Cháo cá ngạnh cho ngày chuyển mùa

Chuyển mùa, sau những trận mưa to nước trên sông trở nên đục ngàu. Buổi sáng ra chợ, cá đầy ắp. Toàn cá sông ngon. Mớ cá lúi con to úc núc đầy cả bụng trứng. Những con cá mương to, vàng rộm được xếp ngay ngắn trên những rổ, những sàn của các o, các mệ. Hay những con cá ngạnh còn bơi trong thau, thấy cái bụng căng tròn, cá ngạnh mùa này đã bắt đầu có trứng. Ăn cá ngạnh phải có bụng trứng mới ngon, mới bùi.

Tôi hỏi mua mớ cá ngạnh đang còn bơi, o bán hàng bảo “bán cả thau ba chục ngàn”. Tôi chẳng còn muốn trả giá thêm nữa, ở chợ quê người ta bán không có nói “thách” thêm đồng nào, nói chừng nào thì bán chừng đó thôi. Tôi mua mớ cá, nói o bán cá làm giúp mình. Cá ngạnh khó làm bởi nó có hai cái gai nhọn mọc ngay ra hai bên phía sau cái mang, sơ ý nó đâm vào tay thì nhức nhối không gì bằng. Nhìn o làm cá thoăn thoắt cái tay, tước cái ngạnh nhọn của con cá, cái bụng dưới bị lột ra, lộ ra hai chùm trứng màu đỏ cam. Tôi nhìn mớ cá đầy trứng, trong bụng nghĩ ngay nồi cháo cá ngạnh đãi cả nhà.

Cá mua về rửa sạch sau đó mới ướp. Cá ngạnh thuộc loại cá da trơn, vốn dĩ rất tanh nên muốn món cháo không bị tanh thì khâu ướp cá rất quan trọng. Để khử mùi tanh của cá cần ướp tiêu đầu tiên, sau đó mới cho nước mắm, bột ngọt, hành vào sau sẽ làm giảm mùi rất nhiều. Ướp cá tầm ba mươi phút là vừa.

Trong lúc chờ cá thấm gia vị, thì bắc nồi gạo lên bếp, nêm ít muối, bột ngọt, lấy một nửa muỗng cà phê ruốc khuấy nước cho vào trong nồi gạo. Lấy đôi đũa gác ngang nồi để khi sôi cháo không bị trào ra ngoài. Sau khi hầm gạo chín mềm, bắc chảo lên bếp, phi hành thơm, cho cá đã ướp vào đảo đều rồi cho nước vào xăm xắp cá và đậy nắp cho cá chín đều. Sau khi cá đã được um chín, gạo đã nở mềm vừa tới, đổ chảo cá vừa um vào soong cháo, đợi sôi lại nêm nếm vừa ăn rồi thì tắt bếp.

Hành lá, ngò xắt mịn, cắt lát chanh, làm một chén nước mắm với ớt cắt khoanh. Múc cháo ra tô, rải hành ngò, rắc thêm xí tiêu là đã có một tô cháo ngon lành, ấm bụng.

Ngày xưa, cứ tới đoạn bắt đầu mùa mưa, mùa con cá ngạnh úc núc trứng, mẹ tôi vẫn thường nấu món cháo này đãi cả nhà. Món cháo này dùng giải cảm, hoặc ăn nóng rất ngon.

Cá ngạnh ngoài nấu cháo còn dùng để nấu canh chua, um măng chua cũng rất ngon và lạ miệng. Ảnh: Báo Quảng Ngãi.