Các loại ký sinh trùng thường gặp trên tôm sú và tôm thẻ chân trắng

Ký sinh trùng là một trong những tác nhân gây bệnh nguy hiểm, làm suy giảm tăng trưởng, ảnh hưởng đến sức khỏe và gây thiệt hại kinh tế đáng kể trong nuôi tôm sú và tôm thẻ chân trắng. Nhận biết sớm và hiểu rõ đặc điểm từng loại ký sinh trùng là bước quan trọng để người nuôi có biện pháp xử lý hiệu quả, giảm thiểu rủi ro.

Gregarine trong gan tôm. Ảnh: Thủy sản toàn cầu

Gregarines – Trùng hai tế bào trong ruột tôm

Vị trí ký sinh: Ruột giữa của tôm.

Dấu hiệu nhận biết: Ruột tôm bị sưng nhẹ, có màu trắng đục. Dưới kính hiển vi sẽ thấy các thể Gregarine hình trụ, chuyển động chậm.

Tác hại: Làm tôm giảm ăn, tăng trưởng chậm, ảnh hưởng tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng.

Nguyên nhân phát sinh: Ao nuôi dơ, tồn đọng phân và thức ăn thừa; mật độ nuôi cao.

Zoothamnium – Trùng loa kèn

Vị trí ký sinh: Bám trên vỏ tôm, mang, chân bơi.

Dấu hiệu: Tôm bơi yếu, phản ứng chậm khi kích thích. Thân tôm có các mảng trắng như "bông", dễ nhầm với nấm.

Tác hại: Làm tôm khó hô hấp, dễ nhiễm vi khuẩn thứ cấp; gây chết rải rác.

Điều kiện phát sinh: Ao nhiều chất hữu cơ, rong nhớt; oxy thấp, dòng chảy yếu.

Epistylis – Trùng hình chuông

Vị trí: Tương tự Zoothamnium – thường ký sinh trên vỏ, mang.

Đặc điểm phân biệt: Dưới kính hiển vi, Epistylis có hình chuông, bám chặt và không co rút như Zoothamnium.

Tác hại: Gây viêm mang, giảm khả năng hô hấp, dễ dẫn đến chết hàng loạt khi môi trường xấu.

Cảnh báo: Dễ bùng phát trong mùa mưa hoặc khi ao có nhiều chất thải.

sán dây trong gan tômSán dây trong gan tôm. Ảnh: Thủy sản toàn cầu

Microsporidia – Vi bào tử trùng (đặc biệt là EHP)

Loài điển hình: Enterocytozoon hepatopenaei (EHP)

Vị trí ký sinh: Tế bào ống gan tụy của tôm.

Dấu hiệu: Tôm chậm lớn rõ rệt, phân trắng, gan tụy nhợt màu. Không gây chết đột ngột nhưng làm giảm năng suất nghiêm trọng.

Lây lan: Qua nước, thức ăn, tôm giống nhiễm mầm bệnh.

Nguy hiểm: Là bệnh khó điều trị, cần phòng ngừa từ con giống và kiểm soát môi trường.

Trùng bánh xe (Vorticella)

Vị trí: Bám ngoài cơ thể, chủ yếu ở mang và vỏ đầu ngực.

Dấu hiệu: Tôm bị giảm hoạt động, có thể thấy lớp nhớt trắng ngoài vỏ.

Phân biệt: Dưới kính hiển vi có hình dạng giống “bánh xe” quay tròn.

Gây hại: Cản trở hô hấp, dễ tạo điều kiện cho vi khuẩn tấn công sau đó.

Biện pháp phòng và kiểm soát ký sinh trùng hiệu quả

Quản lý môi trường ao nuôi chặt chẽ

Duy trì chất lượng nước tốt, thường xuyên hút đáy, tránh tích tụ chất hữu cơ.

Tăng cường sục khí, tạo dòng chảy để hạn chế ký sinh trùng bám.

Chọn giống sạch bệnh, kiểm tra định kỳ

Sử dụng tôm giống có chứng nhận không nhiễm EHP.

Kiểm tra mẫu tôm bằng kính hiển vi 1–2 lần/tuần để phát hiện sớm.

Sử dụng chế phẩm sinh học hợp lý

Dùng vi sinh để ổn định nền đáy và cạnh tranh nguồn dinh dưỡng với sinh vật gây hại.

Có thể tắm tôm giống bằng formol hoặc KMnO4 trước khi thả nuôi.

Hạn chế sử dụng kháng sinh bừa bãi. Ký sinh trùng không phải vi khuẩn nên kháng sinh không hiệu quả, dễ làm yếu tôm.

Tôm thẻ chân trắngBảo vệ tôm thẻ chân trắng trước sự tấn công của ký sinh trùng là ưu tiên hàng đầu trong nuôi tôm. Ảnh: Tép Bạc

Ký sinh trùng là mối nguy tiềm ẩn trong ao nuôi tôm, thường khó nhận biết sớm nếu không kiểm tra kỹ. Người nuôi cần trang bị kiến thức cơ bản để phát hiện và xử lý kịp thời, đặc biệt trong giai đoạn chuyển mùa và khi mật độ ao nuôi cao.

Đăng ngày 21/07/2025
Mây @may
Nuôi trồng

FLOCponics: Sự tích hợp hoàn hảo của công nghệ biofloc và cây thủy canh

FLOCponics là một loại Aquaponics thay thế tích hợp công nghệ biofloc (BFT) với sản xuất cây trồng không sử dụng đất.

flocponics
• 15:51 07/03/2022

Mô hình nuôi ba ba lãi 300 triệu đồng/năm

Mô hình nuôi ba ba của ông Lương Thành Kỷ, ở thị trấn Búng Tàu, huyện Phụng Hiệp. Qua 14 năm phát triển, đến nay đàn ba ba sinh sản của ông Kỷ đã phát triển hơn 1.500 con, mỗi năm xuất bán ra thị trường từ 8.000-10.000 con giống, trừ hết các khoản chi phí, lợi nhuận gần 300 triệu đồng/năm.

Ba ba.
• 09:38 14/06/2021

Kinh tế ổn định nhờ nuôi ba ba sinh sản

Hơn 20 năm nuôi ba ba sinh sản, anh Nguyễn Đức Lợi, ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng có cuộc sống khấm khá. Gắn bó lâu năm với con ba ba một phần cũng vì sự yêu thích loài vật này, ba ba lại dễ nuôi, nhẹ công chăm sóc, thị trường tiêu thụ tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh.

• 15:40 03/03/2021

Thu trăm triệu đồng mỗi năm từ nuôi ba ba

Nuôi ba ba gai là một công việc đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn và kỹ thuật cao. Nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự đam mê tận tụy với công việc cùng với áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật mà ông Phạm Tất Đạt ở xã Yên Bình, thành phố Tam Điệp đã thành công, vươn lên trở thành triệu phú.

kỹ thuật sản xuất giống baba
• 10:00 30/05/2017

Bí quyết biến chất thải thành thức ăn tự nhiên cho cá tôm

Mô hình nuôi thủy sản khép kín ứng dụng công nghệ vi sinh đang tạo ra một cuộc cách mạng xanh bằng cách biến chính chất thải dưới đáy ao thành nguồn dinh dưỡng tái sinh. Phương pháp đột phá này không chỉ giải quyết triệt để bài toán ô nhiễm môi trường nước mà còn giúp người nông dân cắt giảm hàng chục phần trăm chi phí thức ăn công nghiệp.

công nghệ biofloc
• 13:02 07/03/2026

Mưa trái mùa xuất hiện, người nuôi gấp rút bảo vệ tôm càng xanh khỏi sốc nhiệt

Sự xuất hiện của những cơn mưa trái mùa sau nhiều ngày nắng nóng tại vùng nuôi tôm càng xanh ở An Giang đang khiến người dân khẩn trương xử lý môi trường ao nuôi nhằm hạn chế tình trạng tôm bị sốc nhiệt và giảm thiểu thiệt hại.

tôm
• 12:00 06/03/2026

Làm Thế Nào Để Một Trang Trại Cá Có Thể Kiếm Được Lợi Nhuận?

Lợi nhuận trong nuôi cá không đến từ việc cắt giảm chi phí bằng mọi giá, mà đến từ khả năng tối ưu biên lợi nhuận trên mỗi kilogram cá bán ra. Điều này phụ thuộc vào ba yếu tố cốt lõi: lựa chọn loài nuôi, phương thức nuôi và chiến lược thức ăn.

• 09:00 05/03/2026

Công Nghệ Nuôi Tôm Ít Thay Nước: Giải Pháp Hiệu Quả Trong Bối Cảnh Nguồn Nước Ô Nhiễm

Trước tình hình nguồn nước cấp cho nuôi trồng thủy sản ngày càng suy giảm về chất lượng do ô nhiễm, xâm nhập mặn và biến đổi khí hậu, việc phụ thuộc vào thay nước thường xuyên không còn là giải pháp bền vững.

ao tôm
• 09:00 03/03/2026

Phụ thu 10% và những điều chỉnh tức thời của thị trường nhập khẩu thủy sản tại Hoa Kỳ

Chính sách phụ thu nhập khẩu 10% của Hoa Kỳ đang tạo ra nhiều biến động đối với thị trường thủy sản toàn cầu, buộc các nhà nhập khẩu phải nhanh chóng điều chỉnh chiến lược kinh doanh, chuỗi cung ứng và cấu trúc chi phí. Diễn biến này được dự báo sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong năm 2026.

chế biến thủy sản
• 03:40 10/03/2026

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời cử tri TP.HCM về giải pháp ngăn thực phẩm bẩn

Trước lo ngại về tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, thủy sản và thực phẩm không rõ nguồn gốc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường hậu kiểm và xử lý nghiêm vi phạm để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

cá
• 03:40 10/03/2026

Làm Thế Nào Để Một Trang Trại Cá Có Thể Kiếm Được Lợi Nhuận?

Lợi nhuận trong nuôi cá không đến từ việc cắt giảm chi phí bằng mọi giá, mà đến từ khả năng tối ưu biên lợi nhuận trên mỗi kilogram cá bán ra. Điều này phụ thuộc vào ba yếu tố cốt lõi: lựa chọn loài nuôi, phương thức nuôi và chiến lược thức ăn.

• 03:40 10/03/2026

Xung Đột Trung Đông Leo Thang: Chuỗi Cung Ứng Thủy Sản Việt Nam Đối Mặt Rủi Ro Lớn

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), Trung Đông đang nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng đáng chú ý của thủy sản Việt Nam.

cảng
• 03:40 10/03/2026

Chuyển giao công nghệ tạo giống tôm kháng bệnh (SPR)

Việc chuyển giao thành công kỹ thuật chọn giống kháng bệnh chính là chìa khóa giải quyết triệt để rủi ro từ gốc rễ, thay vì thụ động chạy chữa bằng hóa chất như trước đây.

tôm
• 03:40 10/03/2026
Some text some message..