Na Uy: Tiềm năng biến bột cá thành thực phẩm cho người

Khoảng một phần ba lượng cá sản xuất được dùng làm thức ăn gia súc - nhưng theo nghiên cứu mới, loài cá này có thể là nguồn cung cấp vitamin B12 và selen quan trọng trong dinh dưỡng của con người - và được đưa vào thực phẩm hàng ngày.

cá hồi
Bột cá được làm từ phụ phẩm cá hồi có tiềm năng trở thành thực phẩm cho con người. Ảnh: newsae

Bột cá từ phụ phẩm của cá hồi

Một nhóm nghiên cứu của Đại học Oslo đã xem xét một số mục tiêu trong số 17 mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc - dinh dưỡng tốt hơn, an ninh lương thực và chấm dứt nạn đói. Các mục tiêu cũng nêu rõ rằng điều quan trọng là phải bảo tồn và sử dụng các đại dương và tài nguyên biển một cách bền vững. 

Các nhà nghiên cứu muốn tìm hiểu xem liệu bột cá làm từ phụ phẩm của cá hồi có thể ảnh hưởng đến lượng vitamin và khoáng chất trong máu hay không. Những người tham gia nghiên cứu được yêu cầu uống 10 viên ba lần một ngày trong tám tuần. Một nửa số người tham gia được cho uống viên nang có chứa bột cá từ cá hồi và một nửa chỉ được dùng giả dược.  

Kết quả nghiên cứu cho thấy mức độ vitamin B12 và selen trong máu của những người tham gia uống viên nang có chứa bột cá tăng đáng kể so với nhóm dùng giả dược. Các nhà nghiên cứu cũng xem xét các chất khác như vitamin D, omega-3, folate (vitamin B9) và kẽm, nhưng không tìm thấy sự thay đổi đáng kể về mức độ trong máu người tham gia nghiên cứu. 

Mức độ chấp nhận được của độc tố trong bột cá

Khi được hỏi liệu mọi người có thể chỉ ăn cá dằm hay không, Hustad – nhà nghiên cứu dinh dưỡng của trường đại học Oslo đã đề cập đến một nghiên cứu khác, nơi những người tham gia đã ăn cá và cũng đạt được mức vitamin B12 và selen cao hơn trong máu của họ. 

Tuy nhiên, họ phải ăn nhiều cá hơn so với việc uống viên nang bổ sung. Trong những năm gần đây, người ta rất chú trọng đến các độc tố môi trường được tìm thấy trong cá. Nhưng hàm lượng trong bột cá không vượt quá mức cho phép của các chất độc hại mà Hstad đã nghiên cứu, bao gồm thủy ngân, dioxin và PCB giống như dioxin.

bột cá
Hàm lượng trong bột cá không vượt quá mức cho phép của các chất độc hại, bao gồm thủy ngân, dioxin và PCB giống như dioxin. Ảnh minh họa

Nhiều người có lượng selen thấp: Nghiên cứu bột cá từ chất thải cá hồi này rất quan trọng vì hiện nay 40% phụ nữ mang thai tại Na Uy có lượng selen thấp. Nguồn cung cấp selen và B12 là thịt, cá, hải sản, trứng và các sản phẩm từ sữa. Ngoài ra, ngũ cốc và một số loại hạt có thể cung cấp selen cho con người.

Lượng selen trong thực phẩm của chúng ta phụ thuộc vào thành phần của đất mà thực phẩm được sản xuất. Ở Châu Âu, đất có hàm lượng selen thấp, có nghĩa là người Na Uy rất dễ bị thiếu selen. Các nhà khoa học không biết tỷ lệ dân số bị thiếu hụt B12 lớn như thế nào, nhưng tỷ lệ này tăng lên theo độ tuổi. 

Các ứng dụng khác cho bột cá

Có thể thêm bột cá vào bột khi nướng bánh mì. Trong một nghiên cứu, những người tham gia cho biết họ thích bánh mì nhiều hoặc tốt hơn bánh mì không có bột cá. Hơn nữa, bánh mì chứa bột cá có hàm lượng protein, axit béo thiết yếu và khoáng chất cao hơn, nhưng lại có hàm lượng carbohydrate thấp hơn.

Câu hỏi đặt ra là liệu bánh mì có mùi tanh nồng không khi có thành phần là bột cá? Ví dụ như bột cá làm từ cá hồi sẽ không có mùi nồng như bột cá làm từ cá tuyết. Điều này là do cá hồi chỉ chứa một lượng nhỏ trimethylamine, chất tạo ra mùi tanh nồng của cá.

Nếu chúng ta sử dụng nhiều cá hơn cho con người, điều đó sẽ dẫn đến tình trạng thiếu thức ăn ở những nơi khác. Điều gì sẽ xảy ra với những loài động vật phụ thuộc vào thức ăn có nguồn gốc từ cá? Động vật tất nhiên phải được cung cấp thức ăn giúp chúng khỏe mạnh. Ví dụ, chúng có thể được cung cấp thức ăn có nguồn gốc từ thực vật hoặc thức ăn từ động vật sử dụng các nguyên liệu có nguồn gốc từ cấp dưới của chuỗi thức ăn. Các nhà khoa học hiện đang được thực hiện về việc nghiên cứu sử dụng bột côn trùng.

Mặc dù các phụ phẩm nghe có vẻ không mấy ngon miệng, nhưng chúng thật sự rất hữu ích và hoàn toàn có thể được tận dụng cho nhiều mục đích khác như để sản xuất thức ăn bổ sung trong chăn nuôi và xa hơn nữa là thực phẩm cho con người.

Đăng ngày 27/05/2022
Nhất Linh @nhat-linh
Thế giới

Yucca - Thảo dược từ thiên nhiên cho nuôi trồng thủy sản bền vững

Nuôi trồng thủy sản đã và đang là giải pháp tất yếu để cung cấp thực phẩm cho con người. Với các mô hình nuôi hiện đại, người nuôi có khuynh hướng tăng mật độ để nâng cao năng suất, cũng như tối ưu nguồn nước. Điều này làm gia tăng áp lực lên môi trường nước ao nuôi, vượt quá sức tải tự nhiên của nguồn nước.

yucca
• 10:42 03/03/2022

Gan thận mủ - Kẻ địch mạnh nhất của cá tra

Gan thận mủ là một căn bệnh nguy hiểm, lây lan nhanh trên cá tra. Vào những tháng mưa cuối năm chính là thời gian cao điểm để vi khuẩn gây bệnh phát triển. Bài viết này sẽ chia sẻ một số thông tin cần thiết để bà con hiểu và có cách phòng trị bệnh kịp thời.

bệnh gan thận mủ
• 11:05 13/12/2021

Cá tra Banladesh vẫn vướng chuẩn ASC, tại sao?

Người nuôi cá tra Bangladesh vẫn không thể đáp ứng yêu cầu về chứng nhận trong nuôi trồng thủy sản, điều gì đã dẫn đến thách thức này?

nuôi cá tra ở Bangladesh
• 11:53 21/10/2021

Vĩnh Long: Sản lượng nuôi trồng và khai thác thủy sản giảm trên 15%

Toàn tỉnh Vĩnh Long hiện có gần 2.100ha đang nuôi thả thủy sản, giảm 4,1% so với cùng kỳ. Trong đó, diện tích đang thả nuôi cá tra thâm canh giảm 5,7%. Do ảnh hưởng của dịch COVID-19, xuất khẩu cá tra gặp khó, giá bán cá ở mức khá thấp, khiến cho diện tích nuôi trồng thủy sản giảm

nuôi cá điêu hồng
• 10:49 13/10/2021

Công nghệ nuôi cá trên cạn

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và nguồn lợi thủy sản tự nhiên đang chạm ngưỡng giới hạn, áp lực lên các dòng sông và vùng biển ngày càng lớn.

Nuôi cá
• 11:54 19/01/2026

MMPA: Rào cản mới đe dọa thủy sản Việt tại Mỹ

Từ ngày 1/1/2026, Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú ở biển (MMPA) của Hoa Kỳ chính thức có hiệu lực đối với hàng hóa nhập khẩu.

Tôm
• 14:53 18/01/2026

Xu hướng chuyển dịch sang tôm chế biến sâu tại các thị trường lớn

Trong bối cảnh thị trường thủy sản toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm tôm giá trị gia tăng như tôm tẩm bột, tôm ăn liền đang tăng trưởng nhanh hơn tôm nguyên liệu tại các thị trường lớn. Đây được xem là lợi thế cạnh tranh khác biệt giúp doanh nghiệp Việt Nam bứt phá trước các đối thủ có nguồn cung giá rẻ.

Tôm thẻ
• 12:33 12/01/2026

Xuất khẩu cá ngừ sang Canada: Áp lực chuẩn xanh ngày càng rõ nét

Lũy kế 11 tháng năm 2025, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Canada đạt mức tăng trưởng 10%, khẳng định vị thế trong "bộ ba" nhà cung cấp lớn nhất tại đây. Tuy nhiên, đằng sau con số tích cực là sự biến động thất thường của đơn hàng và áp lực chuyển đổi mạnh mẽ qua các tiêu chuẩn bền vững từ thị trường Bắc Mỹ.

Cá ngừ
• 11:20 11/01/2026

VNF Infographic Series: Chitosan – Khả năng tạo màng/tạo gel

Bạn có biết chitosan không chỉ là một polymer tự nhiên thân thiện với môi trường, mà còn có khả năng tạo gel/ màng film với đặc tính kháng khuẩn/kháng nấm, giữ ẩm và phân hủy sinh học?

Chitosan
• 21:16 07/02/2026

VietShrimp Asia: Hành Trình 10 Năm – Bước Ngoặt Mới cùng Aquaculture Vietnam

VietShrimp Asia: Hành Trình 10 Năm – Bước Ngoặt Mới cùng Aquaculture Vietnam

vietshrimp
• 21:16 07/02/2026

Nguồn cung cá nước ngọt dồi dào dịp Tết

Cận Tết Nguyên đán, nhu cầu tiêu thụ thủy sản tăng cao khiến người nuôi cá nước ngọt kỳ vọng vào một vụ thu hoạch khởi sắc. Tuy nhiên, trong bối cảnh nguồn cung dồi dào và sức mua thị trường còn chậm, giá nhiều mặt hàng cá vẫn neo ở mức thấp, buộc người nuôi tiếp tục chờ đợi cao điểm Tết để cải thiện đầu ra.

cá
• 21:16 07/02/2026

Khuyến cáo khi nuôi tôm nước lợ năm 2026

Trước dự báo thời tiết năm 2026 diễn biến phức tạp với nắng nóng kéo dài, mưa trái mùa và xâm nhập mặn gia tăng, ngành nông nghiệp TP Cần Thơ khuyến cáo người nuôi tôm nước lợ tuân thủ khung lịch thời vụ, chủ động quản lý môi trường ao nuôi nhằm hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất.

nuoi-tom
• 21:16 07/02/2026

Điều chỉnh môi trường nuôi tôm để có màu sắc đẹp nhằm nâng giá trị khi thu hoạch

Trong nuôi tôm thương phẩm, kích cỡ chỉ là một phần. Màu sắc vỏ và thịt tôm mới là yếu tố quyết định lớn đến giá bán. Tôm có màu sáng, thân trong, vỏ bóng thường được thương lái ưu tiên hơn, trong khi tôm xỉn màu, đỏ sậm hoặc đục thân dễ bị ép giá, dù trọng lượng đạt chuẩn.

tom
• 21:16 07/02/2026
Some text some message..