiều hơn để tiếp tục duy trì.

Tôm thẻ chân trắng
• 05:56 15/07/2024
Some text some message..