Bổ sung sodium butyrate cải thiện tăng trưởng cho cá rô phi

Một nhóm các nhà nghiên cứu ở Brazil đã khám phá việc sử dụng sodium butyrate hay còn gọi natri butyrate (Na-butyrate) được phủ một lớp áo bảo vệ khi bổ sung vào thức ăn của cá rô phi có ảnh hưởng đến sự tăng trưởng, sức khỏe và chuyển đổi thức ăn của cá nuôi. Nhóm nghiên cứu đã công bố kết quả báo cáo trên tạp chí Aquaculture.

Nghiên cứu trên nhằm xác minh tác dụng của Na-butyrate ở dạng có hoặc không có lớp phủ bảo vệ với hai nồng độ khác nhau (0,25% hoặc 0,5%) đến hiệu suất tăng trưởng, các thông số huyết học và khả năng kháng Aeromonas hydrophila trên cá rô phi nuôi trong quá trình chuyển đổi giới tính.

Dịch bệnh trong nuôi cá rô phi

Trong sản xuất cá rô phi, một trong những con đường lây lan dịch bệnh chính là khi cá có mang mầm bệnh, nhưng không biểu hiện triệu chứng được thả vào quần thể mới. Cá rô phi sau giai đoạn chuyển đổi giới tính để sản xuất cá rô phi toàn đực - giai đoạn quan trọng nhất trong chu kỳ sản xuất cá rô phi, cá giống được bán đi khắp nơi nếu sử dụng các công cụ để cải thiện dinh dưỡng và sức khỏe của cá rô phi trong quá trình chuyển đổi giới tính thì sẽ góp phần ngăn ngừa sự bùng phát của dịch bệnh trong tương lai.

Muối của các acid hữu cơ có thể được sử dụng làm phụ gia thức ăn để bảo vệ sức khỏe của cá nuôi. Những phụ gia này có liên quan đến việc giảm sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh và cải thiện hiệu suất, sự hấp thụ chất dinh dưỡng và tiêu hóa thức ăn của cá.

Các nghiên cứu trước đây với phức chất muối của các axit hữu cơ là Ca-propionate và Ca-lactate bổ sung 0,5; 1,0 và 1,5% trong chế độ ăn của cá rô phi Oreochromis niloticus đã chứng minh sự tăng cường đáng kể trong tăng trọng, chiều dài cơ thể và tốc độ tăng trưởng khi so sánh với cá không được bổ sung (Hassaan et al., 2014). Kết quả tương tự đã được báo cáo bởi Silva et al. (2016) khi cho tôm ăn thức ăn bổ sung với propionate và natri butyrate ở 0,5; 1,0 và 2% trong chế độ ăn uống tìm thấy tăng cân cuối cùng cao hơn, tăng cân hàng tuần cao hơn, và thay đổi vi sinh vật đường ruột.

Tại sao bổ sung sodium butyrate vào thức ăn cá?

Trong đường tiêu hóa, axit hữu cơ có thể làm chậm sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh hoặc hỗ trợ tăng trưởng của cá.  Axit hữu cơ có thể hoạt động theo nhiều cách khác nhau bao gồm cả lipophilic, khuếch tán qua thành tế bào vi khuẩn, giảm pH bên trong hoặc tác động đến các phản ứng enzyme theo cách thúc đẩy sự chết của vi khuẩn.

Trong số các muối hữu cơ được sử dụng trong sản xuất động vật, butyrate đã được nhấn mạnh do tác dụng tích cực của nó đối với đường tiêu hóa của động vật. Butyrate có thể được tạo ra thông qua quá trình lên men của vi khuẩn Gram dương được tìm thấy trong đường ruột.

Bao bọc sodium butyrate bằng dầu thực vật có thể cung cấp sự bảo vệ và đảm bảo axít hữu cơ được hấp thụ trong đường ruột chứ cũng như làm giảm thất thoát ra môi trường nước. Tuy nhiên, có rất ít nghiên cứu được thực hiện để đánh giá tiềm năng sử dụng muối hữu cơ trong giai đoạn chuyển đổi giới tính ở cá rô phi.

Thử nghiệm cho ăn trên cá rô phi

Trong thử nghiệm cho ăn, bảy chế độ ăn thử nghiệm đã được tạo ra bao gồm chế độ ăn đối chứng (không bổ sung) và sáu chế độ ăn được bổ sung 0,25% hoặc 0,5% Na-butyrate sau đó sử dụng dầu cọ (Dầu), chất đệm (Buffer) để áo bên ngoài thức ăn.

Cá con được bổ sung 60mg methyl-testosterone/kg thức ăn để sản xuất cá rô phi toàn đực. 

Các mẫu của chế độ ăn được tạo ra đã được kiểm tra độ ẩm, protein thô, chiết xuất ether, tro và chất xơ thô. Vào cuối thử nghiệm cho ăn 28 ngày, ghi nhận tăng sinh khối cá, tăng trọng, tỷ lệ sống, năng suất, chuyển đổi thức ăn và tỷ lệ hiệu quả protein (PER).

Sau thử nghiệm cho ăn, 30 con cá từ mỗi chế độ ăn được thách thức với mầm bệnh A. hydrophila và theo dõi trong 14 ngày để kiểm tra tỉ lệ tử vong. 

Kết quả

Việc bổ sung 60mg methyl-testosterone/kg thức ăn giúp chuyển đổi giới tính trên cá rô phi có hiệu quả và không có con cái nào được tìm thấy trong quá trình kiểm tra, các nhà nghiên cứu cho biết. Bổ sung Na-butyrate không làm thay đổi quá trình chuyển đổi giới tính của cá rô phi.

Tuy nhiên, năng suất và sinh khối tăng lên và tỷ lệ chuyển đổi thức ăn được cải thiện đối với các nhóm cá được bổ sung.

Sự gia tăng các tế bào hồng cầu (RBC) và bạch cầu đơn nhân đã được quan sát thấy ở cá được cho ăn 0.5% được bảo vệ với chất đệm và 0.25% được áo dầu cọ khi so sánh với nhóm đối chứng không bổ sung. 

Việc sử dụng Na-butyrate được phủ chất đệm hoặc dầu cọ cho thấy đây là giải pháp khả thi để cải thiện các thông số kỹ thuật của cá rô phi trong giai đoạn chuyển đổi giới tính. Cá rô phi nhận thức ăn bổ sung ở mức 0,5% Na-butyrate được bọc trong dầu hoặc bộ đệm cho thấy sự tăng sinh khối và năng suất tốt nhất, so với đối chứng và đây là một phương pháp thay thế khả thi để áp dụng trong thực tế sản xuất.

Từ nghiên cứu trên cho thấy sử dụng natri butyrate giúp cải thiện tăng trọng, tỷ lệ sống, năng suất của cá rô phi nuôi. Và việc sử dụng những phụ gia như tinh dầu hay chất đệm để áo bên ngoài thức ăn khi bổ sung là cần thiết để đảm bảo hiệu quả và giảm sự thất thoát dưỡng chất ra môi trường nước. 

Aquaculture DOI: doi.org/10.1016/j.aquaculture.2018.09.027 Authors: G. Jesus, S. Pereira, M. Owatari, N. Syracuse, B. Silva, A. Silva, B. Pierri, N. Lehmann, H. Figueiredo, D. Fracalossi, J. Mouriño, M. Martins.