Chiến lược bồi đắp cục bộ giúp ĐBSCL ứng phó với nước biển dâng

Dữ liệu cho thấy, ngay cả trong những giả định lạc quan nhất thì lượng trầm tích dự kiến vẫn không đủ để bù đắp vào lượng sụt lún đất trên khắp các khu vực rộng lớn, chỉ khi chiến lược bồi lắng tập trung vào một khu vực nhỏ thì mới tạo ra được khác biệt rõ rệt.

đồng bằng sông Cửu Long
Vào năm 2050, nếu không có gì thay đổi, phần lớn ĐBSCL sẽ chìm xuống dưới mực nước biển. Ảnh Alberto Prieto

Với tốc độ sụt lún đất ngày càng nhanh chóng - chủ yếu do khai thác nước ngầm, suy giảm trầm tích sông và mực nước biển dâng cao - như hiện nay, các nhà khoa học thuộc Trung tâm Nghiên cứu & Đại học Wageningen (WUR) cùng Đại học Utrecht dự đoán rằng, vào năm 2050, nếu không có gì thay đổi, phần lớn Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) sẽ chìm xuống dưới mực nước biển. Chúng ta có thể làm gì để giữ ĐBSCL cao hơn mực nước biển?

​​Mực nước biển dâng tương đối

Cụ thể, các nhà nghiên cứu đã sử dụng những mô hình tính toán mới để xem xét vùng châu thổ ĐBSCL sẽ phát triển như thế nào trong 30 năm tới, bao gồm các dự đoán về sụt lún đất, mực nước biển dâng và tình trạng suy giảm trầm tích. “Chúng tôi thấy rằng vùng châu thổ có thể rất nhanh sẽ chìm xuống dưới mực nước biển”, Frances Dunn, nhà nghiên cứu tại Đại học Utrecht và là một trong hai tác giả của nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Nature Communications Earth and Environment, cho biết.

“ĐBSCL vốn vẫn chìm xuống như một quá trình tự nhiên, nhưng trong những năm gần đây, tình trạng sụt lún đất đã gia tăng nhanh chóng hơn do khai thác nước ngầm không bền vững”, Philip Minderhoud, trợ lý giáo sư tại Đại học Wageningen và tác giả thứ hai của nghiên cứu, nhận định. "Sự kết hợp giữa sụt lún đất và mực nước biển dâng này được chúng tôi gọi là ’mực nước biển dâng tương đối’ (relative sea-level rise), và đây là thứ mà người dân ở khu vực này đang trải qua.”

Dunn cho biết thêm, "Tỷ lệ mực nước biển dâng tương đối này sẽ ảnh hưởng trầm trọng đến tương lai của người dân sống và có sinh kế phụ thuộc vào các nguồn tài nguyên ở khu vực này.”

bồi lắng phù sa
Quá trình bồi lắng phù sa (phụ thuộc vào lượng phù sa được cung cấp từ lưu vực sông thượng nguồn) kết hợp với việc tích tụ chất hữu cơ từ hoạt động nông nghiệp giúp tăng độ cao của đồng bằng. Ngược lại, quá trình sụt lún đất cùng với tình trạng nước biển dâng khiến bề mặt đồng bằng thấp xuống. Ảnh Minderhoud

Xác định khu vực bồi đắp

Để góp phần giảm thiểu tác động của nước biển dâng, các tác giả đã đưa ra một số giải pháp như tích tụ trầm tích tại một số vị trí nhất định trong khu vực nhằm bù lắng phần đất lún và nâng cao đồng bằng. Dữ liệu cho thấy, ngay cả trong những giả định lạc quan nhất thì lượng trầm tích dự kiến vẫn không đủ để bù đắp vào lượng sụt lún đất trên khắp các khu vực rộng lớn, “chỉ khi chiến lược bồi lắng tập trung vào một khu vực nhỏ thì mới tạo ra được khác biệt rõ rệt”.

“Chúng tôi đã xem xét điều gì sẽ xảy ra nếu ta tập trung vào quá trình bồi lắng xung quanh thành phố Cần Thơ", Dunn mô tả. Độ cao của khu vực tăng lên, nhưng “ngay cả thế, bạn vẫn chỉ có thể bảo vệ một bên của thành phố bằng phù sa, và phần còn lại của đồng bằng thì chìm nhiều hơn vì nó không nhận được bất kỳ lượng phù sa nào.”

Tuy nhiên, bồi lắng cục bộ vẫn không phải là giải pháp toàn diện cho ĐBSCL. “Đơn giản là số phù sa để bù đắp quá ít so với tốc độ chìm xuống của ĐBSCL", Minderhoud chia sẻ. Dù vậy, các nhà nghiên cứu cho biết chúng ta có thể kết hợp chiến lược bồi lắng cục bộ với các biện pháp ngăn chặn sự sụt lún đất do con người gây ra như các chiến lược để giữ lại chất hữu cơ từ hoạt động canh tác trong nông nghiệp. Nhờ đó, Việt Nam có thể trì hoãn đáng kể mực nước biển dâng trong tương lai, giúp người dân trong vùng có đủ thời gian để tìm ra phương án thích ứng.

Khoa học & Phát triển
Đăng ngày 11/02/2022
Anh Thư tổng hợp
Môi trường

Thời tiết nóng làm cho tảo bị sụp (tảo tàn)?

Khi mùa hè nắng nóng đổ bộ, không chỉ con người mà cả môi trường sống biển cũng chịu ảnh hưởng đáng kể.

Ao nuôi
• 10:16 04/04/2024

Tình hình xâm nhập mặn cấp thiết ở khu vực miền Tây

Tình hình xâm nhập mặn ở miền Tây đang trở thành một vấn đề cấp thiết, đặc biệt là trong ngành thủy sản. Đợt xâm nhập mặn kéo dài đã gây ra những tác động nghiêm trọng đến sản xuất nuôi trồng thủy sản, đe dọa không chỉ nguồn cung lương thực mà còn đe dọa đến sinh kế của hàng triệu người dân nơi đây.

Xâm nhập mặn
• 09:46 27/03/2024

Cơ chế hoạt động của phương pháp xử lý nước thải bằng men vi sinh

Để cải thiện nguồn nước thải trong nuôi trồng thủy sản, ngày nay người nuôi sử dụng phổ biến các chế phẩm sinh học để phòng bệnh cho vật nuôi và cải thiện môi trường. Ngoài ra, phương pháp này còn góp phần đưa nghề nuôi thủy sản phát triển bền vững.

Ao nuôi
• 10:14 08/03/2024

Tác động tiêu cực từ việc đánh bắt cá bằng Xyanua

Đánh bắt cá bằng hóa chất, cụ thể ở đây là Xyanua là là phương pháp đánh bắt cá  thông qua việc rải các hóa chất xuống khu vực có cá và được cho là làm cá “hôn mê” để thuận tiện cho việc đánh bắt.  Đây là một việc rất nguy hiểm, vừa hủy hoại môi trường, vừa gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người sử dụng bởi Xyanua là chất cực độc, dễ dàng gây chết dù chỉ một lượng nhỏ.

Đánh bắt cá
• 11:18 06/03/2024

Lợi hay hại khi kháng sinh trở nên phổ biến hơn

Trong ngành nuôi trồng thủy sản ngày nay, việc áp dụng các sản phẩm xử lý và cải thiện môi trường bằng kháng sinh là không thể tránh khỏi. Kháng sinh là nhóm thuốc có nguồn gốc từ tự nhiên hoặc được tổng hợp trong môi trường nhân tạo, có khả năng tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của vi khuẩn, bao gồm cả các vi khuẩn có hại và lợi.

Tôm thẻ chân trắng
• 16:17 15/04/2024

Giun biển làm thức ăn thủy sản

Nghiên cứu mới đã cho thấy tiềm năng của giun enchytraeid, loài ăn các vật liệu hữu cơ như rong biển mục nát, như một sự thay thế bền vững hơn cho các thành phần thức ăn thủy sản truyền thống.

Giun biển
• 16:17 15/04/2024

Làm sao để dự đoán được xu hướng giá thủy sản?

Dự đoán chính xác xu hướng giá thủy sản là một việc hết sức phức tạp, bởi nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm cả những yếu tố vĩ mô và vi mô. Tuy nhiên, bạn có thể tham khảo một số phương pháp sau để có được dự đoán tương đối chính xác.

Hải sản
• 16:17 15/04/2024

Hành trình ngàn dặm của một sinh vật “trong suốt”

Vào một số thời điểm đặc biệt trong năm, người ta lại thấy hàng đàn sinh vật có ngoại hình kỳ lạ dạt vào bờ biển. Những cá thể này sở hữu sắc xanh nước biển nhạt, một số khác thậm chí còn không có màu. Người ta gọi sinh vật thú vị này là sứa buồm.

Sứa buồm Velella
• 16:17 15/04/2024

Các công nghệ đếm con giống hiệu quả bạn nên biết

Trong ngành nuôi tôm, việc đếm số lượng tôm giống có vai trò vô cùng quan trọng, bởi sự thiếu sót hoặc dư thừa đều có thể gây tổn thất kinh tế đối với cả người bán và người mua. Cũng như điều này gây ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu suất sản xuất trong tương lai.

Đếm con giống
• 16:17 15/04/2024