Hoạt động cầm chừng
Mọi năm, thời điểm sau tết Nguyên đán là giai đoạn công nhân tại các nhà máy thủy sản phải nỗ lực làm việc để thực hiện các đơn hàng đã ký kết, vì đơn hàng đầu năm thường cao do nhu cầu thị trường lớn; thì năm nay không khí lao động tại phần lớn các nhà máy thủy sản nói chung, cũng như tại Công ty CP XNK Việt Ngư khá trầm lắng.
Tọa lạc tại Phường Mỹ Thới, TP. Long Xuyên, An Giang, nằm trong vùng nguyên liệu cá tra nổi tiếng của cả nước, Việt Ngư đã từng là một trong những công ty năng động với những hoạt động tích cực, đóng góp cho sự phát triển của ngành. Nhưng hiện tại công ty đang đối mặt với rất nhiều khó khăn, mà nguyên nhân chính vẫn là do thiếu vốn sản xuất. Khi chúng tôi đến thăm công ty ngày 20/02/2013 nhằm ngày 11/01 âm lịch là ngày lao động đầu tiên của tập thể công nhân viên Công ty sau tết Nguyên Đán. Năm nay thời gian nghỉ tết rất dài, nhưng tâm trạng trĩu nặng, đầy lo âu. Mặc dù là ngày lao động đầu tiên nhưng không khí khá vắng vì lượng công nhân đến làm việc khá ít.
Giải thích nguyên nhân, ông Trần Hữu Hiếu – Trưởng phòng Hành chính, nhân sự cho biết: “Vì thiếu vốn sản xuất nên mới thế. Chúng tôi có thị trường, có khách hàng nhưng thiếu vốn nên sản xuất đình trệ. Nguồn nguyên liệu trong dân vẫn còn nhưng lấy đâu ra tiền mà mua? Muốn đầu tư vùng nguyên liệu cũng không được vì quá trình vay vốn ngân hàng quá gian nan”.
Với công suất thiết kế 100 tấn nguyên liệu mỗi ngày, dây chuyền công nghê khá đồng bộ và hiện đại, nhưng hiện tại công ty chỉ hoạt động khoảng 20% công suất thiết kế, lượng công nhân giảm từ 450 người xuống còn 150 người. Đây quả là sự lãng phí lớn, đi kèm với gánh nặng phải giải quyết công ăn việc làm cho lao động địa phương.
Gần đây Chính phủ, Ngân hàng nhà nước đã có nhiều chính sách ưu đãi, điều chỉnh lãi suất cho vay, gia hạn nợ…nhằm mục tiêu tiếp sức, hỗ trợ DN trong giai đoạn khó khăn. Tuy nhiên quá trình thực hiện tại các ngân hàng địa phương còn rất nhiều bất cập. Chính sự không nhất quán trong chủ trương, cách thức thực hiện đã gây không ít khó khăn cho DN.
Ngân hàng chưa thật sự hỗ trợ DN
Vốn được ví như là máu trong một có thể sống. Cơ thể không thể sống nếu không có máu, DN không thể tồn tại nếu không có vốn. Thế nhưng, còn quá ít ngân hàng tạo mọi điều kiện thuận lợi để DN tiếp cận được vốn. Theo trình bày của ban lãnh đạo, Công ty CP XNK Việt Ngư đã có quan hệ vay vốn tại Ngân hàng NN&PTNT An Giang từ tháng 09/2008 với hạn mức tín dụng vay vốn thông thường hiện tại đã được phê duyệt là 39 tỷ đồng. Năm 2012 sản xuất kinh doanh của công ty gặp nhiều khó khăn. Theo chỉ đạo của Thủ tướng tại công văn số 1149/TTg-KTN, Công ty đã nhiều lần liên hệ với Ngân hàng NN&PTNT An Giang và được ngân hàng đồng ý gia hạn nợ vào ngày 27/09/2012. Theo đó, công ty được gia hạn thêm thời gian trả nợ 6 tháng đối với các khoản nợ đến hạn trong các tháng 10, 11, 12/2012, đồng thời điều chỉnh kỳ hạn trả lãi với hành thức “trả lãi cùng kỳ trả nợ gốc”.
Đây thực là một tin vui đối với công ty, nhưng ngày vui ngắn chẳng tày gang. Đến ngày 26/12/2012, công ty tiếp tục làm đơn xin gia hạn các khoản nợ cho các khoản nợ đến hạn trong tháng 1, 2, 3/2013 thì ngân hàng lại không đồng ý với lý do là khi được gia hạn nợ công ty không thanh toán chứng từ qua ngân hàng NN&PTNT An Giang và không trả lãi hàng tháng cho ngân hàng mặc dù đã được nhắc nhở nhiều lần. Và trong ngày 07/01/2013 công ty Việt Ngư nhận được 02 giấy thông báo của ngân hàng NN&PTNT An Giang chuyển nợ vay sang nợ quá hạn, đồng thời áp dụng mức lãi suất phạt quá hạn và yêu cầu công ty tìm mọi cách để trả nợ.
Đồng ý cho DN gia hạn nợ gốc 6 tháng và trả lãi cùng kỳ nợ gốc thế nhưng ngân hàng lại buộc DN thanh toán qua ngân hàng để ngân hàng thu hồi nợ gốc và lãi vay hàng tháng. Giữa nói và làm của chi nhánh ngân hàng NN&PTNT AN Giang là hoàn toàn trái ngược nhau. Trong hoàn cảnh khó khăn như hiện nay thì điều này chẳng khác nào rút vốn đối với công ty Việt Ngư, gây thêm khó khăn cho DN, đẩy công ty đến chỗ phải đóng cửa nhà máy, thậm chí là phá sản. Khách hàng còn, hợp đồng vẫn còn, trang thiết bị nhà máy khá đồng bộ, lực lượng lao động địa phương, nguồn nguyên liệu sẵn có, cùng với kinh nghiệm thương trường,….Việt Ngư chỉ thiếu vốn. Nếu khai thông được ắch tắc này, Việt Ngư và bao DN khác sẽ sớm phục hồi và phát triển.