Các loại ký sinh trùng thường gặp trên tôm sú và tôm thẻ chân trắng

Ký sinh trùng là một trong những tác nhân gây bệnh nguy hiểm, làm suy giảm tăng trưởng, ảnh hưởng đến sức khỏe và gây thiệt hại kinh tế đáng kể trong nuôi tôm sú và tôm thẻ chân trắng. Nhận biết sớm và hiểu rõ đặc điểm từng loại ký sinh trùng là bước quan trọng để người nuôi có biện pháp xử lý hiệu quả, giảm thiểu rủi ro.

Gregarine trong gan tôm. Ảnh: Thủy sản toàn cầu

Gregarines – Trùng hai tế bào trong ruột tôm

Vị trí ký sinh: Ruột giữa của tôm.

Dấu hiệu nhận biết: Ruột tôm bị sưng nhẹ, có màu trắng đục. Dưới kính hiển vi sẽ thấy các thể Gregarine hình trụ, chuyển động chậm.

Tác hại: Làm tôm giảm ăn, tăng trưởng chậm, ảnh hưởng tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng.

Nguyên nhân phát sinh: Ao nuôi dơ, tồn đọng phân và thức ăn thừa; mật độ nuôi cao.

Zoothamnium – Trùng loa kèn

Vị trí ký sinh: Bám trên vỏ tôm, mang, chân bơi.

Dấu hiệu: Tôm bơi yếu, phản ứng chậm khi kích thích. Thân tôm có các mảng trắng như "bông", dễ nhầm với nấm.

Tác hại: Làm tôm khó hô hấp, dễ nhiễm vi khuẩn thứ cấp; gây chết rải rác.

Điều kiện phát sinh: Ao nhiều chất hữu cơ, rong nhớt; oxy thấp, dòng chảy yếu.

Epistylis – Trùng hình chuông

Vị trí: Tương tự Zoothamnium – thường ký sinh trên vỏ, mang.

Đặc điểm phân biệt: Dưới kính hiển vi, Epistylis có hình chuông, bám chặt và không co rút như Zoothamnium.

Tác hại: Gây viêm mang, giảm khả năng hô hấp, dễ dẫn đến chết hàng loạt khi môi trường xấu.

Cảnh báo: Dễ bùng phát trong mùa mưa hoặc khi ao có nhiều chất thải.

sán dây trong gan tômSán dây trong gan tôm. Ảnh: Thủy sản toàn cầu

Microsporidia – Vi bào tử trùng (đặc biệt là EHP)

Loài điển hình: Enterocytozoon hepatopenaei (EHP)

Vị trí ký sinh: Tế bào ống gan tụy của tôm.

Dấu hiệu: Tôm chậm lớn rõ rệt, phân trắng, gan tụy nhợt màu. Không gây chết đột ngột nhưng làm giảm năng suất nghiêm trọng.

Lây lan: Qua nước, thức ăn, tôm giống nhiễm mầm bệnh.

Nguy hiểm: Là bệnh khó điều trị, cần phòng ngừa từ con giống và kiểm soát môi trường.

Trùng bánh xe (Vorticella)

Vị trí: Bám ngoài cơ thể, chủ yếu ở mang và vỏ đầu ngực.

Dấu hiệu: Tôm bị giảm hoạt động, có thể thấy lớp nhớt trắng ngoài vỏ.

Phân biệt: Dưới kính hiển vi có hình dạng giống “bánh xe” quay tròn.

Gây hại: Cản trở hô hấp, dễ tạo điều kiện cho vi khuẩn tấn công sau đó.

Biện pháp phòng và kiểm soát ký sinh trùng hiệu quả

Quản lý môi trường ao nuôi chặt chẽ

Duy trì chất lượng nước tốt, thường xuyên hút đáy, tránh tích tụ chất hữu cơ.

Tăng cường sục khí, tạo dòng chảy để hạn chế ký sinh trùng bám.

Chọn giống sạch bệnh, kiểm tra định kỳ

Sử dụng tôm giống có chứng nhận không nhiễm EHP.

Kiểm tra mẫu tôm bằng kính hiển vi 1–2 lần/tuần để phát hiện sớm.

Sử dụng chế phẩm sinh học hợp lý

Dùng vi sinh để ổn định nền đáy và cạnh tranh nguồn dinh dưỡng với sinh vật gây hại.

Có thể tắm tôm giống bằng formol hoặc KMnO4 trước khi thả nuôi.

Hạn chế sử dụng kháng sinh bừa bãi. Ký sinh trùng không phải vi khuẩn nên kháng sinh không hiệu quả, dễ làm yếu tôm.

Tôm thẻ chân trắngBảo vệ tôm thẻ chân trắng trước sự tấn công của ký sinh trùng là ưu tiên hàng đầu trong nuôi tôm. Ảnh: Tép Bạc

Ký sinh trùng là mối nguy tiềm ẩn trong ao nuôi tôm, thường khó nhận biết sớm nếu không kiểm tra kỹ. Người nuôi cần trang bị kiến thức cơ bản để phát hiện và xử lý kịp thời, đặc biệt trong giai đoạn chuyển mùa và khi mật độ ao nuôi cao.

Đăng ngày 21/07/2025
Mây @may
Nuôi trồng

FLOCponics: Sự tích hợp hoàn hảo của công nghệ biofloc và cây thủy canh

FLOCponics là một loại Aquaponics thay thế tích hợp công nghệ biofloc (BFT) với sản xuất cây trồng không sử dụng đất.

flocponics
• 15:51 07/03/2022

Mô hình nuôi ba ba lãi 300 triệu đồng/năm

Mô hình nuôi ba ba của ông Lương Thành Kỷ, ở thị trấn Búng Tàu, huyện Phụng Hiệp. Qua 14 năm phát triển, đến nay đàn ba ba sinh sản của ông Kỷ đã phát triển hơn 1.500 con, mỗi năm xuất bán ra thị trường từ 8.000-10.000 con giống, trừ hết các khoản chi phí, lợi nhuận gần 300 triệu đồng/năm.

Ba ba.
• 09:38 14/06/2021

Kinh tế ổn định nhờ nuôi ba ba sinh sản

Hơn 20 năm nuôi ba ba sinh sản, anh Nguyễn Đức Lợi, ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng có cuộc sống khấm khá. Gắn bó lâu năm với con ba ba một phần cũng vì sự yêu thích loài vật này, ba ba lại dễ nuôi, nhẹ công chăm sóc, thị trường tiêu thụ tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh.

• 15:40 03/03/2021

Thu trăm triệu đồng mỗi năm từ nuôi ba ba

Nuôi ba ba gai là một công việc đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn và kỹ thuật cao. Nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự đam mê tận tụy với công việc cùng với áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật mà ông Phạm Tất Đạt ở xã Yên Bình, thành phố Tam Điệp đã thành công, vươn lên trở thành triệu phú.

kỹ thuật sản xuất giống baba
• 10:00 30/05/2017

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 14:30 16/02/2026

Nguyên nhân nước ao biến động mạnh sau khi thả giống

Một trong những thách thức lớn nhất trong nuôi tôm là hiện tượng nước ao biến động mạnh ngay sau khi thả giống. Đây là giai đoạn nhạy cảm, khi hệ đệm yếu, độ kiềm thấp và nguồn nước chưa xử lý triệt để dễ khiến môi trường mất ổn định, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tỷ lệ sống của tôm.

ao tôm
• 12:00 14/02/2026

Đầu tư công nghệ nuôi tôm: Bắt đầu từ đâu khi vốn còn hạn hẹp?

Trong bối cảnh chi phí đầu vào ngày càng tăng, dịch bệnh phức tạp và yêu cầu truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe, công nghệ được xem là chìa khóa để nâng cao hiệu quả nuôi tôm. Tuy nhiên, với nhiều hộ nuôi quy mô vừa và nhỏ, câu hỏi lớn nhất vẫn là: nên bắt đầu từ đâu khi nguồn vốn còn hạn chế?

Ao nuôi tôm
• 00:00 13/02/2026

Vì sao nhiều ao nuôi không thành công trong tháng đầu?

Không ít vụ nuôi tôm phải kết thúc sớm chỉ sau vài tuần vì tôm ăn kém, chết rải rác hoặc môi trường nước mất ổn định. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân không nằm ở con giống mà xuất phát từ khâu chuẩn bị ao và xây dựng nền môi trường ban đầu chưa đạt yêu cầu.

Ao nuôi tôm
• 12:53 12/02/2026

Vì sao tôm có thể sống gần miệng núi lửa 450°C nhưng lại chết khi bị nấu ở 50°C?

Nghe có vẻ nghịch lý: một số loài tôm biển sâu được phát hiện sống gần miệng núi lửa dưới đáy đại dương – nơi nhiệt độ dòng phun có thể lên tới 450°C. Thế nhưng, nếu thả chúng vào nồi nước 50°C, chúng vẫn chết như bất kỳ loài tôm nào khác. Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

tôm không mắt
• 19:48 16/02/2026

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 19:48 16/02/2026

6 ông lớn định hình cuộc đua tôm thẻ chân trắng toàn cầu

Ngành tôm thẻ chân trắng (TTCT) thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt với sự dẫn dắt của 6 quốc gia chủ lực gồm Ecuador, Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Indonesia và Thái Lan. Mỗi nước theo đuổi một chiến lược riêng: có quốc gia tập trung mở rộng sản lượng trong khi nhiều bên lựa chọn nâng cấp giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

tôm
• 19:48 16/02/2026

Đạt FTA với EU, tôm Ấn Độ gia tăng sức ép cạnh tranh lên tôm Việt Nam

Việc Ấn Độ hoàn tất đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với Liên minh châu Âu (EU), cùng lúc được Mỹ điều chỉnh giảm thuế đối ứng,...Những lợi thế mới này giúp tôm Ấn Độ nhanh chóng mở rộng thị phần tại EU, đồng thời đặt ngành tôm Việt Nam trước áp lực cạnh tranh ngày càng rõ nét.

tôm
• 19:48 16/02/2026

Thảo dược tự nhiên trong nuôi trồng thủy sản bà con nên biết

Người nuôi ngày càng quan tâm đến giải pháp an toàn và bền vững, các loại thảo dược tự nhiên đang được ứng dụng nhiều hơn trong chăm sóc và phòng bệnh cho tôm. Không chỉ dễ tìm, những nguyên liệu này còn giúp cải thiện sức khỏe tôm và môi trường ao nuôi một cách tự nhiên.

thảo dược nuôi tôm
• 19:48 16/02/2026
Some text some message..