Chiết xuất thảo dược chống lại Vibrio phân lập trên tôm thẻ nhiễm hội chứng phân trắng

Bài báo cáo với mục đích xác định hoạt tính kháng khuẩn của ba chất chiết xuất thảo dược: ổi, cây chó đẻ và rau mui (cúc biển) chống lại vi khuẩn Vibrio spp. phân lập từ tôm nhiễm hội chứng phân trắng tại một số tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long.

thảo dược trong nuôi tôm
Chiết xuất thảo dược chống lại Vibrio trong NTTS.

Chiết xuất thảo dược được sử dụng trong thủy sản

Tôm thẻ chân trắng là loại tôm được nuôi rộng rãi ở Việt Nam và một số nước Nam Á như một nguồn thực phẩm giàu chất dinh dưỡng. Nhưng tôm càng nuôi thâm canh thì dịch bệnh càng nhiều. Để nâng cao sản lượng, người nuôi cố gắng tăng mật độ; điều này dẫn đến dịch bệnh bùng phát. Bệnh trên động vật thủy sản có thể do vi khuẩn, ký sinh trùng, vi rút và nấm gây ra. Hội chứng phân trắng đã gây ra thiệt hại kinh tế đáng kể cho ngành nuôi tôm ở Trung Quốc, Indonesia, Malaysia, Thái Lan và cả Việt Nam. Hội chứng được phát hiện có liên quan đến các mầm bệnh cơ hội Vibrio spp kết hợp với các tác nhân gây bệnh chưa biết khác.

Ban đầu, thuốc kháng sinh được sử dụng để kiểm soát một số bệnh do vi khuẩn. Tuy nhiên nó làm tăng nguy cơ tồn dư kháng sinh trong mô tôm và các sản phẩm làm từ tôm. Do đó, người ta tìm kiếm và đưa vào sử dụng các chất thay thế kháng sinh. Trong đó, các chiết xuất từ thảo dược dần được ưu tiên như một biện pháp phòng ngừa, thay thế tốt cho các chất kháng sinh do tính sẵn trong tự nhiên của nó.

Chuẩn bị mẫu thí nghiệm

Mẫu tôm được phân lập từ nhiều ao nhiễm phân trắng ở các tỉnh Bến Tre, Sóc Trăng, Cà Mau được chuyển đến phòng thí nghiệm. Ba loại thảo dược ổi, cây chó đẻ và cúc biển được thu thập đã được làm sạch, sau đó được cắt thành mảnh và nghiền thành bột mịn bằng máy xay. Các mẫu bột đã được đánh dấu lại để phân biệt.

thảo dược trong nuôi tôm

Kết quả kiểm tra mẫu thử

Dấu hiệu lâm sàng của các mẫu tôm bao gồm: ruột rỗng và đứt khúc, gan tụy nhợt nhạt, tôm chậm phát triển, giảm ăn, một số ao đã xuất hiện phân trắng bám vào vó (nhá).

Các nhóm vi khuẩn được phân lập trong thí nghiệm

Hiện tại, các tác nhân của hội chứng phân trắng ở tôm vẫn chưa được biết rõ. Hội chứng này có liên quan đến vi bào tử trùng EHP (Enterocytozoon hepatopenaei). Tuy nhiên, không xuất hiện phân trắng trong thí nghiệm tôm nhiễm EHP. Vi khuẩn Vibrio tăng lên trong gan tụy và ruột tôm có thể cũng liên quan đến hội chứng phân trắng này.

Năm nhóm vi khuẩn ưu thế đã được xác định là V. parahaemolyticus (A1), V. harveyi (A2), V. vulnificus (A4), V. cholerae (B1) và V. alginolyticus (B2). Một nghiên cứu khác ở Thái Lan cũng cho thấy một lượng lớn vi khuẩn Vibrio trên các mẫu tôm bị phân trắng, bao gồm V. vulnificus, V. fluvialis, V. parahaemolyticus, V. alginolyticus, V. damselae, V. minicusV. cholerae với các tỷ lệ khác nhau, cao hơn gấp hai lần so với những con tôm khỏe mạnh.

Nhìn chung, dựa trên tỷ lệ nhóm vi khuẩn phân lập được, V. alginolyticus với tỷ lệ cao nhất (50%); V. cholerae (17,7%); V. vulnificus (10,8%), V. harveyi (6,9%), V. parahaemolyticus (5,8%) được chọn để thử nghiệm hoạt động kháng khuẩn của các chiết xuất thảo dược.

Sự kháng khuẩn của các chiết xuất thảo dược 

Kết quả chỉ ra rằng ba chất chiết xuất từ thảo dược đều thể hiện các hoạt tính kháng khuẩn khác nhau đối với các chủng vi khuẩn được phân lập. Đáng chú ý, trong số ba chất chiết xuất từ ổi, cây chó đẻ và cúc biển, chiết xuất cây chó đẻ cho thấy hoạt tính kháng khuẩn cao nhất, với vùng ức chế tăng trưởng dao động từ 12,7 đến 24,85 mm. 

đĩa petri

Ngoài ra, dịch chiết từ lá đước có tác dụng rất tốt chống lại V. parahaemolyticus. Vi tảo Dunaliella salinaTetraselmis được sử dụng làm tác nhân kiểm soát sinh học trong 21 ngày, cho thấy sự giảm số lượng vi khuẩn Vibrio đáng kể. Hơn nữa, bổ sung lysozome từ lòng trắng trứng gà với liều lượng 0,125 g/kg vào thức ăn cũng đã được chứng minh là một phương pháp hiệu quả. Không chỉ để hạn chế kháng sinh trong nuôi trồng thủy sản mà còn kích thích khả năng chống lại nhiễm khuẩn Vibrio cũng như hội chứng phân trắng cho tôm.

Nồng độ tối ưu của các chiết xuất thảo dược

Nồng độ sử dụng chiết xuất từ cây chó đẻ với hoạt tính kháng khuẩn cao chống lại V. parahaemolyticus gây ra AHPND (tôm chết sớm) trên tôm thẻ ở cả hai loại cây tươi (250 mg/mL) và cây khô (125 mg/mL). Chiết xuất lá ổi đã được chứng minh rằng có sức đề kháng đối với 21 chủng vi khuẩn. Ngoài ra, 11 loại thảo dược khác đã cho thấy hoạt tính kháng khuẩn cao.

Các chiết xuất thảo dược trên có sẵn lại rẻ tiền, hoàn toàn có thể thay thế kháng sinh chống lại vi khuẩn gây hại trên tôm. Về nồng độ sử dụng các chiết xuất trên cần được nghiên cứu thêm để các chiết xuất nhanh chóng được ứng dụng vào thực tế.

Reference: Truong Minh Ut , Dao Thi Tu Uyen, Tu Thanh Dung (2021). Antimicrobial activity of herbal extracts against Vibrio spp. bacteria isolated from white feces syndrome on white leg shrimp (Litopenaeus vannamei) in some provinces in the Mekong delta. Can Tho University Journal of Science, Vol. 13, No. 2 (2021): 61-68.

Đăng ngày 29/06/2022
Hà Tử @ha-tu
Nguyên liệu

Khoáng K3 - Khoáng chất tự nhiên cho tôm nuôi

Công ty K3 là doanh nghiệp chuyên môn hóa sản xuất và cung cấp khoáng chất có nguồn tự nhiên cho nuôi tôm, với mục tiêu là đem đến cho người nuôi những sản phẩm khoáng chất lượng hàng đầu.

Khoáng trong nuôi tôm
• 10:42 08/09/2023

Giá thức ăn tôm tăng đến 44.000 đồng/kg, người nuôi điêu đứng

Nông dân các tỉnh ven biển miền Tây đang trong vụ nuôi tôm nhưng giá thức ăn cao chót vót, trong khi giá tôm giảm sâu nên bị lỗ, may ra huề vốn.

thức ăn tôm
• 10:07 06/07/2023

Ông Châu tâm huyết với nghề nuôi tôm công nghệ cao

Nhờ nắm bắt được thông tin về công nghệ mới trong nuôi tôm, ông Nguyễn Ngọc Châu (67 tuổi, xã Cát Minh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định) đã nhanh chóng tiếp cận và mạnh dạn đầu tư. Đến nay, với thâm niên nghề nuôi tôm thẻ chân trắng gần 13 năm, ông đầu tư 3 ha ao nuôi áp dụng công nghệ Semi - Biofloc, gắn hệ thống đèn led trong các ao nuôi, thiết lập hệ thống máy móc hỗ trợ…

Hệ thống ao nuôi của ông Châu
• 09:49 03/07/2023

Vietshrimp 2023 đang diễn ra tại Cần Thơ

Hội chợ Triển lãm Quốc tế Công nghệ ngành tôm Việt Nam lần thứ 4 (VietShrimp 2023) đang diễn ra tại Cần Thơ.

vietshrimp 2023
• 18:12 12/04/2023

Chín nguyên liệu thức ăn thủy sản giàu protein đầy hứa hẹn

Một báo cáo được biên soạn với sự hỗ trợ từ Quỹ Moore của Hatch Blue, đã đi sâu vào chín thành phần thức ăn thủy sản giàu protein hứa hẹn nhất. Theo đó, báo cáo về Thành phần giàu protein mới nổi cho nuôi trồng thủy sản nhằm xác định các thành phần hứa hẹn nhất để bổ sung cho các nguồn protein hiện có, mở rộng giỏ nguyên liệu thô và thu hẹp khoảng cách về protein trong thức ăn thủy sản.

Thức ăn
• 12:31 21/04/2024

Lợi hay hại khi kháng sinh trở nên phổ biến hơn

Trong ngành nuôi trồng thủy sản ngày nay, việc áp dụng các sản phẩm xử lý và cải thiện môi trường bằng kháng sinh là không thể tránh khỏi. Kháng sinh là nhóm thuốc có nguồn gốc từ tự nhiên hoặc được tổng hợp trong môi trường nhân tạo, có khả năng tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của vi khuẩn, bao gồm cả các vi khuẩn có hại và lợi.

Tôm thẻ chân trắng
• 10:08 15/04/2024

Giun biển làm thức ăn thủy sản

Nghiên cứu mới đã cho thấy tiềm năng của giun enchytraeid, loài ăn các vật liệu hữu cơ như rong biển mục nát, như một sự thay thế bền vững hơn cho các thành phần thức ăn thủy sản truyền thống.

Giun biển
• 09:57 15/04/2024

Nên dùng thảo dược nào cho tôm thẻ?

Tập trung tìm kiếm các giải pháp thay thế từ tự nhiên, đó chính là thảo dược!

Thảo dược
• 08:00 10/04/2024

Cẩn thận với mùa sứa biển Vũng Tàu 

Mùa hè là thời điểm lý tưởng để du lịch biển, nhưng cũng là lúc bạn cần cẩn thận với sự xuất hiện của sứa biển, đặc biệt là tại Vũng Tàu. Sứa biển có thể gây ra những vết ngứa rát khó chịu, thậm chí ảnh hưởng đến sức khỏe nếu bị đốt nghiêm trọng.

Sứa biển
• 19:06 25/04/2024

Công cụ săn mồi độc đáo của cá nheo châu Âu

Cá nheo châu Âu là loài cá sở hữu kích thước “khủng” có nguồn gốc từ Đông Âu, nhưng nay đã có mặt ở nhiều nơi trên thế giới. Không chỉ gây chú ý về kích thước, loài cá này còn được biết đến nhờ tuyệt chiêu săn mồi có một không hai của mình.

Cá nheo
• 19:06 25/04/2024

Nói không với kháng sinh trong nuôi tôm?

Khi tiếp cận với việc sử dụng kháng sinh trong nuôi tôm, việc áp dụng chúng một cách chính xác và hiệu quả là vô cùng quan trọng để đảm bảo sức khỏe của tôm và người tiêu dùng, cũng như duy trì sự bền vững của ngành nuôi tôm.

Tôm sú
• 19:06 25/04/2024

Thực phẩm chỉnh sửa gen của Nhật Bản đến tay người tiêu dùng

Nhật Bản là một trong những nước tiêu thụ thực phẩm thủy sản lớn nhất thế giới. Người Nhật thích ăn cá và một nghiên cứu do Trường Cao đẳng Tim mạch Hoa Kỳ thực hiện cho thấy trung bình người Nhật ăn khoảng 3 ounce cá mỗi ngày. Ẩm thực địa phương của Nhật Bản rất giàu cá và hải sản, nguồn protein chính trong chế độ ăn ít chất béo và giàu dinh dưỡng của người dân Nhật Bản.

Hải sản
• 19:06 25/04/2024

Nhiệt độ ao nuôi tăng cao do thời tiết nắng nóng

Hiện nay, thời tiết nắng nóng kéo dài gây nhiều ảnh hưởng đến các khu vực nuôi trồng thủy sản. Đặc biệt với thời tiết ngày và đêm chênh nhiệt độ rõ rệt, việc nhiệt độ của nước ao nuôi liên tục tăng là điều đáng chú ý cho các hộ nuôi.

Nắng nóng
• 19:06 25/04/2024