Cá thu và cá mòi: Nguồn omega-3 bị đánh giá thấp?
Theo phân tích của chuyên gia dinh dưỡng Dương Tư Hàm (Trung Quốc), hai loại cá phổ biến nhất nhưng giàu omega-3 hàng đầu là cá thu và cá mòi.
Cá thu được xếp ở vị trí dẫn đầu trong nhóm cá phổ thông về hàm lượng omega-3. Đây là loài cá biển có kích thước nhỏ đến trung bình, vòng đời ngắn, sinh trưởng nhanh nên nguy cơ tích lũy kim loại nặng thấp hơn so với các loài cá lớn sống lâu năm. Cá thu giàu chất béo tốt, thịt chắc, dễ chế biến và giá thành phù hợp để sử dụng thường xuyên trong bữa ăn gia đình.
Đứng thứ hai là cá mòi – loại cá thường bị xem nhẹ vì kích thước nhỏ. Trên thực tế, cá mòi lại được ví như “kho dinh dưỡng giá rẻ”. Cá có thể ăn gần như toàn bộ con, từ thịt đến xương mềm, giúp tận dụng tối đa omega-3, canxi và vitamin D. So với trọng lượng cơ thể, hàm lượng omega-3 trong cá mòi rất cao, trong khi giá bán lại dễ tiếp cận với đa số gia đình Việt.
Trong khi đó, cá hồi – dù vẫn là nguồn omega-3 tốt – chỉ đứng sau hai loại cá trên nếu xét về hiệu quả dinh dưỡng so với chi phí. Điều này cho thấy người tiêu dùng không nhất thiết phải phụ thuộc vào cá hồi để bổ sung omega-3.
Người tiêu dùng không nhất thiết phải phụ thuộc vào cá hồi để bổ sung omega-3. Ảnh minh họa
Hiểu đúng về EPA và DHA: Không chỉ là Omega-3
Khi nói đến omega-3, hai thành phần quan trọng nhất là EPA và DHA, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ vai trò riêng của từng chất.
- EPA (Eicosapentaenoic Acid) được xem là yếu tố hỗ trợ tim mạch. Chất này giúp chống viêm, hạn chế hình thành mảng xơ vữa, cải thiện lưu thông máu. EPA đặc biệt có lợi cho người trung niên, người cao tuổi, người có mỡ máu cao, huyết áp cao hoặc các bệnh viêm mạn tính.
- DHA (Docosahexaenoic Acid) lại đóng vai trò cấu trúc trong não bộ và võng mạc. DHA chiếm tỷ lệ lớn trong tế bào não và mắt, hỗ trợ trí nhớ, khả năng học tập, ổn định cảm xúc và bảo vệ thị lực – nhất là trong bối cảnh sử dụng thiết bị điện tử ngày càng nhiều.
Cá thu và cá mòi đều cung cấp cân đối cả EPA và DHA, phù hợp cho nhiều nhóm đối tượng khác nhau.
Ăn bao nhiêu là đủ?
Nhu cầu Omega-3 thay đổi tùy theo độ tuổi. Người trưởng thành cần khoảng 250-500mg EPA và DHA mỗi ngày để bảo vệ tim mạch. Đối với trẻ em, nhu cầu tập trung nhiều hơn vào DHA để phát triển trí não, dao động từ 100-250mg tùy độ tuổi.
Các chuyên gia khuyến cáo, cách bổ sung tốt nhất vẫn là qua thực phẩm tự nhiên. Chỉ cần duy trì ăn cá biển sâu từ 2-3 bữa mỗi tuần với các phương pháp chế biến đơn giản như hấp, kho là đã đủ cung cấp dưỡng chất cần thiết mà không cần tốn kém cho các loại thực phẩm chức năng đắt đỏ.
Omega-3 không phải là dưỡng chất xa xỉ. Chỉ cần lựa chọn đúng những loại cá quen thuộc như cá thu, cá mòi và duy trì thói quen ăn uống hợp lý, sức khỏe tim mạch, não bộ và thị lực hoàn toàn có thể được bảo vệ một cách bền vững và an toàn – ngay từ mâm cơm gia đình Việt.