Rau ngót: Từ ẩm thực truyền thống đến vị thuốc quý trong thủy sản

Rau ngót có tác dụng kháng khuẩn Vibrio và các vi khuẩn kháng kháng sinh, có thể trở thành một loại thảo dược trong thủy sản.

rau ngót
Rau ngót là một vị thuốc quý trong nuôi trồng thủy sản. Ảnh: ntdanai

Có nhiều loại thảo dược từ lâu vừa là thực phẩm vừa làm thuốc chữa bệnh hiệu quả cho con người và nhiều vật nuôi khác. Rau ngót - một loài thực vật thuộc họ Phyllanthaceae, có thể được chế biến thành rất nhiều món ăn ngon. Đây là một loài cây mọc theo bụi, phát triển trong điều kiện nhiệt độ cao và ẩm ướt. Rau ngót phân bố khắp khu vực Đông Nam Á và Australia, nó cũng xuất hiện nhiều ở Ấn Độ và một số nơi ở Trung Quốc. Cùng với sự xuất hiện rộng rãi, thì loài cây này cũng mang nhiều tên gọi khác nhau tùy theo địa phương.

Rau ngót là thuốc chữa bệnh

Hiệu quả làm thuốc chữa bệnh của rau ngót sẽ phụ thuộc vào số lượng và chất lượng của những hoạt chất bên trong. Nhiều chất chuyển hóa cho thấy giá trị y học cao trong rau ngót. Cây “thuốc nam” này được sử dụng chữa bệnh về tiết niệu, loét, giảm đau, sốt rét và thú vị hơn là để tăng sản xuất sữa cho các bà mẹ bỉm sữa. Đây cũng là một loài thực phẩm giúp ngăn ngừa béo phì. Rau ngót chứa nhiều flavonoid, glycoside, catechol, các hợp chất có tính axit, tannin, alkaloid, sterol, terpenoids và phenol. Bên cạnh chức năng dinh dưỡng và chữa bệnh, rau ngót còn chứa 18–20% axit béo, tiềm năng để sử dụng làm nhiên liệu sinh học tuyệt vời. Ngoài ra, khả năng phát triển của rau ngót trong đất chứa kim loại nặng là rất quan trọng về cải thiện hệ sinh thái.


Rau ngót chưa nhiều hoạt chất hiệu quả trong y học.

Một số công dụng khác phái kể đến của rau ngót là điều chế làm nước súc miệng, làm thực phẩm của gia cầm và gia súc. Loài cây này cũng được dùng làm cảnh và còn được sử dụng chiết xuất để tạo hương thơm.

Rau ngót là thực phẩm

Rau ngót được xếp vào loại rau xanh với giá trị dinh dưỡng và hàm lượng vitamin cao hơn các loại rau khác. Đây là một nguồn giàu vitamin A và C, protein, canxi và carbohydrate so với các loại rau ăn lá khác như rau dền hay chùm ngây. Một nguồn giàu  β-carotene đáng kể, vitamin E chống oxy hóa cũng được phát hiện trong lá của rau này. Đặc biệt, sự tích lũy dinh dưỡng ở rau ngót tăng đáng kể từ ngày thứ 60 đến ngày thứ 120 theo sự phát triển của cây. Sắt và kẽm là những nguyên tố dồi dào trong lá cây, lên tới hơn 100mg/kg.

canh rau ngót
Canh rau ngót quen thuộc trong ẩm thực truyền thống.

Rau ngót là thảo dược trong thủy sản

Việc sử dụng kết hợp rau ngót, tỏi và nghệ đã làm tăng lượng acid amin trong thịt gà. Nghiên cứu này cho thấy việc tăng giá trị dinh dưỡng lên gấp nhiều lần khi sử dụng chung nhiều loại dược phẩm tốt với nhau. Rau ngót cũng được sử dụng trên bò giúp bò mẹ tiết sữa, ngăn ngừa vi khuẩn Vibrio alginolyticus gây bệnh trên cá Mú. Lá của rau ngót cũng được nghiên cứu để chiết xuất ra hoạt chất chống viêm, chống ung thư trên người.

Nói riêng về hoạt tính kháng khuẩn của rau ngót, cho thấy sự kháng Staphylococcus aureus, Bacillus subtilis, Escherichia coliPseudomonas aeruginosa rất rõ rệt. Vi khuẩn Vibrio là mầm bệnh gây ra nhiều vấn đề cho tôm nuôi, ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của ấu trùng tôm. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh việc bổ sung các chiết xuất từ lá cây rau ngót giúp giảm hẳn lượng vibrio trong ấu trùng tôm so với trước khi sử dụng. Rau ngót còn chống lại các vi khuẩn kháng kháng sinh như liên cầu khuẩn Staphylococcus aureus. Sự kết hợp của lá rau ngót và rễ gừng sẽ giúp hoạt động kháng khuẩn trên tôm diễn ra với hiệu quả tốt hơn. Ngoài hoạt tính kháng khuẩn thì rau ngót cũng kháng nấm hiệu quả. Có thể điều trị một số bệnh nấm trên người và cá cảnh.

Staphylococcus aureus
Staphylococcus aureus

Rau ngót là một loại rau lá xanh quan trọng, có giá trị dinh dưỡng và khả năng chữa bệnh cao. Một số tác dụng trên người và nhiều động vật đã được chứng minh. Tuy nhiên , nếu sử dụng với liều lượng quá cao, loài cây này có thể gây ra độc tính với đường hô hấp của các sinh vật, kể cả con người. Do đó, cần thêm nhiều nghiên cứu hơn để xác định cụ thể hoạt động y học và liều lượng sử dụng phù hợp của nó. Một loài cây dân dã với 2 chức năng dinh dưỡng và y học sẽ là một loại thảo dược trong thủy sản giúp chống lại nhiều mầm bệnh nguy hiểm.

Đăng ngày 17/08/2022
Hà Tử @ha-tu
Nguyên liệu

Lá nguyệt quế - Dưỡng chất tiềm năng trong nuôi trồng thủy sản

Việc ứng dụng các loại thảo dược tự nhiên nổi lên như một hướng đi mới, hứa hẹn sẽ thay đổi thói quen sử dụng kháng sinh, hóa chất tổng hợp của người nuôi trồng thủy sản.

Lá nguyệt quế
• 10:15 09/05/2024

Độ hòa tan của thức ăn quan trọng như thế nào?

Để đánh giá nhanh chất lượng thức ăn tôm tốt nhất, bên cạnh các chất dinh dưỡng cần thiết, việc hiểu rõ về độ hòa tan của thức ăn đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ trả lời cho câu hỏi độ hòa tan của thức ăn cho tôm quan trọng như thế nào? và yếu tố nào giúp đánh giá độ hoàn tan của thức ăn.

Thức ăn viên
• 08:00 05/05/2024

Chín nguyên liệu thức ăn thủy sản giàu protein đầy hứa hẹn

Một báo cáo được biên soạn với sự hỗ trợ từ Quỹ Moore của Hatch Blue, đã đi sâu vào chín thành phần thức ăn thủy sản giàu protein hứa hẹn nhất. Theo đó, báo cáo về Thành phần giàu protein mới nổi cho nuôi trồng thủy sản nhằm xác định các thành phần hứa hẹn nhất để bổ sung cho các nguồn protein hiện có, mở rộng giỏ nguyên liệu thô và thu hẹp khoảng cách về protein trong thức ăn thủy sản.

Thức ăn
• 12:31 21/04/2024

Lợi hay hại khi kháng sinh trở nên phổ biến hơn

Trong ngành nuôi trồng thủy sản ngày nay, việc áp dụng các sản phẩm xử lý và cải thiện môi trường bằng kháng sinh là không thể tránh khỏi. Kháng sinh là nhóm thuốc có nguồn gốc từ tự nhiên hoặc được tổng hợp trong môi trường nhân tạo, có khả năng tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của vi khuẩn, bao gồm cả các vi khuẩn có hại và lợi.

Tôm thẻ chân trắng
• 10:08 15/04/2024

Hiện trạng cơ sở chế biến tôm cả nước

Ngày 22/5/2024, tại thành phố Cần Thơ, Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch giới thiệu báo cáo điều tra hiện trạng chế biến 2 sản phẩm chủ lực quốc gia là tôm nước lợ và cá tra. Sau đây là hiện trạng cơ sở chế biến tôm nước lợ.

Chế biến tôm
• 08:48 26/05/2024

Điểm khó của nuôi biển

Nuôi biển hiện nay gặp nhiều rào cản cho sự phát triển, bao gồm các yếu tố nội tại mỗi cá nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã về sự dám làm, dám chinh phục mặt nước biển để nuôi trồng thủy sản đến các rào cản từ thiên nhiên khắc nghiệt, rào cản từ chính sách, pháp luật.

Nuôi biển
• 08:48 26/05/2024

Ưu và nhược điểm các loại nước nuôi tôm

Nuôi tôm là ngành nghề đã dần phổ biến cho người dân tại Việt Nam. Tuy nhiên, tại mỗi khu vực sẽ có chất lượng nước ao nuôi khác nhau. Mặc dù loại nước nào cũng có thể nuôi tôm nếu biết kiểm soát tốt các yếu tố môi trường, nhưng để làm rõ hơn về ưu và nhược điểm từng loại qua bài viết dưới đây cho mọi người cùng tham khảo!

Tôm thẻ chân trắng
• 08:48 26/05/2024

Xuất khẩu cá ngừ sang thị trường Nga

Sau một giai đoạn trì trệ do ảnh hưởng của cuộc xung đội Nga – Ukraine, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Nga đã phục hồi và có xu hướng ngày càng tăng. Kim ngạch xuất khẩu cá ngừ sang thị trường này đã tăng gấp đôi chỉ sau 3 năm.

Cá ngừ
• 08:48 26/05/2024

Tập hợp ngạnh các loài cá có độc bạn cần để ý

Trong tự nhiên, luôn tồn tại một số loài cá mà ngạnh của chúng chứa nọc độc, gây ra nỗi khiếp sợ cho con người. Sau đây, bài viết sẽ tập hợp ngạnh các loài cá có độc để các bạn để ý, có biện pháp an toàn khi sờ vào nhé!.

Cá có ngạnh độc
• 08:48 26/05/2024