Các loại ký sinh trùng thường gặp trên tôm sú và tôm thẻ chân trắng

Ký sinh trùng là một trong những tác nhân gây bệnh nguy hiểm, làm suy giảm tăng trưởng, ảnh hưởng đến sức khỏe và gây thiệt hại kinh tế đáng kể trong nuôi tôm sú và tôm thẻ chân trắng. Nhận biết sớm và hiểu rõ đặc điểm từng loại ký sinh trùng là bước quan trọng để người nuôi có biện pháp xử lý hiệu quả, giảm thiểu rủi ro.

Gregarine trong gan tôm. Ảnh: Thủy sản toàn cầu

Gregarines – Trùng hai tế bào trong ruột tôm

Vị trí ký sinh: Ruột giữa của tôm.

Dấu hiệu nhận biết: Ruột tôm bị sưng nhẹ, có màu trắng đục. Dưới kính hiển vi sẽ thấy các thể Gregarine hình trụ, chuyển động chậm.

Tác hại: Làm tôm giảm ăn, tăng trưởng chậm, ảnh hưởng tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng.

Nguyên nhân phát sinh: Ao nuôi dơ, tồn đọng phân và thức ăn thừa; mật độ nuôi cao.

Zoothamnium – Trùng loa kèn

Vị trí ký sinh: Bám trên vỏ tôm, mang, chân bơi.

Dấu hiệu: Tôm bơi yếu, phản ứng chậm khi kích thích. Thân tôm có các mảng trắng như "bông", dễ nhầm với nấm.

Tác hại: Làm tôm khó hô hấp, dễ nhiễm vi khuẩn thứ cấp; gây chết rải rác.

Điều kiện phát sinh: Ao nhiều chất hữu cơ, rong nhớt; oxy thấp, dòng chảy yếu.

Epistylis – Trùng hình chuông

Vị trí: Tương tự Zoothamnium – thường ký sinh trên vỏ, mang.

Đặc điểm phân biệt: Dưới kính hiển vi, Epistylis có hình chuông, bám chặt và không co rút như Zoothamnium.

Tác hại: Gây viêm mang, giảm khả năng hô hấp, dễ dẫn đến chết hàng loạt khi môi trường xấu.

Cảnh báo: Dễ bùng phát trong mùa mưa hoặc khi ao có nhiều chất thải.

sán dây trong gan tômSán dây trong gan tôm. Ảnh: Thủy sản toàn cầu

Microsporidia – Vi bào tử trùng (đặc biệt là EHP)

Loài điển hình: Enterocytozoon hepatopenaei (EHP)

Vị trí ký sinh: Tế bào ống gan tụy của tôm.

Dấu hiệu: Tôm chậm lớn rõ rệt, phân trắng, gan tụy nhợt màu. Không gây chết đột ngột nhưng làm giảm năng suất nghiêm trọng.

Lây lan: Qua nước, thức ăn, tôm giống nhiễm mầm bệnh.

Nguy hiểm: Là bệnh khó điều trị, cần phòng ngừa từ con giống và kiểm soát môi trường.

Trùng bánh xe (Vorticella)

Vị trí: Bám ngoài cơ thể, chủ yếu ở mang và vỏ đầu ngực.

Dấu hiệu: Tôm bị giảm hoạt động, có thể thấy lớp nhớt trắng ngoài vỏ.

Phân biệt: Dưới kính hiển vi có hình dạng giống “bánh xe” quay tròn.

Gây hại: Cản trở hô hấp, dễ tạo điều kiện cho vi khuẩn tấn công sau đó.

Biện pháp phòng và kiểm soát ký sinh trùng hiệu quả

Quản lý môi trường ao nuôi chặt chẽ

Duy trì chất lượng nước tốt, thường xuyên hút đáy, tránh tích tụ chất hữu cơ.

Tăng cường sục khí, tạo dòng chảy để hạn chế ký sinh trùng bám.

Chọn giống sạch bệnh, kiểm tra định kỳ

Sử dụng tôm giống có chứng nhận không nhiễm EHP.

Kiểm tra mẫu tôm bằng kính hiển vi 1–2 lần/tuần để phát hiện sớm.

Sử dụng chế phẩm sinh học hợp lý

Dùng vi sinh để ổn định nền đáy và cạnh tranh nguồn dinh dưỡng với sinh vật gây hại.

Có thể tắm tôm giống bằng formol hoặc KMnO4 trước khi thả nuôi.

Hạn chế sử dụng kháng sinh bừa bãi. Ký sinh trùng không phải vi khuẩn nên kháng sinh không hiệu quả, dễ làm yếu tôm.

Tôm thẻ chân trắngBảo vệ tôm thẻ chân trắng trước sự tấn công của ký sinh trùng là ưu tiên hàng đầu trong nuôi tôm. Ảnh: Tép Bạc

Ký sinh trùng là mối nguy tiềm ẩn trong ao nuôi tôm, thường khó nhận biết sớm nếu không kiểm tra kỹ. Người nuôi cần trang bị kiến thức cơ bản để phát hiện và xử lý kịp thời, đặc biệt trong giai đoạn chuyển mùa và khi mật độ ao nuôi cao.

Đăng ngày 21/07/2025
Mây @may
Nuôi trồng

FLOCponics: Sự tích hợp hoàn hảo của công nghệ biofloc và cây thủy canh

FLOCponics là một loại Aquaponics thay thế tích hợp công nghệ biofloc (BFT) với sản xuất cây trồng không sử dụng đất.

flocponics
• 15:51 07/03/2022

Mô hình nuôi ba ba lãi 300 triệu đồng/năm

Mô hình nuôi ba ba của ông Lương Thành Kỷ, ở thị trấn Búng Tàu, huyện Phụng Hiệp. Qua 14 năm phát triển, đến nay đàn ba ba sinh sản của ông Kỷ đã phát triển hơn 1.500 con, mỗi năm xuất bán ra thị trường từ 8.000-10.000 con giống, trừ hết các khoản chi phí, lợi nhuận gần 300 triệu đồng/năm.

Ba ba.
• 09:38 14/06/2021

Kinh tế ổn định nhờ nuôi ba ba sinh sản

Hơn 20 năm nuôi ba ba sinh sản, anh Nguyễn Đức Lợi, ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng có cuộc sống khấm khá. Gắn bó lâu năm với con ba ba một phần cũng vì sự yêu thích loài vật này, ba ba lại dễ nuôi, nhẹ công chăm sóc, thị trường tiêu thụ tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh.

• 15:40 03/03/2021

Thu trăm triệu đồng mỗi năm từ nuôi ba ba

Nuôi ba ba gai là một công việc đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn và kỹ thuật cao. Nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự đam mê tận tụy với công việc cùng với áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật mà ông Phạm Tất Đạt ở xã Yên Bình, thành phố Tam Điệp đã thành công, vươn lên trở thành triệu phú.

kỹ thuật sản xuất giống baba
• 10:00 30/05/2017

Cách phân biệt tôm nuôi và tôm tự nhiên

Tôm là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt, không chỉ ngon mà còn giàu dinh dưỡng như canxi, sắt, photpho và nhiều vitamin cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại tôm với hình dáng khá giống nhau, khiến không ít người tiêu dùng khó phân biệt đâu là tôm nuôi, đâu là tôm tự nhiên.

tôm
• 10:23 09/02/2026

Khuyến cáo khi nuôi tôm nước lợ năm 2026

Trước dự báo thời tiết năm 2026 diễn biến phức tạp với nắng nóng kéo dài, mưa trái mùa và xâm nhập mặn gia tăng, ngành nông nghiệp TP Cần Thơ khuyến cáo người nuôi tôm nước lợ tuân thủ khung lịch thời vụ, chủ động quản lý môi trường ao nuôi nhằm hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất.

nuoi-tom
• 15:46 05/02/2026

Điều chỉnh môi trường nuôi tôm để có màu sắc đẹp nhằm nâng giá trị khi thu hoạch

Trong nuôi tôm thương phẩm, kích cỡ chỉ là một phần. Màu sắc vỏ và thịt tôm mới là yếu tố quyết định lớn đến giá bán. Tôm có màu sáng, thân trong, vỏ bóng thường được thương lái ưu tiên hơn, trong khi tôm xỉn màu, đỏ sậm hoặc đục thân dễ bị ép giá, dù trọng lượng đạt chuẩn.

tom
• 00:00 05/02/2026

Nuôi tôm ao đất truyền thống hay ao nổi lót bạt mật độ cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và dịch bệnh trên tôm ngày càng khó lường, người nuôi tôm Việt Nam đang đứng trước ngã rẽ quan trọng về việc lựa chọn mô hình canh tác.

Tôm thẻ
• 12:06 30/01/2026

Thống nhất dữ liệu – chìa khóa mở đường cho thủy sản Việt Nam ra biển lớn

Ngành thủy sản Việt Nam không thiếu tàu lớn, không thiếu chính sách, cũng không thiếu quyết tâm từ Trung ương đến địa phương. Thế nhưng, sau nhiều năm nỗ lực, hành trình gỡ “thẻ vàng” IUU vẫn còn lắm chông gai. Ngư dân ra khơi vẫn thấp thỏm vì thủ tục, vì tín hiệu giám sát, vì những án phạt có thể ập đến bất cứ lúc nào.

tàu cá
• 21:42 09/02/2026

Cách phân biệt tôm nuôi và tôm tự nhiên

Tôm là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt, không chỉ ngon mà còn giàu dinh dưỡng như canxi, sắt, photpho và nhiều vitamin cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại tôm với hình dáng khá giống nhau, khiến không ít người tiêu dùng khó phân biệt đâu là tôm nuôi, đâu là tôm tự nhiên.

tôm
• 21:42 09/02/2026

Những nguyên tắc nền tảng trong nuôi tôm

Nuôi tôm không phải là việc dễ dàng – nhưng việc thực hiện đúng các bước căn bản có thể giúp ao nuôi của bạn đạt năng suất cao và sạch bệnh.

tôm
• 21:42 09/02/2026

Kytos mở ra bước đột phá trong kiểm soát bệnh vi bào tử trên tôm

Kytos vừa chính thức ra mắt chỉ thị EHP – nền tảng thuật toán đầu tiên trong lĩnh vực quản lý vi sinh, cho phép người nuôi tôm phát hiện và kiểm soát nguy cơ nhiễm EHP với độ chính xác cao và tốc độ gần như tức thời.

kytos
• 21:42 09/02/2026

Xuất khẩu thủy sản Hoa Kỳ gặp khó vì vướng thủ tục COA

Từ đầu năm 2026, nhiều doanh nghiệp thủy sản Việt Nam gặp trở ngại khi xin cấp giấy chứng nhận COA để xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Việc triển khai chưa đồng bộ tại các địa phương khiến hàng loạt lô hàng bị chậm thông quan, buộc cơ quan quản lý phải vào cuộc tháo gỡ.

chung nhan COA
• 21:42 09/02/2026
Some text some message..