Mối liên hệ giữa hải sản, purin và bệnh gút
Axit uric là một sản phẩm chuyển hóa tự nhiên trong cơ thể, được tạo ra từ sự phân hủy của purin – một hợp chất có trong hầu hết các loại thực phẩm. Ở người khỏe mạnh, axit uric sẽ được hòa tan trong máu, đi đến thận và được đào thải ra ngoài qua nước tiểu.
Tình trạng tăng axit uric máu xảy ra khi cơ thể sản xuất quá nhiều axit uric hoặc khả năng đào thải của thận bị suy giảm, dẫn đến nồng độ axit uric trong máu vượt quá ngưỡng an toàn. Lâu dần, sự dư thừa này sẽ gây ra sự lắng đọng của các tinh thể urat sắc nhọn tại các khớp, là nguyên nhân trực tiếp gây ra các cơn đau dữ dội của bệnh gút.
Vì hải sản là một trong những nhóm thực phẩm chứa nhiều purin, việc kiểm soát tiêu thụ chúng là một phần quan trọng trong chế độ ăn uống để giữ axit uric ở mức an toàn.
Mối liên hệ giữa hải sản, purin và bệnh gút. Ảnh: Sưu tầm
Phân loại hải sản theo hàm lượng purin
Dựa trên khuyến cáo của các chuyên gia dinh dưỡng, có thể chia hải sản thành các nhóm sau:
Nhóm 1: Hàm lượng purin thấp từ 0 – 50 mg/100g thực phẩm
Nhóm này an toàn hơn cho người có axit uric cao, tuy nhiên vẫn cần tiêu thụ ở mức độ vừa phải. Lựa chọn tốt nhất trong nhóm này là các loại cá sông như cá lóc (cá quả), cá diêu hồng, cá rô đồng.
Nhóm 2: Hàm lượng purin trung bình khoảng 50 – 150mg/100g thực phẩm
Đây là nhóm chứa nhiều loại hải sản phổ biến mà người bệnh cần hết sức lưu ý về liều lượng. Các loại như tôm, tôm hùm, cua, hàu, ngao đều thuộc nhóm này. Người dùng chỉ nên ăn với một khẩu phần nhỏ và tần suất không thường xuyên.
Nhóm 3: Hàm lượng purin cao khoảng 150 – 1000mg/100g thực phẩm
Đây là nhóm nguy cơ cao nhất mà người có axit uric cao nên tránh. Danh sách này bao gồm các loại cá biển như cá trích, cá mòi, cá cơm, cá thu và các loại sò, đặc biệt là sò điệp.
Ngoài ra, cần tuyệt đối tránh nội tạng hải sản như trứng cá, gan cá và các loại nước hầm, nước luộc hải sản cô đặc, vì đây là những thứ chứa nồng độ purin cao nhất.
Phương pháp chế biến đúng cách
Cách chế biến cũng ảnh hưởng đến lượng purin nạp vào cơ thể. Cần phải hiểu rõ rằng purin không dễ hòa tan trong nước.
Tuy nhiên, các phương pháp như luộc hoặc hấp vẫn được khuyến khích hơn. Lý do là vì chúng là cách chế biến lành mạnh, không bổ sung thêm chất béo, và một phần nhỏ purin có thể tiết ra nước dùng. Điều quan trọng nhất là phải bỏ đi phần nước luộc hoặc nước hấp này. Ngược lại, các phương pháp như nướng hoặc chiên sẽ giữ lại toàn bộ lượng purin trong thực phẩm, đồng thời còn làm tăng lượng chất béo, gây bất lợi cho sức khỏe.
Một chế độ ăn uống khoa học cần đi kèm với một lối sống lành mạnh. Việc uống đủ nước (khoảng 1.5 – 2.0 lít mỗi ngày) là cực kỳ quan trọng, vì nó giúp thận tăng cường đào thải axit uric ra khỏi cơ thể. Bổ sung các thực phẩm giàu vitamin C như cam, ổi, dâu tây cũng được chứng minh là có tác dụng hỗ trợ giảm nồng độ axit uric.
Cuối cùng, duy trì một chế độ tập thể dục đều đặn sẽ giúp cải thiện quá trình chuyển hóa và kiểm soát cân nặng, qua đó giảm áp lực lên các khớp.
Chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng dành cho người bệnh gout. Ảnh: Medi
Việc quản lý chế độ ăn không có nghĩa là phải loại bỏ hoàn toàn hải sản. Chìa khóa nằm ở việc lựa chọn thông minh, tiêu thụ có chừng mực và chế biến đúng cách. Quan trọng nhất, những thông tin trên chỉ mang tính tham khảo. Mỗi người có một cơ địa khác nhau, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng một chế độ ăn uống phù hợp và an toàn nhất với tình trạng sức khỏe của mình.
